اگر نوجوانی در خانه دارید، احتمالا متوجه شدهید که در این مقطع زندگی با مشکلات رایجی روبرو میشوند که عمدتا در این دوره ظاهر میشوند. آگاهی از این چالشها و نحوه مواجهه والدین با آنها میتواند در حل و فصل آنها موثر باشد.
نوجوانی مرحلهای خاص در زندگی هر فرد است که در آن تغییرات جسمی و روانی فراوانی رخ میدهد. نوجوانان اغلب با سختی با این دوره کنار میآیند، زیرا درگیریهای مختلفی در خانواده یا محیطهای اجتماعی ممکن است پیش بیاید. یکی از کلیدهای رسیدگی به این موقعیتها، شناخت و آگاهی از آنهاست.
اگرچه این رویدادها معمولا در این سن رخ میدهند، اما به این معنی نیست که همه نوجوانان بتوانند به خوبی با آنها مقابله کنند. هر نوجوان تاریخچه شخصی خود را دارد که بر عکسالعمل و نحوه برخورد او تأثیر میگذارد.
هشت مشکل شایع در دوران نوجوانی
همه انسانها هنگام مواجهه با تغییرات ناگهانی دچار سردرگمی میشوند. برای مثال اگر فردی شغل خود را از دست بدهد، ابتدا گیج میشود. نوجوانان نیز به همین صورت هستند؛ جسم و روح آنها دگرگون میشود، از دوران کودکی جدا شده و وارد مرحلهای میشوند که با هنجارها و باید و نبایدها روبرو میشوند. طبیعی است که گیج شوند و عکسالعملهای متفاوتی نشان دهند.
این مرحله طاقتفرسا اما کاملا طبیعی است و با تعارضات گوناگون همراه میباشد. اگر نوجوان شما رفتارهای خاصی از خود نشان میدهد، پرخاش میکند، با شما درگیری دارد، بیشتر وقت را در اتاق خود میگذراند یا مدام در گوشی است، ممکن است ندانید چگونه با این تغییرات کنار بیایید. با این حال مهم است بدانید هیچ دستورالعمل واحدی برای همه شرایط و همه نوجوانان وجود ندارد.
با نشان دادن عشق و صبر، نوجوانان خود را در عبور از این لحظات دشوار یاری کنید. صبوری و محبت کلید اصلی همراهی با نوجوانان در گذراندن این دوران است.

چگونه رایجترین مشکلات نوجوانی را تشخیص دهیم؟
در ادامه به هشت مورد از رایجترین مسائل مربوط به نوجوانی میپردازیم
۱- اضطراب در پذیرش اجتماعی
با ورود به دوران نوجوانی، اهمیت روابط اجتماعی برای آنها چند برابر میشود. یکی از دغدغههای اصلی نوجوانان، پذیرفته شدن توسط همسالان است. این حس پایهای برای احساس ارزشمندی یا بیارزشی محسوب میشود. اضطراب در نوجوانان شایع است و آگاهی از آن در مدیریت این حالت روانی کمک میکند.
بر اساس مطالعهای که رابطه بین سختی همسالان و کارکرد تحصیلی را بررسی کرده، بیشتر نوجوانان انتظار میرود عکسالعمل مثبتی در برابر سختی همسالان نشان دهند تا از اثرات منفی جلوگیری کنند. این بدان معناست که باید نگاه خوشبینانهای در مواجهه با همسالان داشته باشند. در این صورت کارکرد تحصیلی آنها بهبود مییابد و برعکس، اگر نوجوانی در رابطه با همسالانش مشکل داشته باشد، تحصیل او نیز آسیب میبیند (مولدس و همکاران، ۲۰۱۹).
۲- مشکلات عزت نفس
عزت نفس پایین یک تعارض بزرگ در نوجوان است که عوارض و تبعات فراوانی دارد. نوجوانان اغلب با تغییرات بدنی خود راحت نیستند و تمایل دارند از محیطهای اجتماعی کنارهگیری کنند. در نتیجه، احساساتی چون اضطراب، غم و استرس را تجربه میکنند.
بر اساس نتایج مطالعات اخیر، جنسیت عامل مهمی در عزت نفس نوجوانان است. دختران نسبت به پسران نگرش منفیتری نسبت به حالت فیزیکی ناشی از بلوغ دارند. یک توضیح احتمالی این است که زنان سختی بیشتری برای دلنشین به نظر رسیدن و خوشایند بودن تجربه میکنند.

