هشدار جدی در مورد کمبود دارو نیاز به ذخیره سه ماهه و پیامدهای ناکافی بودن بودجه بیمهها, وضعیت تامین دارو در ایران در اسفند ماه ۱۴۰۳ همچنان دغدغهبرانگیز است و افزایش قیمتهای اخیر همراه با کمبودهای گسترده، شرایط را برای بیماران سخت کرده است. گزارشها نشان میدهد که عدم تسویه مطالبات بیمهگذاران به داروخانهها، زنجیره تامین را به شدت تحت فشار قرار داده است.
تعداد قلمهای افتدارو و نگرانیهای نمایندگان مجلس محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، وجود بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ قلم داروی افتداری در کشور را تایید کرد.
جمالیان هشدار داد که اگر این روند ادامه یابد، در ماههای آینده شاهد کمبود داروهای حیاتی خواهیم بود که قطع آنها جان بیماران را تهدید میکند. چرا موجودی یک ماهه کافی نیست؟ تحلیل وحید محلاتی وحید محلاتی، نایب رئیس هیئت مدیره انجمن شرکتهای پخش دارو، تعریفی دقیقتر از افتدارو ارائه داد.
او بیان کرد که موجودی معادل یک ماه فروش، به معنای توزیع عادلانه در تمام شهرها و داروخانهها نیست؛ چرا که توزیع نامتوازن باعث میشود در برخی نقاط دارو وجود داشته باشد و در نقاط دیگر کاملاً مفقود باشد.
ریشههای اقتصادی کمبود عدم سودآوری تولید و نوسانات ارز محلاتی دلایل اصلی کمبود را در دو عامل خلاصه کرد اول، داروهایی که تولید آنها با قیمتهای قبلی به صرفه نبوده و قیمتگذاری جدید انجام نشده است. دوم، داروهای وارداتی که قبلاً با ارز نیما تامین میشدند و اکنون با ارز تجاری (که از ۴۰ هزار به نزدیک ۷۰ هزار تومان رسیده) قیمتگذاری میشوند.
است. شکست زنجیره مالی بیمهها و تأمین اجتماعی قادر به پرداخت نیستند بخش حیاتی دیگر از گفتگو، ناتوانی مالی سازمان تأمین اجتماعی و سایر بیمهها بود.
بر اساس اطلاعیههای رسمی، این سازمانها تا میانه اسفند ماه تنها بخشی از مطالبات ماه مهر را پرداخت کردهاند و معوقات سنگینی وجود دارد. محلاتی توضیح داد که اگر دولت نقدینگی را به بیمهها نرساند، زنجیره پرداخت از بیمار تا تامینکننده و واردکننده قطع میماند و واردات دارو با اختلال مواجه میشود.
ماساوا یأس فروش داروهای تخصصی توسط بیماران فقیر یک پدیده دردناک دیگر که محلاتی به آن اشاره کرد، فروش داروهای نسخهای و پروندهای (معمولاً داروهای گرانقیمت و تخصصی برای بیماریهای خاص) توسط خود بیماران است. او این عمل را نتیجه مستقیم گسترش فقر و تنگدستی و نه افزایش قیمت دارو دانست.
برخی بیماران در اوج یأس معیشتی و برای تامین نیازهای اولیه زندگی، مجبور میشوند داروهای حیاتی خود را بفروشند که پیامدهای جدی سلامتی دارد. رئیس سازمان غذا و دارو نیز پیشبینی کرده که شرایط در سال آینده سختتر خواهد شد. راهکار اصلی، تسریع در پرداخت معوقات بیمهها، اصلاح مکانیسم قیمتگذاری با واقعبینی ارزی و تضمین موجودی استراتژیک سه ماهه برای جلوگیری از بحرانهای تکراری است.
