افشین مهین، طراح ایرانی، در همکاری با ایلان ماسک در پروژه نورالینک موفق شده است قطعاتی را طراحی کند که به عنوان رابط بین مغز و رایانه عمل می‌کنند و فعالیت‌های متنوع را برای افراد معلول آسان می‌سازند. او به همراه تیمش در آژانس روی قطعاتی کار می‌کند که با قرارگیری در جمجمه با مغز تعامل برقرار می‌کنند و به فرد امکان می‌دهند تا با مغز خود کنترل رایانه‌ها را در اختیار بگیرد.
علاوه بر این، مهین و تیمش برای تکمیل پروژه، یک ربات جراح و یک دستگاه پوشیدنی طراحی کرده‌اند تا فرآیند کاشت ایمپلنت در مغز راحت‌تر شود. این دستگاه پوشیدنی شبیه به یک سمعک مدرن است که در سال ۲۰۲۰ با تغییراتی معرفی شده و مدتی پیش برای اولین بار به کار گرفته شده است.
همکاری مهین با نورالینک منجر به امضای قرارداد‌ها با سایر شرکت‌های نوروتکنولوژی شده است. به عنوان مثال، او هدستی برای شرکت مخصوص بیماران آلزایمر طراحی کرده و در حال حاضر در پروژه‌ای با روی دستگاه‌ی برای افراد کم‌بینا کار می‌کند. همچنین استارتاپ آژانس را برای پروژه‌ای انتخاب کرده تا با استفاده از هوش مصنوعی، کنترل محتوای خواب انسان را امکان‌پذیر سازد.
مقدمات همکاری با نورالینک
به گفته مهین، در ابتدا آن‌ها با شرکت در ونکوور کانادا همکاری داشتند؛ شرکتی که عینک‌های آفتابی ورزشی با فناوری یکپارچه تولید می‌کرد و بر ادغام تکنولوژی‌هایی مانند پردازنده‌ها و دوربین‌ها در قاب عینک تمرکز داشت. از سوی دیگر، چنین عینکی نیازمند اسکن‌های سه‌بعدی دقیق و داده‌های آناتومی بود تا به‌راحتی در اطراف سر شخص قرار گیرد. این پروژه هم‌زمان با گسترش گوگل گلس رخ داد و می‌توانست نقطه عطفی در دنیای گجت‌های هوشمند باشد.
بعد از آن، تخصص افشین مهین در طراحی آناتومی سر انسان، راه را برای همکاری با تیم نورالینک هموار کرد؛ به نظر می‌رسد تجربه قبلی او در توسعه تکنولوژی پوشیدنی متمرکز بر سر، یکی از عوامل کلیدی این همکاری بوده است. او همکاری با نورالینک را در اواخر سال ۲۰۱۸ آغاز کرد و در زمان انتشار تیزر پروژه، طراحی مهین نیز به نمایش در آمد.
یکی از چالش‌های پروژه، ساخت قطعات با در نظر گرفتن قابلیت کاربری بود که به دلیل عدم آزمایش رسمی تراشه، با کندی پیش می‌رفت. به گفته مهین، فرآیند طراحی شامل تحقیقات ثانویه گسترده‌ای بود تا چالش‌های پیش رو برای افراد معلول درک شود
هدف این بود که با بررسی نتایج این تحقیقات، دستگاه‌ی بسازیم که انجام فعالیت‌های غیر‌ممکن را برای آن‌ها ممکن سازد. چنین راه‌حل‌هایی را در طراحی سیستم به کار بردیم که کنترل آسان آن را برای شخص یا اطرافیان فراهم کند.
ملاحظات ایمنی نورالینک
مهین و تیمش، ربات نسل اول نورالینک را به دلیل ظاهر نامناسب بازطراحی کردند تا فرم مناسب‌تری برای آزمایش‌های بالینی داشته باشد. آن‌ها با همکاری مهندسان پروژه، پوشش‌هایی برای نمای بیرونی ربات ساختند تا از نظر بصری ساده و کارآمد باشد. در این روش طراحی، امنیت بیماران مهم‌ترین عامل مورد توجه قرار گرفت.
