علی فروتن، بازیگر و کارگردان تئاتر، از اجرای مجدد نمایش دورهگردها از دی ماه در سالن کانون پرورش فکری خیابان وزرا خبر داد و در عین حال وضعیت تئاتر کودک را فاجعهبار توصیف کرد. او گفت فردی که میخواهد کار کودک روی صحنه ببرد، باید کلیهها و قلوههای خود را بفروشد.
سالنهای کودک بچه مسلمانها اداره میکنند اما حمایتی ندارند
فروتن خطاب به مسئولان هنری پرسید سالنهای تئاتر کودک را بچه مسلمانها اداره میکنند، چرا هیچ گونه حمایتی از آنها نمیکنید؟ او پیش از این نمایش دورهگردها را در کانون پرورش فکری و تالار هنر اجرا کرده و اکنون از دی ماه در سالن خیابان وزرا روی صحنه میرود. این اجرا سه روز پایانی هفته اختصاصی است چون نمایش در طول هفته در دیگر شهرها اجرا دارد.
در مورد سالن خیابان وزرا که فعالیت مستمری ندارد، فروتن گفت پیش از این گروه ما نمایشهای لپ گلی و چتر سفید را در این سالن روی صحنه برده است. دسترسی به این سالن که خارج از محدوده ترافیک است راحتتر است، اما وقفههای فعالیت باعث میشود تماشاگرانی که با زحمت جذب شدهاند، به راحتی از دست بروند.
محدودیت عکاسی و فروش بلیت ردیف مهمان در تالار هنر
فروتن به مشکلات اجرا در تالار هنر اشاره کرد محدودیت در عکاسی با تماشاگران به دلیل گمان عدم مراعات پوشش اسلامی توسط برخی تماشاگران و تذکر حراست ارشاد اعمال شده بود. از طرف دیگر نیم ساعت پس از نمایش ما، نمایش سیندرلا روی صحنه میرفت و چون من و آقای حمید گلی در آن نمایش هم بازی میکردیم، نمیتوانستیم هم عکس بگیریم و هم برای نمایش بعدی گریم کنیم.
در مورد فروش بلیت ردیف مهمان که قاعدتا قابل فروش نیست، او گفت این مورد جزو اعتراضات انجمن صنفی تئاتر کودک و نوجوان بوده و آقای مهدی قلعه، رییس انجمن، روی این قضیه پافشاری کرده. در اجرای ما و سیندرلا بلیتهای آن ردیف فروخته میشد و میگفتند درآمد برای تعمیرات تالار است.
سهم تالار و سایت تیوال از گیشه؛ برای گروه چیزی نمیماند
فروتن افزود برخلاف قبل که کل فروش گیشه به گروه نمایشی پرداخت میشد، اکنون ۲۰ درصد گیشه به تالار هنر و ۵ درصد به سایت تیوال تعلق میگیرد. به این ترتیب عملا چیزی برای گروه نمایشی نمیماند. سپس میپرسیم چرا تئاتر و تئاتر کودک رشد نمیکند.
او با اصرار بر اینکه تشکیل تئاتر نیازمند بودجه و یارانه دولتی است، گفت وقتی برای ساخت نمایش بودجهای در نظر گرفته نمیشود، چطور باید رشد کند؟ وزارت ارشاد سالندار شخصی نیست که به طور خصوصی سالنی درست کند. بودجه باید صرف تشکیل تئاتر شود و سوال این است که این بودجه صرف چه کاری میشود؟
نه تنها بودجه نمیدهند، از گروهها کسب درآمد میکنند
فروتن با احتساب درآمد فروش ردیف مهمان توضیح داد با یک حساب سرانگشتی، اگر یک ردیف ۱۵ صندلی با قیمت ۹۰ هزار تومان در نظر بگیریم، در هر اجرا حدود ۱ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان فروش دارد. با دو نمایش همزمان، این رقم به نزدیک ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان میرسد. حتی اگر کل ردیف فروخته نشود، در ۳۰ شب اجرا نزدیک به ۶۰ میلیون تومان به حساب تالار واریز میشود که میگویند برای هزینه پروژکتور و لامپ است.
او تأکید کرد تالار هنر برای تامین هزینههای خود ناچار به انجام چنین کارهایی است. در این بین وزارت ارشاد نه تنها بودجهای برای تشکیل تئاتر در نظر نمیگیرد، از دیگر پشتیبانیها هم صرف نظر میکند.
شهرداری تهران بیلبوردی به تئاتر کودک نمیدهد
این هنرمند از عدم امکان تبلیغاتی برای تئاتر کودک انتقاد کرد شهرداری تهران که بیلبوردهای زیادی در سطح شهر دارد، حتی یک بیلبورد هم به تئاتر کودک اختصاص نمیدهد. همه این تئاترها با مجوز وزارت ارشاد روی صحنه رفتهاند، اما برتری شهرداری، دادن بیلبورد به اشیاء مشی و قاقالی است چون برایش درآمدزاست.