۳- اختلالات خوردن
بیاشتهایی عصبی و پرخوری عصبی اختلالاتی هستند که معمولا در سالهای نوجوانی بروز میکنند. تغییرات بدن، عزت نفس پایین، سختیهای اجتماعی و عوامل دیگر باعث انحراف در تصویر بدن میشوند. به همین دلیل اختلالات خوردن یکی از مشکلات تکراری در سن نوجوانی، به ویژه در دختران است.
با این حال، مطالعهای که لیمبرز، کوهن و گری (۲۰۱۸) انجام دادند، نشان داد که اختلالات خوردن به طور قابل توجهی بر پسران نیز تأثیر میگذارد. این تحقیق گزارش داد که در ایالات متحده، ۵.۵ درصد از جمعیت مردان در معرض خطر بالای ابتلا به اختلالات خوردن هستند. در کانادا، شیوع ۱.۱ درصدی در میان نوجوانان مشاهده شده و در نمونهای از مردان جوان هلندی، این نرخ ۱.۲ درصد برآورد شده است.
در مورد دختران، فشار برای لاغر به نظر رسیدن و رعایت استانداردهای زیبایی خاص است. از طرف دیگر، پسران بیشتر تمایل دارند که عضلانی و ورزشکار به نظر برسند. در هر دو مورد، اختلالات خوردن تمامیت جسمی و روانی آنها را به خطر میاندازد. پرخوری و بیاشتهایی هر دو در میان تعارضات نوجوانی برجسته هستند و مراقبت به موقع برای جلوگیری از عواقب جدی ضروری است.
۴- تمایلات جنسی
نوجوانی مرحله بیداری جنسیت است که میتواند منبع مشکلات خاصی شود. برخی خانوادهها رابطه جنسی را تابو میدانند و به نوجوانان اطلاعات کافی در این زمینه نمیدهند. این باعث میشود نوجوان در گفتگو درباره این مسائل با والدین یا اعضای خانواده راحت نباشد.
عدم آموزش جنسی میتواند جوانان را در معرض بیماریهای مقاربتی و بارداریهای ناخواسته قرار دهد. جنسیت یک مشکل رایج در این مرحله است، زیرا نوجوانان تازه آغاز کشف خود میکنند. علاوه بر این، افرادی که خود را همجنسگرا یا دوجنسگرا میدانند، ممکن است با طرد از طرف محیط خود روبرو شوند.

۵- رفتارهای پرخطر
یکی از ویژگیهای مغز این است که زمان زیادی برای رشد کامل آن صرف میشود. قشر جلوی مغز تا سن ۲۵ تا ۳۰ سالگی به طور کامل رشد نمیکند. این بخش مغز مسئول استدلال، تصمیمگیری و عملکردهای اجرایی است.
به همین دلیل در دوران کودکی و نوجوانی معمولا احساسات بر حرکات آنها غلبه دارد. از این رو، جوانان بیشتر به رفتارهای پرخطر مانند مصرف مواد مخدر یا فعالیتهای خطرناک روی میآورند.
۶- درگیری با والدین
بعضی اوقات والدین یا اعضای خانواده نمیتوانند تغییراتی را که نوجوانان تجربه میکنند به خوبی تحمل کنند. این بیشتر به معنای تکرار درگیری بین والدین و فرزندان در خانه و تأثیر بر روابط است.
هرچند برای شما به عنوان والدین مهم است که برای محافظت از فرزندان محدودیتهایی تعیین کنید، اما این محدودیتها باید انعطافپذیر باشند. در حالت ایدهآل، باید توافقاتی ببندید که هر دو طرف را راضی کند. برای مثال، اگر نوجوان شما میخواهد آخر هفته با دوستان بیرون برود، اشکالی ندارد که اجازه دهید، اما فقط تا زمان مشخصی. بدین ترتیب آنها سرگرم میشوند و در زمان معقولی به خانه بازمیگردند.
۷- اختلالات روانی
تغییرات در سطوح گوناگون مرتبط با نوجوانی را میتوان به عنوان عوامل خطر در رابطه با سلامت روان تلقی کرد. در این مرحله از زندگی، معمولا اولین علائم اختلالات روانی ظاهر میشود. به همین دلیل، ضروری است که والدین از تغییرات ناگهانی و غیرعادی در رفتار فرزندان خود آگاه باشند.

۸- پرخاشگری و قلدری
قلدری یک مشکل در دنیای امروز است که در عصر اینترنت و شبکههای اجتماعی در فضاهای مجازی نیز وجود دارد. در سناریوی مجازی، به دلیل ناشناس بودن، حالت بدتر است. نوجوانان میتوانند هم قلدر و هم قربانی باشند. در هر دو مورد، اقدام ضروری است.
آزار و اذیت دیگران میتواند نشانه درگیری عاطفی باشد که باید به طور حرفهای با آن برخورد کرد. از نظر دیگر، قربانی قلدری عواقب منفی هم بر سلامت روان و هم بر سلامت جسمی دارد.
سخن پایانی
مدام این امکان وجود دارد که تغییرات در دوران نوجوانی تبدیل به اختلاف نظرهای مداوم بین والدین و فرزندان شود. مشکلات در دوران نوجوانی همیشه یکسان نیست. با آگاهی از این حالت، بیتفاوت و صبور باشید. این مرحله نیز میگذرد.
در نهایت، به عنوان والدین باید بدانید که رایجترین مشکلات در دوران نوجوانی برای همه یکسان نیست. به همین دلیل، باید از قیاس با دیگر کودکان همسال و سال یا حتی با تجربیات خود در دوران جوانی خودداری کنید.
بهترین کاری که میتوانید انجام دهید، فراهم کردن فضایی امن برای نوجوانان است تا نگرانیهای خود را بیان کنند و راه حلی بیابند.





