گروهی از دانشمندان برزیلی در حین مطالعهای بر روی گونهای از برهنهماران با نام علمی سیفونوپس آنولاتوس، رفتاری شگفتانگیز را کشف کردهاند که تا به حال در دوزیستها ثبت نشده بود.
برهنهماران که نزدیکی با قورباغهها و سمندرها دارند، از صدها میلیون سال پیش زندگی زیرزمینی را انتخاب کردهاند و در این فرآیند دستها و پاهای خود را از دست داده و بیناییشان به شدت ضعیف شده است. ظاهر آنها شبیه به کرمهای خاکی بزرگ و درخشان با یک سر متمایز است.
پژوهشگران متوجه شدند که بچههای این گونه برهنهمار، هفتهای یکبار اجازه دارند پوست مادر خود را بخورند و مواد مغذی زیادی از آن به دست میآورند. اما سطح انرژی بچهها چنان بالا بود که نمیتوانست تنها با این وعده تغذیه هفتگی توضیح داده شود.
برای حل این معما، دانشمندان یک دوربین در لانه این موجودات قرار دادند و به سرعت مشاهده کردند که بچهها دور نقطه خاصی از بدن مادر، یعنی ناحیه دم، گردهم میآیند. بررسیهای دقیقتر نشان داد که از دم مادر مادهای شبیه به شیر ترشح میشود که بچهها با اشتها زیادی آن را مصرف میکنند.
چرا یک دوزیست شیر تولید میکند؟
دانشمندان معتقدند این گونه برهنهمار با چالش یکسانی روبروست که پستانداران با نوزادان خود دارند. درست مانند نوزاد انسان، بچههای برهنهمار نیز پیش از رسیدن به بلوغ کامل و توانایی زندگی مستقل، به دنیا میآیند و بسیار آسیبپذیر هستند. برای نگهداشتن بچهها در نزدیکی خود، مادر دوزیست در طول تکامل توانایی تولید مادهای شبیه شیر را به دست آورده است.
به این پدیده فرگشت همگرا میگویند؛ فرایندی که در آن گونههای بسیار متفاوت از نظر تکاملی، صفات مشابهی را به صورت مستقل از هم توسعه میدهند.
اگرچه شیر این دوزیست با شیر پستانداران یکسان نیست و با استانداردهای شیرهای مصرفی انسان همسازگار نیست، اما حاوی لیپیدها و قند است که باعث شده محققان آن را نوعی شیر تلقی کنند. این کشف در ژورنال معتبر ساینس منتشر شده و نشان میدهد که طبیعت میتواند راهحلهای خلاقانهای را در قلمروهای بسیار متفاوت حیات تکرار کند.





