به گزارش دانش دوست، محققان تحت سرپرستی میکاییل یوزویگ استاد ریاضی دانشگاه فنی برلین با همکاری زیستشناسان موسسه ای تی اچ زوریخ و کارنگی ساینس آمریکا، موفق به شناسایی رگولاتورهای کلیدی در بافت کلی یک شبکه ژنتیکی شدهاند. نتایج این پژوهش چارچوبی نظری منسجم برای تحلیل شبکههای زیستی فراهم آورده است.
از دیرباز یکی از اهداف اصلی زیستشناسان، شناسایی ژنها و گونههای کلیدی با تأثیر تعیینکننده بر تکامل، اکولوژی و سلامت بوده است. محققان اکنون توانستهاند برخی ژنهای خاص را به عنوان رگولاتورهای مهم در شبکههای بیولوژیک شناسایی کنند. این رگولاتورها کنترل بیشتری در درون سیستم دارند و فرایندهای سلولی ضروری را هدایت میکنند. مطالعات قبلی عمدتا بر برهمکنشهای جفتی یا دو به دو در درون سیستم تمرکز داشتهاند که میتوانند تحت تأثیر سابقه ژنتیکی یا محیط بیولوژیکی قرار گیرند.
یوزویگ در این باره اظهار کرد تأثیرات وابسته به محیط در زیستشناسی فراوان هستند، اما به اندازه کافی مورد بررسی قرار نگرفتهاند. گروه ما برای اولین بار رویکردی کلیتر را پیش گرفت که شامل برهمکنشهای سطح بالاتر است و به همین دلیل رگولاتورهای کلیدی در کل شبکه را شناسایی میکند.
دانشمندان در این پژوهش، مجموعههای داده واقعی تهیه شده توسط زیستشناسان بر اساس تحلیل عمر مورد انتظار مگس میوه دروسوفیلا را در حضور ترکیبات خاصی از باکتریها بررسی کردند. برای توصیف ریاضی این فرایندها، آنها رویکردی هندسی به کار گرفتند و مفهوم شناخته شده روایستایی (اپیستازیس) را بازتفسیر کردند. روایستازی به برهمکنشهای میان ژنهای گوناگون اشاره دارد که در آن یک ژن میتواند بر ظاهر ژن دیگر تأثیر بگذارد. این برهمکنشها برای درک توارث ژنتیکی و تنوع رخمونها یا فنوتیپها حیاتی هستند و نشان میدهند که ژنهای گوناگون چگونه برهمکنش میکنند تا ویژگیهای خاصی را تنظیم کنند.
محققان میکروبیوم کل جمعیت مگسهای میوه با پنج گونه باکتریایی گوناگون را آنالیز کردند و دادههای پنجبعدی به دست آمده را مجددا تجزیه و تحلیل و به صورت گرافیکی ارائه دادند. این مطالعه بینرشتهای در تلاقی زیستشناسی و ریاضیات، چندین آزمایش واقعی را در بر میگیرد تا قابلیت روش پیشنهادی در شناسایی اطلاعات بیولوژیکی مرتبط و سیگنالهای قابل اعتماد را نشان دهد. نتایج حاصل چارچوبی نظری منسجم برای آنالیز شبکههای زیستی فراهم میآورد.





