به گزارش یورک الرت، افزایش جهانی بیماریهای چشمی که عمدتا ناشی از تشخیص و نظارت ناکافی است، ضرورت یافتن راهحلهای درمانی بهتر را تشدید کرده است. پیشرفتهای اخیر در توسعه لنزهای درمانی و تشخیصی، امید جدیدی برای مقابله با این بیماریها ایجاد کرده است.
آب مروارید که عدسی چشم را کدر میکند، یکی از شایعترین بیماریهای چشمی است که ۹۴ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده و سالانه باعث ۱۰ میلیون عمل جراحی میشود. یکی از عوامل مهم در افزایش شیوع آب مروارید و سایر بیماریهایی مانند دژنراسیون ماکولا وابسته به سن و برفکوری، تعرض بیش از حد به اشعه فرابنفش است.
گروهی از پژوهشگران دانشگاه خلیفه در ابوظبی، لنزهای گسترشیافتهای را برای محافظت از چشم در برابر اشعه فرابنفش ابداع کردهاند. پروفسور حیدر بات، استاد این دانشگاه، و احمد صالح، دانشجوی دکتری، این لنزها را با بهرهگیری از مواد هوشمند نظیر پودرهای فتوکرومیک و ترموکرومیک توسعه دادهاند. این لنزها بسته به حالت فعال یا غیرفعال خود، ویژگیهای نوری منحصر به فردی دارند.
پودرهای فتوکرومیک در واکنش به اشعه فرابنفش، ساختار خود را دگرگون میکنند، در حالی که پودرهای ترموکرومیک به تغییرات دما واکنش نشان میدهند. ادغام این پودرها با لنزها، راهحلی سادهتر و مقرونبهصرفهتر برای مدیریت و پیشگیری از طیف وسیعی از بیماریهای چشمی فراهم میآورد.
این لنزها در معرض نور معمولی، به طور موثر نزدیک به ۴۵ درصد از اشعه فرابنفش و ۲۰ درصد از نور آبی را مسدود میکنند. وقتی در معرض اشعه فرابنفش قرار میگیرند، بلافاصله تیره شده و بخشی از نور مرئی را جذب میکنند. شدت و سرعت این فرآیند بر اساس نوع ماده فتوکرومیک مورد استفاده متغیر است.
استفاده از ترکیبات مختلف ترموکرومیک و فتوکرومیک، امکان سفارشیسازی لنز برای هر کاربر را فراهم میکند. به عنوان مثال، لنزهای آبی به شدت واکنش نشان داده و ۹۵ درصد تغییر رنگشان در کمتر از پنج ثانیه پس از تعرض به نور فرابنفش رخ میدهد. لنزهای صورتی، رنگ خود را بیشتر حفظ میکنند اما بیش از ۳۰ ثانیه طول میکشد تا شفافیت یابند.
اشعه فرابنفش تنها عامل مؤث بر سلامتی چشم نیست. نوسان دمای سطح چشم که معمولا بین ۳۱ تا ۳۷ درجه سانتیگراد است، میتواند باعث مشکلاتی نظیر خشکی چشم، آبسیاه و رتینوپاتی دیابتی شود. این موضوع علاقه را به پایش دمای چشم با استفاده از لنزهای پیشرفته افزایش داده است. لنزهای گروه پژوهشی دانشگاه خلیفه، حساس به دما و چندمنظوره هستند و تغییرات نوری را در شرایط ظهور بیماری نشان میدهند. در فضای باز به دلیل وجود اشعه فرابنفش نور خورشید، تیره شده و به تغییرات دما واکنش نشان میدهند.
این لنزهای چندمنظوره، قابلیتهای فیلتر کردن اشعه فرابنفش و نور آبی را در کنار واکنش به دما با تغییر رنگ ترکیب میکنند. آنها میتوانند هم به عنوان تجهیزات درمانی و هم به عنوان تجهیزات تشخیصی عمل کنند. با افزایش شیوع بیماریهای چشمی، بهرهگیری نوآورانه از مواد هوشمند در لنزها میتواند نقشی بنیادین در حفاظت از بینایی ایفا کند. این پژوهش در مجله لایت ساینس ایند اپلیکیشنز منتشر شده است.





