رضا پناه‌ی، روان‌پزشک و مدیر آموزش و گسترش نیروی انسانی مرکز ملی مغز، در گفت‌وگو با خبرگزاری دانش‌دوست درباره علوم اعصاب و کاربرد‌های آن در پیشگیری از بیماری‌های مغزی صحبت کرد. او علوم اعصاب را رشته‌ای بین‌رشته‌ای توصیف کرد که از سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ به عنوان رشته رسمی دانشگاه‌ی شناخته شده است.
نگاه چندجانبه به سیستم مغز
دکتر پناه‌ی بیان کرد علوم اعصاب یا نوروساینس تمام علومی که پیش از این به مغز نگاه داشتند را در کنار هم قرار می‌دهد تا با قدرت بیش‌تری به مطالعه مغز بپردازد. این علم دایره وسیعی از علوم را تحت پوشش قرار می‌دهد و هر محققی در یک جنبه خاص تمرکز می‌کند.
خطا‌های شناختی و تصمیم‌گیری
این روان‌پزشک به بررسی خطا‌های شناختی در تصمیم‌گیری پرداخت و مثال زد وقتی فردی در مغازه موبایل‌فروشی موبایل گران‌تری را پس از دیدن مدل بسیار گران‌تر خریداری می‌کند، دچار خطای قیاس‌ای شده است. علوم اعصاب این نوع خطا‌ها را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد تصمیم‌گیری‌های انسانی چقدر تابع احساسات و باور‌ها است.
راهکار‌های درمانی نوین در حوزه پزشکی
پناه‌ی افزود علوم اعصاب در حوزه پزشکی با راهکار‌های نوین مانند تحریک مغزی با استفاده از خاصیت الک‌ترومغناطیس، مدارات خاص مغز را هدف قرار می‌دهد. این فناوری‌های عصبی یا نوروتکنولوژی، مداخلات دقیق و موضعی را امکان‌پذیر می‌سازند تا اثرات جانبی کمتر و نتیجه‌گیری شفاف‌تری داشته باشند.
شخصی‌سازی درمان‌ها
او تأکید کرد علوم اعصاب امکان شخصی‌سازی درمان را فراهم می‌کند. برای مثال در افسردگی، شناسایی ناحیه مغزی درگیر می‌تواند تعیین کند که بیمار به دارو پاسخ می‌دهد یا روان‌درمانی. این رویکرد درمان‌های هدفمند‌تر را ممکن می‌سازد.
کاربرد در مارکتینگ و سیاست
دکتر پناه‌ی به کاربرد‌های علوم اعصاب در تبلیغات و سیاست اشاره کرد و گفت این علم نشان می‌دهد چه نوع پیامد‌های تبلیغاتی یا سیاسی تأثیرگذار‌تر هستند. حتی در انتخابات آمریکا از این دانش برای بهینه‌سازی سخنرانی‌ها استفاده شده است.
انعطاف‌پذیری عصبی و رشد مغز
وی درباره انعطاف‌پذیری عصبی توضیح داد مغز انسان تا آخرین لحظه زندگی می‌تواند رشد کند و سیم‌کشی مغزی بهبود یابد. نواحی برتر مغز مانند خرد حتی در سال‌های بالا می‌توانند بهتر عمل کنند.
پیشگیری از آلزایمر و دمانس در سالمندی
پناه‌ی تصریح کرد برخلاف تصور رایج، سالمندی لزوما به معنای ضعف عملکرد مغز نیست. محققان علوم اعصاب در حال بررسی پیشگیری از آلزایمر و دمانس هستند. ذخیره شناختی مغز از کودکی با ایجاد سیم‌کشی قوی، در آینده آسیب‌های مغزی را کاهش می‌دهد. مرکز مهمی در دانشگاه هاروارد در حال حاضر روی این موضوع کار می‌کند.