فروتن از بیتوجهی تلویزیون هم انتقاد کرد تلویزیون به طور رایگان یک صحنه از نمایش تبلیغ نمیکند. حتی در برنامههای کودک خود به بچهها نمیگوید که در تالار هنر یا کانون پرورش فکری تئاتر ببینند. در عوض مدام برای خوراکیها، اسباببازیها و جغجغهها تبلیغ پخش میکند. یعنی همه جستجوی کاسبی است. اینها باعث میشود تئاتر کودک عقیم بماند.
بدون تبلیغات، سالن ۲۰۰ نفره در تهران ۱۴ میلیونی خالی میماند
او گفت من و آقای گلی نزدیک ۳۵ سال است کار کودک میکنیم و مورد اعتماد مردم هستیم. با همه این تفاسیر، هر شب پس از اجرا، به جز آخر هفتهها، آقای گلی میگفت یک سالن ۲۰۰ نفره در شهر ۱۳، ۱۴ میلیونی تهران نباید خالی باشد! اما وقتی تبلیغاتی وجود ندارد، مردم از کجا باخبر شوند؟
سپس میگویند چرا مردم به سمت شبکههای جمع و جور و اجنبی کشیده میشوند. در حالی که شبکه جم به طور رایگان فیلمها و تئاترهای ما را تبلیغ میکند. در شرایطی که بیلبورد شهری نداریم و برای تبلیغ در فضای مجازی باید فیلترشکن بخریم، تلویزیونی که نیاز به فیلترشکن ندارد، برای چند تئاتر و گالری تبلیغ کرده است؟ اگر هم بکند، در بدترین زمان است چون برایش برتری نیست.
دوست ندارند فردی کتاب بخواند و آگاه شود
فروتن بر نقش تئاتر در فرهنگسازی تأکید کرد دیدن یک نمایش به اندازه خواندن چندین کتاب اثرگذار است. اصلا تلویزیون برای چند کتاب تبلیغ میکند؟ برنامه کتاب باز را هم تعطیل میکنند. وقتی سروش صحت در مورد کتابی سخن میگفت، ناشرها میگفتند تأثیر بسزایی در استقبال از آن کتاب دارد. مردم ما کتابخوان هستند اما به این کار ترغیب نمیشوند. حقیقت این است که دوست ندارند فردی کتاب بخواند چون آگاهیبخشی میشود.
او افزود تئاتر کودک در پرورش تماشاگر تئاتر بزرگسال تأثیر دارد. همیشه آخر اجرا از پدر و مادران سپاس میکنم که برای تئاتر بزرگسال ما تماشاگر آگاه پرورش میدهند. اگر از کودکی برای دیدن تئاتر پرورش نشوند، در آینده هزینه بلیت نمیدهند و برتریشان زمانگذرانی در کافیشاپها یا فضای مجازی میشود.
آگاهیسازی فقط آخر هفته نیست
در پاسخ به سوال تأثیر این شرایط بر گروههای جوان، فروتن گفت گروههایی که چهره شناختهشده ندارند، دو روز اول اجرا فقط ۴ بلیت میفروشند و ناچار میشوند از صحنه بردارند. یعنی در پایتخت ۱۴ میلیونی نمیتوان روزی ۲۰۰ تماشاگر جذب کرد. اگر به عمق ماجرا نگاه کنیم، فاجعه بزرگی است. یعنی تئاتر فقط برای آخر هفته و تفریح میخواهیم، نه برای آگاهی. آگاهی فقط آخر هفته نیست، هر روز باید رخ دهد.
چرا یقه گروه را میگیرید وقتی شورای بازبینی مجوز داده؟
فروتن از کنار کشیدن مسئولان از یارانه تئاتر گلایه کرد من باید تهیهکننده شخصی بیاورم اما چه کسی حاضر است در تئاتر سرمایهگذاری کند وقتی هیچ اطمینانی برای بازگشت سرمایه وجود ندارد؟ وقتی کاری از کانال رسمی شورای بازبینی وزارت ارشاد رد شده، چطور به صرف شکایت یک فرد، جلوی اجرا گرفته میشود؟ اگر مشکلی هست، شوری که مجوز داده پاسخگو است. این یعنی قانون آشکاری وجود ندارد.
دبیر جشنواره کودک باید کاسه گدایی دست بگیرد
او با تاسف به وضعیت جشنواره تئاتر کودک و نوجوان اشاره کرد جشنوارهای که با ۶ میلیارد تومان میتواند برگزار شود، دبیرش باید کاسه گدایی دست بگیرد و جلوی لاستیکفروشی و یخچالسازی برود تا بودجه ناچیزی بگیرد. مدام تاریخ برگزاری را هم تغییر میدهند. برگزارکنندگان هر سال دچار سردرگمی میشوند چون کودک برای تصمیمگیرندگان اهمیتی ندارد.
فروتن در پایان گفت امیدوارم نگاه درستی به قضیه شود. ما هم بچه مسلمان هستیم و معتقدیم. هزار و ۴۰۰ سال است این سرزمین مسلمان است اما چرا همه چیز را با هم آمیختهایم؟ نمیشود همه سال فقط تعزیه کار کنیم. الان چه نمایش کودکی داریم که در دنیا حرفی برای گفتن داشته باشد؟ این حالت یعنی فاتحه کار کودک خوانده شده که باید برایش فکر عاجل کرد.





