بازیافت لانتانیدها از زبالههای هستهای گام أوروبا برای استقلال در زنجیره تامین مواد کمیاب, یک طرح نوآورانه در سطح اتحادیه اروپا با هدف تغییر رویکرد سنتی در مدیریت زبالههای هستهای آغاز شده است.

این پروژه سه ساله که با بودجه ۲.۳ میلیون یورویی از سوی اتحادیه اروپا حمایت میشود، تلاش میکند با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته جداسازی، عناصر باارزش نهفته در پسماندههای رادیواکتیو را بازیافت و به مواد خام استراتژیک تبدیل کند. تحول در نگاه به پسماندههای هستهای پروفسور کریستینا کواشنینا، رهبر این طرح تحقیقاتی، با رد باور رایج مبنی بر اینکه زبالههای هستهای تنها یک بار بیارزش برای دفن هستند، رویکردی نوین را ì میکند.

او و تیمش متشکل از کارشناسان آلمان، فرانسه، سوئد و رومانی، بر روی استخراج لانتانیدها از عمق این زبالهها تمرکز دارند. این عناصر که ۵۸ تا ۷۱ در جدول تناوبی را اشغال میکنند، شامل مواد کمیابی نظیر نئودیم، دیسپروزیوم و یوروپیوم میشوند که در تولید آهنرباهای قوی، باتریهای خودروهای برقی، صفحهنمایشها و تجهیزات پزشکی نظیر عوامل کنتراست MRI کاربرد حیاتی دارند.

کاهش وابستگی استراتژیک از چین در حال حاضر بخش اعظم عرضه جهانی لانتانیدها در دست چین متمرکز است که یک تهدید جدی برای امنیت زنجیره تامین در’ محسوب میشود. بازیافت این عناصر از زبالههای هستهای نه تنها منبعی پایدار و داخلی برای صنایع با تکنولوژی بالا فراهم میآورد، بلکه گامی استراتژیک در جهت کاهش وابستگی به تک تأمینکننده خارجی محسوب میشود.

پروفسور کواشنینا بر این نکته تأکید دارد که این ابتکار به طور همزمان الاقتصادיזیری مواد را ارتقا میدهد و از پایداری محیطی پشتیبانی میکند. ادغام علم تجربی و مدلسازی نظری پیچیدگی جداسازی عناصر رادیواکتیو نیازمند رویکردی چندرشتهای است. تیم تحقیقاتی با ترکیب دادههای تجربی، پیشرفتهای علوم مواد و مدلسازیهای نظری، سعی دارد مرزهای فنی موجود را فراتر ببرد.

هدف نهایی، ارائه راهکارهای عملی و مقیاسپذیر است که میتواند استانداردهای جهانی مدیریت زبالههای هستهای را دگرگون سازد و یک حلقهبسته برای مواد استراتژیک را محقق نماید.