معصومه توکلی در پاسخ به سوالی درباره برنامه گسترش مراکز مشاوره در بهزیستی و آموزش تکنیکهای ارتباطی به زوجین، اعلام کرد با توجه به افزایش روزافزون تقاضای خدمات مشاوره در مراکز دولتی و غیردولتی، برنامهریزی برای افزایش تعداد مشاوران و روانشناسان، راهاندازی مراکز جدید در استانهای فاقد مرکز و توسعه مراکز در استانهای بزرگ انجام شده است.
به گفته وی، ارائه خدمات مشاوره و روانشناختی و برگزاری دورههای آموزشی تواناییآموزی — از جمله مهارتهای زندگی، آموزش پیش از ازدواج، مهارتهای فرزندپروری، آموزش روابط زوجین و حل تعارض — برای زوجین نیازمند در این مراکز صورت میگیرد.
توکلی افزود که با تمرکز بر پیشگیری و مداخله در طلاق و کاهش عوارض ناشی از آن، ارائه خدمات روانشناسی به زوجین متقاضی در سال جاری باعث سازش ۲۱.۹۸ درصد از آنها و بازگشت به زندگی مشترک شده است. مهمترین عامل تقویت روابط زوجین، احترامگذاری و دریافت احترام متقابل است. وقتی زن در طول زندگی مشترک به همسرش احترام بگذارد و این احترام در وجود فرزندان و دیگر اعضای خانواده حفظ شود، شوهر نسبت به وظایف خود حس مسئولیت بیشتری پیدا میکند. از سوی دیگر، احترام زن به شوهر باعث میشود فرزندان نیز یاد بگیرند که به پدرشان احترام بگذارند. احترامگذاری به همسر، نشاندهنده احساسات مثبتی چون عشق، علاقه، حمایت عاطفی و روانی است.
ریشه بیاحترامی در پرورش خانوادگی
دکتر مسعود غفاری معتقد است که بخش اعظم ریشههای بیاحترامیهای زوجین نسبت به یکدیگر به پرورش خانوادگی آنها برمیگردد. وی در گفتوگو با آرمان امروز بیان کرد حقیقت این است که ۸۰ تا ۹۰ درصد ما ایرانیها هر کدام به نوعی از ایرادهای تربیتی رنج میکشیم که ممکن است در بخش شخصیتی یا در روابط رفتاری نمود یابد.
وی ادامه داد اساسا ما را والدینی به دنیا آوردهاند و پرورش کردهاند که هیچ آشنایی و دانشی نسبت به پرورش فرزندانشان نداشته و ندارند. الان کافی است از چند نفر از زنان یا مردان همکار یا فامیل خود بپرسید که پرورش به چه معناست؛ بیشک اکثریت آنها نمیتوانند پاسخی درست بدهند. غفاری با اشاره به اینکه پرورش یک نرمافزار شناختی است، گفت وقتی پدربزرگها نادانسته و نسنجیده به فرزندانشان توهین میکنند یا در برابر آنها به همسرشان توهین میکنند، به نوعی به صورت رفتاری به آنها آموزش میدهند که وقتی ازدواج کردی، تو هم باید با همسرت چنین برخورد کنی. مادری که جیغ میزند به دخترش آموزش میدهد که وقتی ازدواج کردی، در مواجهه با مشکلات و دعواها تو هم میتوانی با جیغ زدن از این بحرانها بگذرانی. در واقع دختر و پسرهای دیروز و زوجین امروز کاری نمیکنند جز الگوبرداری از رفتار والدین، در حالی که از این نکته غافلند که این رفتارها یا هرگونه بیاحترامی تا چه حد میتواند در تزلزل ساختار یک خانواده موثر باشد.
این مشاور خانواده با اشاره به ۱۰ عامل مهم در یک رابطه سالم بین زن و شوهر گفت اعتماد، احترام، همدلی، همدردی، شراکت، همکاری، گفتوگو، عشق نسبت به هم، فداکاری نسبت به هم و نگهداری از یکدیگر، ۱۰ عاملی هستند که برای دوام هر زندگی سالم و مستحکمی ملزوم و الزامی است. وی تصریح کرد وقتی معلم به دانشآموز احترام بگذارد یا کارفرما به کارگرانش احترام بگذارد یا مرد و زن به هم احترام بگذارند، آن وقت میتوان امیدوار بود که بیاحترامی به حداقل برسد. از قدیم میگویند وقتی به فردی احترام بگذاری، قطعا احترام هم میبینی. اساسا انسانهایی که روان سالمی دارند، با یک نگاه، یک کلام یا یک حرکت به آدمهای اطراف خود انرژی میبخشند که این امر مگر با احترام متقابل میسر نمیشود.
راهکار مقابله با بیاحترامی
اما برای کاهش این بیاحترامیها در بین زوجین چه باید کرد؟ غفاری در پاسخ میگوید همانطور که میدانید عمر کردن هر فردی به تغذیه، ورزش، بهداشت و… بستگی دارد اما زندگی کردن آموختنی و ساختنی است. برای همین اگر فردی در جستجوی زندگی بهتر است، باید مجددا پرورش یابد. یعنی باید به سراغ روانشناس برود و پرورش خود را بهروزرسانی کند و تکنیکها و مهارتهای برخورد با همسر و فرزندانش را بیاموزد. تنها در این صورت است که میتوان امیدوار بود بیاحترامی در خانوادههای ایرانی کاهش آشکاری یابد.
بر پایه یک پژوهش دانشگاهی، وقتی رابطه شما با بیاحترامی و تحقیر همراه شود، در قدم اول باید برای اصلاح و مدیریت این شرایط تلاش کنید و در نهایت اگر تلاشهای شما به نتیجه مطلوب نرسید، برای ادامه رابطه به طور جدی تصمیمگیری کنید. این پژوهش پیشنهادها و راهکارهایی برای زوجینی که با این مشکل مواجهاند دارد مقابله بههمانند نکنید، محیط متشنج را ترک کنید، با طرف مقابل شفاف صحبت کنید، خواستهها و انتظارات خود را به شکل صحیح و بدون هراس، خجالت و اضطراب بیان کرده و از حقوق خود دفاع کنید، و در نهایت حتما با یک مشاور خانواده یا روانشناس مشورت کنید.





