به گزارش دانشگاه کالیفرنیا سندیهگو، محققان این موسسه علمی موفق به ساخت یک ایمپلنت عصبی نوین شدهاند که از یک نوار پلیمری نازک، شفاف و منعطف تشکیل شده و با آرایهای از الکترودهای گرافنی پر شده است. این فناوری پیشرو که در موشهای تراریخته آزمایش شده، محققان را به تحقق یک واسطه مغز-رایانه (BCI) با الحد از تهاجم، یک گام نزدیکتر ساخته است. این دستگاه قادر است با بهرهگیری از ضبطهای سطح مغز، دادههایی با وضوح بالا درباره فعالیتهای عصبی در اعماق مغز فراهم آورد.
دکتر دوگو کازوم، استاد دانشکده مهندسی برق و الکترونیک دانشگاه کالیفرنیا و نویسنده ارشد این تحقیق، بیان کرد با این فناوری ما حوزه دسترسی فضایی ضبطهای عصبی را گسترش میدهیم. این ایمپلنت با وجود اینکه روی سطح مغز قرار میگیرد،ولكن طراحی آن از محدودیتهای فیزیکی حسگرهای معمول فراتر رفته است؛ زیرا میتواند فعالیتهای عصبی را از لایهای عمیقتر برداشت کند.
تکنولوژی حاضر بر محدودیتهای موجود در ایمپلنتهای عصبی فعلی غلبه کرده است. آرایههای سطحی رایج، هرچند تهاجم کمی دارند، اما فاقد قابلیت دریافت اطلاعات فراتر از لایههای بیرونی مغز میباشند. در مقابل، آرایههای الکترودی با سوزنهای نازک نفوذکننده در بافت مغزی، هرچند قادر به کاوش در لایههای عمیقتر هستند، اما اغلب منجر به التهاب و زخمگذاری میشوند که در طول زمان کیفیت سیگنال را تخریب میکند.
ایمپلنت عصبی تازه توسعهیافته در دانشگاه کالیفرنیا سندیهگو مزایای هر دو رویکرد را در خود ادغام کرده است. این دستگاه یک نوار پلیمری شفاف و منعطف است که با سطح مغز سازگاری کامل دارد و حامل یک آرایه با چگالی بالا از الکترودهای گرافنی ریز میباشد که هر کدام قطر بیستم میکرومتر دارند. هر الکترود از طریق یک سیم گرافنی نازک میکرومتری به یک برد مدار چاپی متصل شده است.
شفافیت یکی از ویژگیهای کلیدی و متمایزکننده این ایمپلنت است. ایمپلنتهای سنتی از مواد فلزی مات استفاده میکنند که دید را برای مشاهده نورونهای زیر الکترودها در حین آزمایشهای تصویربرداری مسدود میکنند، در حالی که ایمپلنت ساختهشده از گرافن، شفاف بوده و یک میدان دید کاملا روشن و شفاف برای میکروسکوپ در زمان تصویربرداری فراهم میآورد.
پیشرفت در ثبت همزمان چندین نوع فعالیت مغزی
در آزمایشهای انجامشده روی موشهای تراریخته، این ایمپلنت محققان را قادر ساخت تا بهطور همزمان اطلاعات با وضوح بالا درباره دو نوع متمایز فعالیت مغزی را دریافت کنند. این قابلیت نشاندهنده پتانسیل بالای این فناوری در رسم نقشه جامع فعالیتهای عصبی در مقیاسهای مختلف فضایی و زمانی است.
یک نکته کاربردی مهم که در توسعه واسطههای مغز-رایانه الجيل بعد حائز اهمیت است، مرتبط با پایداری طولانیمدت سیگنالهای ضبطشده است. از آنجا که این ایمپلنت نیازی به نفوذ در بافت مغزی ندارد، ریسک واکنشهای ایمنی و تشکیل نسيج ندبهای که در الکترودهای نفوذکننده چالش اصلی محسوب میشود، به شدت کاهش یافته است. این ویژگی امکان ثبت دادههای پایدار در طول ماهها را فراهم میآورد که برای کاربردهای بالینی و تحقیقاتی طولانیمدت ضروری است.
آزمایشهای آتی و افق ترجمه به کاربرد انسانی
تیم محققان در مرحله بعد تصمیم دارند این فناوری را در مدلهای حیوانی متنوعتر آزمون کنند و مقصد نهایی آنها ترجمه این فناوری به کاربرد انسانی در آینده است. با پیشرفتهای مداوم در علم مواد و مهندسی عصبی، انتظار میرود که ایمپلنتهای شفاف و منعطف مانند این نمونه، پایههای نسل جدید واسطههای مغز-رایانه را شکل دهند که هم بیولوژیکی متر باشند و هم قدرت محاسباتی و دقت ثبت سیگنال را به سطحی نوین برسانند.
از دیدگاه مهندسی مواد، انتخاب گرافن به عنوان ماده اصلی الکترودها گزینهای استراتژیک بوده است. گرافن نه تنها شفافیت نوری بالا دارد، بلکه هدایت الکتریکی فوقالعاده، استحکام مکانیکی بالا و سازگاری بیولوژیکی خوبی نیز برخوردار است. این ویژگیها امکان ساخت الکترودهایی را فراهم میکند که هم نازک و منعطف باشند و هم بتوانند سیگنالهای عصبی ضعیف را با نویز کم ثبت کنند. یمر پایه نیز به دلیل انعطافپذیری بالا، بتواند با حرکات ریز مغز در جمجمه سازگار شود و فشارهای مکانیکی بر بافت عصبی را به حداقل برساند.
مقایسه با تکنولوژیهای موجود نشان میدهد که این ایمپلنت میتواند پل ارتباطی ایدهآل بین روشهای غیرتهاجمی مانند EEG که تفکیک فضایی دارند، و روشهای تهاجمی عمیق که ریسکهای جراحی بالا را به همراه میآورند، باشد. در کاربردهای بالقوه، این فناوری میتواند برای درمان بیماریهایی مانند آپ، پارکینسون و فلجهای شدید، واسطههای عصبی-پروتزهای پیشرفته، و حتی تقویت شناخت در افراد سالم به کار رود. شفافیت دستگاه همچنین امکان ترکیب با تکنیکهای اپتوژنتیک و تصویربرداری کالسیوم را فراهم میآورد که ابزاری قدرتمند برای درک مدارات عصبی در سطح سلولی ایجاد میکند.
چالشهای باقیمانده برای انتقال به فاز بالینی شامل بهینهسازی بستهبندی بیومتری برای محافظت از الکترودها در محیط بدنی، توسعه سیستمهای انتقال داده بیسیم با پهنای باند بالا و مصرف انرژی پایین، و انجام آزمایشهای سمیت و بیوسازگاری طولانیمدت در مدلهای پر است. محققان بر روی حل این چالشها تمرکز کردهاند و پیشبینی میشود که در پنج سال آینده، مراحل اولیه آزمایشهای بالینی بر روی انسان آغاز شود. این پیشرفت نشاندهنده روند کلی در علم عصبی-مهندسی است که به سمت واسطههای مغز-ماشین همزیستگرا، پایدار و با تفکیک فضایی-زمانی بالا حرکت میکند.