یکی از جنبه‌های بسیار مهم در طراحی ربات‌ها، در نظر گرفتن نقاطی برای جلوگیری از صدمه به دستان فرد است؛ زیرا ماشین‌ها قدرت مکانیکی و الک‌ترونیکی بالایی دارند و اگر انگشت یا دست افراد در مسیر این نقاط قرار بگیرد، امکان بروز صدمات جدی وجود دارد.
طراحی ربات و هوش مصنوعی
طراحی ربات جراح نیازمند تلاش تمام نیرو‌ها بود؛ به همین دلیل همکاری بین تیم مهین و مهندسان مکانیک شکل گرفت تا ساخت دستگاه به بهترین شکل پیش برود. در ابتدا کار با طراحی بخش سوزنی ربات، که حساس‌ترین قطعه است، آغاز شد؛ بخشی که ماموریت وارد کردن رشته‌های عصبی برای ثبت فعالیت مغز را بر عهده دارد. سپس پس از اطمینان از طراحی و مونتاژ رابط سر ربات، نوبت به بدنه ربات رسید که با مشارکت تیم طراحی داخلی الک‌ترومکانیکی به خوبی پیشرفت کرد.
در نهایت با نهایی شدن طرح‌ها، واحد‌ها ساخته و مونتاژ شدند و ربات تحت آزمایشات بیش‌تری قرار گرفت تا از کارکرد بخش‌های مختلف آن اطمینان حاصل شود. به گفته مهین، تمرکز فعلی این فناوری بر پشتیبانی از افرادی است که بیش‌ترین نیاز را دارند، به ویژه افراد معلول. هوش مصنوعی نیز در مسیر بررسی مستقیم چالش‌های آن‌ها به کار گرفته خواهد شد و نقش کلیدی در گسترش ابزار‌های نوروتکنولوژی خواهد داشت. مهین معتقد است که علی‌رغم پتانسیل‌های فعلی نورالینک و سایر پروژه‌های نوروتکنولوژی، همچنان مجال برای تحقیق و افزایش کارکرد ابزار‌ها در این حوزه وجود دارد و دانشمندان به آزمایشات بیش‌تری برای درک کامل پتانسیل آن نیاز دارند.
با این حال، افشین مهین نسبت به پیامد‌های ادغام نوروتکنولوژی و هوش مصنوعی تردید دارد و علی‌رغم دیدگاه آینده‌ای مثبت و انسان‌محور، نگرانی‌هایی درباره امنیت حریم خصوصی کاربران دارد. به گفته وی، اتصال بین مغز و کامپیو‌تر حجم عظیمی از داده‌ها را در لحظه انتقال می‌دهد تا قابلیت کاربری بهتری برای افراد معلول فراهم کند؛ اما بحث مهم درباره دسترسی یا عدم دسترسی شرکت‌ها به این داده‌هاست. در واقع باید مشخص شود که مخاطب سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، کاربران هستند یا شرکت‌های توسعه‌دهنده؛ به همین دلیل در اولویت اول، حفظ حریم خصوصی و استقلال کاربران باید مورد توجه قرار گیرد.
چالش‌های همکاری با شرکت‌ها
افشین مهین با بیش از ده سال تجربه در این حوزه، می‌گوید که مشتریان و شرکت‌ها معمولا اطلاعات محدودی از پروژه‌هایشان را به اشتراک می‌گذارند و به عنوان مشاور، به استراتژی‌های تجاری بلندمدت آن‌ها دسترسی ندارند. به همین دلیل، برای شناخت بهتر شرکت‌ها و ایده‌هایشان، بیشتر پیشینه آن‌ها را بررسی می‌کنند و فعالیت‌های قبلی‌شان را به دقت مورد تحلیل قرار می‌دهند. وی معتقد است که اکثر کارآفرینان و مؤسسان، افراد جاه‌طلبی هستند اما گاهی تشخیص بین جاه‌طلبی واقعی و اهداف نه‌چندان سالم می‌تواند چالش‌برانگیز باشد.
