النینو طوفانی که سرنوشت اقلیم زمین را بازنویسی میکند, هر چند سال یکبار، گرمایی غیرعادی در آبهای استوایی اقیانوس آرام شرقی شکل میگیرد که قادر است کل الگوهای آبوهوایی سیاره را متحول سازد. این پدیده که با نام النینو شناخته میشود، میتواند همزمان عامل سیلهای سهمگین در یک قاره و خشکسالیهای شدید در قارهای دیگر باشد.
النینوی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ یکی از قویترین موارد ثبتشده در تاریخ محسوب میشود که محققان ناسا با بهرهگیری از ماهوارهها و مدلهای پیشرفته رایانهای، آن را با دقت بیسابقه رصد و تحلیل کردهاند. اما ماهیت این پدیده چیست و چگونه بر زمین تأثیر میگذارد؟
یک پدیده قدرتمند با پیامدهای فراگیر النینو به طور میانگین هر دو تا هفت سال یکبار رخ میدهد و در طول آن، دمای آب اقیانوس آرام شرقی حدود ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد بالاتر از حد معمول میرود.
این تغییر دمایی که در نگاه اول کوچک به نظر میرسد، تأثیرات عظیم و گستردهای بر الگوهای آبوهوایی جهانی میگذارد؛ از بارندگیهای شدید و سیل در برخی نواحی تا خشکسالیهای طولانیمدت و آتشسوزی در نقاط دیگر، النینو چهره آبوهوای زمین را به شدت دگرگون میکند. چشمهای فضایی ناسا برای رصد دقیق ناسا با استفاده از ۱۹ ماهواره پیشرفته، این پدیده را از فضا تحت نظر دارد.
برخلاف النینوی ۱۹۹۷-۹۸ که دانشمندان ابزارهای محدودی برای مطالعه آن داشتند، اکنون فناوریهای فضایی نوین امکان بررسی تأثیرگذاری النینو بر اقلیم زمین را با دقت بسیار بالا فراهم آورده است. دادههای دریافتی نشان میدهد که النینوی اخیر از نظر قدرت و دامنه تأثیر، همردیف شدیدترین موارد تاریخ است.
وقتی اقیانوسها سرنوشت آبوهوای جهان را رقم میزنند به گزارش سایت، تغییرات دمایی ناشی از النینو به طور مستقیم بر شرایط جوی و محیط زیست سراسر جهان تأثیر میگذارد. برای مثال در ایالت کالیفرنیا که سالها با خشکسالی روبرو بوده، النینو میتواند بارانهای شدید و حتی سیلهای خطرناک به همراه داشته باشد. در مقابل، استرالیا و برخی نقاط آسیا با احتمال قوی دچار خشکسالیهای حاد میشوند.
این پدیده همچنین الگوهای طوفانها، جریانات اقیانوس و حتی کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار میدهد. نحوه رصد و پایش النینو ماهوارههای ناسا اطلاعات دقیقی درباره دمای سطح دریا، ارتفاع سطح آب، جریانهای اقیانوس، بادهای جوی و رنگ آب اقیانوسها فراهم میکنند.
یکی از مهمترین ابزارها در این زمینه، ماهواره مشترک ناسا، NOAA، CNES و به نام ۲ است که ارتفاع سطح آب دریا را اندازهگیری کرده و دادههای ارزشمندی درباره میزان گرمای ذخیرهشده در اقیانوسها ارائه میدهد. این اطلاعات به محققان کمک میکند تا میزان و شدت النینو را بهتر تحلیل کنند. تأثیرات بر محیط زیست و زندگی بشر النینو فراتر از یک رویداد آبوهوایی ساده است و اثرات گستردهای بر اکوسیستمها و اقتصاد جهانی دارد.
آتشسوزیهای جنگلی در اندونزی، تغییرات در فصلهای بارانی آمازون، نابودی اکوسیستمهای دریایی و آسیب به صنایع ماهیگیری، تنها بخشی از پیامدهای این پدیده طبیعی هستند. علاوه بر این، ناسا تحقیقاتی در حال انجام دارد که نشان میدهد این پدیده میتواند بر میزان آلایندههای هوا و گسترش بیماریهای مرتبط با آلودگی نیز تأثیر بگذارد. ضرورت آگاهی و بهرهگیری از دادههای علمی آیا باید نگران باشیم؟
النینو یکی از پدیدههای طبیعی زمین است که هرچند قابل پیشبینی است، اما تا کنون بسیاری از جزئیات و تأثیرات آن برای دانشمندان ناشناخته مانده است. ناسا با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته در پی درک بهتر این پدیده و ارائه راهکارهایی برای کاهش خسارات ناشی از آن است. اگرچه ما نمیتوانیم جلوی وقوع النینو را بگیریم، اما با افزایش آگاهی و استفاده از دادههای علمی میتوانیم بهتر برای مقابله با اثرات آن آماده شویم.
آیا دانشمندان در آینده راهی برای پیشبینی دقیقتر و کاهش اثرات این پدیده آشکار خواهند کرد؟ زمان پاسخ این سوال را خواهد داد.





