به گزارش نیوزویک، بیومکانیست تکاملی مایکل گراناتوسکی از موسسه فناوری نیویورک تأکید کرد که پرسش اینکه آیا انسانها تاکنون در حال تکامل هستند، به طور کامل درک شده نیست.
او توضیح داد که درک رایج از تکامل اغلب به عبارت بقای مناسبترینها خلاصه میشود و این تصویر ذهنی باعث میشود بسیاری گمان کنند فشارهای گزینشی بر انسانهای مدرن از بین رفته است.
با این حال، تکامل به معنای تغییر در ترکیب ژنی یک جمعیت در طول نسلهاست و بیولوژیستهای تکاملی اجماعی بر این باورند که فرآیند تکامل در انسانها همچنان ادامه دارد.
از منظر ژنتیکی، تکامل به تحول در تناوب ژنهای خاص در طول زمان تعریف میشود؛ جمعیتها از دو مسیر اصلی، پراکندگی ژنتیکی و انتخاب طبیعی، تکامل مییابند.
پراکندگی ژنتیکی به نوسانات تصادفی در تناوب ژنها در نسلها اشاره دارد، در حالی که انتخاب طبیعی زمانی رخ میدهد که یک ژنتیکی مزیت تولیدمثلی به حاملان خود بدهد.
هر دو مکانیسم همچنان بر گونه انسان تأثیر میگذارند؛ اگرچه جمعیت جهانی اکنون بیش از هشت میلیارد نفر است، اما انسانها در زیرجمعیتهای کوچکتری زندگی میکنند و انتخاب همسر از داخل این گروهها باعث میشود پراکندگی ژنتیکی در مقیاس محلی فعال بماند.
انتخاب طبیعی نیز همچنان کار میکند، هرچند عوامل محرک آن با هزاران سال پیش متفاوت شدهاند؛ دسترسی نابرابر به بهداشت، درمان و کنترل موالید باعث میشود نرخ بقا در سنین مختلف بین جوامع متفاوت باشد.
مثالهای بارز تکامل در انسانهای امروزی شامل کاهش تدریجی حجم مغز در ده هزار سال اخیر، تطبیق با منابع غذایی نوین، تغییر رنگ پوست در اثر مهاجرت به اکهای متفاوت، و بروز مقاومت در برابر بیماریهای همهگیری ناشی از طاعونها است.
علاوه بر مکانیسمهای بیولوژیک، فرهنگ و فناوری نقشی کمنظیر در جهتدهی به تکامل انسانی ایفا میکنند؛ ابزارهای دیجیتال، روشهای آموزشی و سبکهای زندگی شهری محیطهای انتخابی جدیدی خلق کردهاند که میتوانند بر بیان ژنها و الگوهای رفتاری تأثیر بگذارند.
با توجه به سرعت تغییرات محیطی و اجتماعی، پیشبینی میشود که روند تکامل انسانی در دهههای آینده پیچیدهتر و سریعتر شود، بنابراین مطالعه پیوسته این پدیده برای درک آینده گونه ما ضروری است.
تحقیقات جدید ژنتیکی نشان میدهد که برخی ژنهای مربوط به هضم لاکتوز، مقاومت در برابر مالاریا و تنظیم فشار خون در قرنهای اخیر تحت انتخاب طبیعی مثبت قرار گرفتهاند، که گواهی بر ادامه تکامل در مقیاسهای زمانی کوتاه است.
علمیان بر این باورند که اثرات زیستمحیطی شهرنشینی، مانند آلودگی هوا، نور مصنوعی و رژیمهای غذایی پر از فرآوردهها، فشارهای گزینشی نوینی بر روی ژنوم انسانی اعمال کردهاند که نتایج کامل آنها هنوز آشکار نشده است.
تکنولوژیهای ویرایش ژنوم مانند کریسپر در حال تغییر ماهیت تکامل انسانی هستند؛ امکان مداخله در ژنهای نارسازی قبل از تولد مرز میان انتخاب طبیعی و هدایت انسانی را محو کرده و سوالات اخلاقی عمیقی را برانگیخته است.
مطالعات مقایسهای روی دندانها و استخوانهای های ی نشان میدهد که ساختار چانه و چهره انسانها در طول چند قرن اخیر به دلیل تغییرات در روش پختن و چباندن غذا، کوچکتر و ظریفتر شده است.
تحولهای رفتاری ناشی از استفاده گسترده از گوشیهای هوشمند و واقعههای مجازی، الگوهای حرکتی، تمرکز بصری و حتی ساختار مغز را در نسلهای جوان تحت تأثیر قرار داده و میتواند مبنای تغییرات تکاملی آتی باشد.
برخی محققان از احتمال تکامل متفاوت در جوامع با سطح دسترسی متفاوت به تکنولوژی و مراقبتهای پزشکی خبر میدهند که میتواند منجر به شکاف ژنتیکی و فیزیولوژیکی میان اقشار اجتماعی در مقیاس جهانی شود.
با وجود پیشرفتهای پزشکی، بیماریهای و حساسیتها در کشورهای توسعهیافته رو به افزایش است؛ این پدیده میتواند انعکاسی از باشد که سیستم ایمنی در فقدان مواجهه با پارازیتها و میکروبهای سنتی، دچار اختلال شده و خود را هدف قرار میدهد.
در نهایت، آینده تکامل انسانی بستگی به تعامل پیچیده میان ژنتیک، فرهنگ، فناوری و محیط زیست دارد؛ درک این دینامیک نه تنها ریشههای بیولوژیک ما را روشن میکند، بلکهمسیر احتمالی گونه انسان را در قرنهای آتی پیشبینی میکند.
مطالعات مقایسهای ژنومهای کهن و مدرن نشان میدهد که نرخ جهش در برخی ژنهای مربوط به سیستم ایمنی در هزاران سال اخیر شتاب یافته، که میتواند مرتبط با تراکم جمعیت و گسترش تمدنها باشد.
تحقیقات روی قهوهگیری و تحمل کافئین نشان میدهد که تنوع ژنتیکی در آنزیمهای متابولیزهکننده کافئین در جوامع مختلف، پاسخ تکاملی به رواج مصرف چای و قهوه در قرنهای اخیر است.
بررسیهای آناتومیک مدرن حاکی از آن است که رگهای بازویی و پلان در افراد جوانتر نسبت به نسلهای پیشین تغییرات ظریفی نشان میدهند، احتمالا ناشی از استفاده مکرر از صفحهکلید و شاشههای لمسی است.
تحولهای اجتماعی مانند به تعویق انداختن سن تولید اول، کاهش نرخ باروری و افزایش امید زندگی، پارامترهای جدیدی را در معادله برازندگی تکاملی وارد کردهاند که آثار ژنتیکی بلندمدت آنها هنوز در حال ظهور است.
برخی بیولوژیستها معتقدند که ما در آستانه یک تکامل فرهنگی-بیولوژیک هستیم که در آن انتقال دانش و فناوری، فشارهای انتخابی را سریعتر از جهشهای تصادفی تغییر میدهد و را به سمت هدایت تدبیر شده تکامل خودش سوق میدهد.





