>> رابطه استقامت قلبیتنفسی با کاهش خطر زوال عقل حتی در افراد دارای پیشعرصه ژنتیکی > تحقیقات جدید نشان میدهد که افزایش استقامت قلبیتنفسی میتواند نقش مهمی در پیشگیری از زوال عقل ایفا کند، حتی برای افرادی که از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به بیماری آلزایمر هستند. این یافتهها بر اساس تحلیل دادههای گستردهای از بیوبانک انگلیس به دست آمده است. استقامت قلبیتنفسی چیست و چرا اهمیت دارد؟

استقامت قلبیتنفسی که با نامهایی چون ظرفیت هوازی و آمادگی قلبیعروقی نیز شناخته میشود، به توانایی سیستم گردش خون و تنفس در تامین اکسیژن مورد نیاز عضلات در طول فعالیت بدنی اشاره دارد. افزایش این استقامت به معنای ارتقای آمادگی بدنی است که به فرد امکان میدهد برای مدت زمان طولانیتر و با شدت بالاتر، بدون خستگی مفرط ورزش کند.

این توانایی فیزیکی به مرور زمان و با افزایش سن دچار کاهش میشود، به طوری که در دهههای ۲۰ و ۳۰ سالگی، نرخ کاهش آن بین ۳ تا ۶ درصد در هر دهه برآورد میشود، اما پس از ورود به دهه ۷۰ سالگی، این نرخ افت به بیش از ۲۰ درصد در هر دهه میرسد. متخصصان افت استقامت قلبیتنفسی را یک پیشبینیکننده قوی برای بروز مشکلات قلبیعروقی، سکته مغزی، نارسایی قلبی و مرگومیر از هر علتی میدانند.

جزئیات مطالعه و روششناسی پژوهش این پژوهش با بررسی دادههای ۶۱ هزار و ۲۱۴ مشارکتکننده که در بازه سنی ۳۹ تا ۷۰ سال قرار داشتند و در ابتدا دچار زوال عقل نبودند، انجام گرفت. اطلاعات از یکی از بزرگترین بانکهای دادههای پزشکی جهان، یعنی بیوبانک انگلیس، استخراج شده و روند تغییرات در طول ۱۲ سال پیگیری شده است. برای سنجش استقامت قلبیتنفسی در ابتدای مطالعه، از یک تست شش دقیقهای روی دوچرخه ثابت استفاده شد.

کارکرد شناختی شرکتکنندگان با آزمونهای عصبیروانشناختی ارزیابی گردید و پیشعرصه ژنتیکی آنها برای بیماری آلزایمر با محاسبه نمره ریسک چندژنی تعیین شد. یافتههای کلیدی تأثیر محافظتی استقامت بالا در طول دوره ۱۲ ساله پیگیری، زوال عقل در ۵۵۳ نفر (معادل ۰.۹ درصد از مشارکتکنندگان) تشخیص داده شد.

تحلیلهای آماری نتایج حیرتانگیزی را آشکار ساخت افراد با استقامت قلبیتنفسی بالاتر، کارکرد شناختی بهتری داشتند و خطر ابتلا به زوال عقل در آنها به طور قابلتوجهی پایینتر بود. نسبت نرخ ابراز زوال عقل در گروه با استقامت بالا در مقایسه با گروه با استقامت پایین، ۰.۶ برآورد شد (به معنی کاهش ۴۰ درصدی خطر نسبی).

نکته بسیار مهم این است که استقامت قلبیتنفسی بالا، خطر زوال عقل را در افرادی که نمره ریسک ژنتیکی متوسط تا بالا برای آلزایمر داشتند، تا ۳۵ درصد کاهش داده است. تفسیر نتایج و محدودیتهای مطالعه نویسندگان این تحقیق تأکید میکنند که با توجه به ماهیت مشاهدهای این مطالعه، نمیتوان یک رابطه قطعی علت و معلولی برقرار کرد.

با این حال، نتایج به طور قوی نشان میدهند که استقامت قلبیتنفسی بالاتر با کارکرد شناختی بهتر و کاهش خطر زوال عقل مرتبط است. این یافته حائز اهمیت است که آمادگی بدنی بالا میتواند تأثیرات مخرب ریسک ژنتیکی را تا حد قابلتوجهی تعدیل کند.

پیامدهای بالینی و توصیههای آینده متخصصان نتیجهگیری کردهاند که تقویت استقامت قلبیتنفسی میتواند یک راهبرد موثر و غیردارویی برای پیشگیری از زوال عقل محسوب شود، حتی در افرادی که بار ژنتیکی سنگینی برای بیماری آلزایمر دارند. دانشمندان بر ضرورت انجام تحقیقات بیشتر در خصوص مکانیزمهای ارتباطی بین آمادگی قلبیتنفسی و خطر ژنتیکی زوال عقل، به ویژه در جمعیت سالمندان، تأکید دارند. >>