محققان فرانسوی کارگران سازنده اهرامهای مصر قربانی مسمومیت مس شدهاند, تیمی از ژئوشیمیدانان دانشگاه آکس مارسی فرانسه در حین کاوشهای باستانشناسی در بندر کهن خوفو، که قدمت ۴۵۰۰ ساله دارد و به عنوان قدیمیترین بندر شناختهشده تاریخ بشریت شناخته میشود، شواهدی را کشف کردهاند که نشان میدهد کارگران و فلزکاران آن دوره با سطوح خطرناک مس در معرض مسمومیت قرار داشتهاند.\کشف آلودگی فلزی در بندر کهن خوفواین بندر کهن در نزدیکی اهرامهای خوفو و خفرع و در کنار یک شاخه خشکشده از رود نیل قرار داشت.
محققان از سال ۲۰۱۹ با انجام حفاریها و تحلیل نمونههای رسوبی با استفاده از تکنیک پیشرفته طیفسنجی بدون پلاسما، غلظت فلزات سنگین شامل مس، آلومینیوم، آهن و تیتانیوم را اندازهگیری کردند.\زمانبندی و شدت آلودگینتایج پژوهش نشان میدهد آلودگی ناشی از مس در این منطقه حدود ۳۲۶۵ سال پیش از میلاد آغاز شده، یعنی ۲۰۰ سال زودتر از زمان پیشین تخمین زده شده برای سکونت انسانی در این ناحیه.
این آلودگی حدود ۷۵۰ سال بعد به اوج خود رسید و در نهایت در حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد از بین رفت. استاد آلن ورون، از نویسندگان اصلی مطالعه، بیان کرد که غلظت مس در این ناحیه ۵ تا ۶ برابر حد طبیعی محیط زیست بوده است.\نشانههای صنعت ابزارسازی و ساخت اهرامهمراه با مس، اثر آرسنیک نیز در نمونههای خاک شناسایی شده است. آرسنیک در دوران کهن توسط فلزکاران برای سخت کردن ابزارهای برنز مورد استفاده قرار میگرفت.
محققان معتقدند این یافتنها گواهی بر فعالیت گسترده کارگاههای ساخت ابزارهایی چون تیغه، اسکنه و مته است که برای برش و تراش سنگهای سنگین اهرامها ضروری بودهاند.\خطرات بهداشتی برای کارگران کهناگرچه مقادیر کمی مس برای عملکردهای حیاتی بدن مانند تولید انرژی و سلامت عروق خونی ضروری است، اما تعرض مزمن با سطوح بالا میتواند منجر به علائم حاد نظیر استفراغ، اسهال، تهوع و درد معده شود.
درازمدت بودن این تعرض نیز میتواند باعث آسیبهای جدی به کلیه و کبد گردد. اگرچه دقیقاً مشخص نیست مصریان باستان تا چه حد از این عوارض رنج کشیدهاند، اما سطح بالای آلودگی نشان میدهد جامعه کارگری در محیطی بسیار سمی زندگی میکرده است.\همزمان بودن با بحران اقلیمی و اجتماعیدکتر ورون اشاره کرد که اوج این آلودگی صنعتی با دورهای در حدود ۲۲۰۰ سال پیش از میلاد همزمان است که در آن رود نیل به پایینترین سطح تاریخی خود رسید.
این پدیده اقلیمی اقتصاد و ساختار اجتماعی مصر باستان را به شدت متزلزل کرد، با این حال ساخت اهرام جیزه و پروژههای عظیم دیگر ادامه یافت. این یافتهها نوری بر زندگی و سختیهای طبقه کارگر و غیرحاکم آن دوران میاندازد که با ابزارهای خود بنایندههای ماندگارترین آثار تاریخ بشر بودند.\نتایج کامل این تحقیق در نشریه علمی معتبر ژئولوژی منتشر شده است.
