تحولات مغزی ناشی از اعتیاد به افیونها یافتههای جدید تصویربرداری ییل, پژوهشگران دانشکده پزشکی ییل در آمریکا با مقایسه اسکنهای مغزی افراد معتاد به مواد افیونی با گروه شاهد، تغییرات ساختاری و عملکردی قابلتوجهی را در نواحی کلیدی مغز شناسایی کردند.
این مطالعه که نتایج آن در مجله معتبر رادیولوژی منتشر شده، بین فوریه ۲۰۲۱ و مه ۲۰۲۳ انجام گرفته است.\روششناسی مطالعه ترکیب تصویربرداری ساختاری و عملکردیتیم علمی از هر دو روش امآرآی ساختاری و عملکردی برای ارزیابی جامع مغز استفاده کرد. اسکنهای ساختاری حجم و شکل نواحی مغزی را میکنند، در حالی که تصویربرداری عملکردی با ردیابی تغییرات جریان خون، میزان فعالیت عصبی را در حالت استراحت یا انجام وظیفه اندازهگیری میکند.
این رویکرد دوگانه امکان درک همزمان تغییرات آناتومیکی و شبکههای عصبی را فراهم آورده است.\نواحی مغزی تحت تأثیر کوچکشدن و بزرگشدن همزمانیافتههای اصلی نشان میدهد که در افراد معتاد، حجم برخی نواحی حاوی تراکم بالا از گیرندههای افیویدی کاهش یافته است. مهمترین این نواحی شامل تالاموس (مرکز رلهی اطلاعات حسی) و لوب گیجگاهی میانی سمت راست (مربوط به پردازش حافظه و احساسات) میباشند.
در تضاد با این کاهشها، مخچه و ساقه مغز — که در کنترل حرکتی، تعادل و عملکردهای حیاتی نظیر تنفس نقش دارند — افزایش حجم نشان دادند.\تغییرات اتصالهای عملکردیعلاوه بر تغییرات آناتومیکی، پژوهشگران افزایش اتصال عملکردی بین نواحی مذکور را گزارش کردند. این پدیده میتواند نشاندهنده یک مکانیزم جبرانکننده یا بازسازماندهی شبکههای عصبی در پاسخ به تعرض مزمن به افیونها باشد.
دکتر سالونی مهتا، دانشیار رادیولوژی و تصویربرداری زیستپزشکی ییل، تأکید کرد که درک دقیق علت این تغییرات، کلید توسعه درمانهای موثرتر برای اعتیاد است.\اهمیت بالینی و راههای آیندهاین پژوهش با ارائه شواهد عینی بر تغییرات مغزی ناشی از استعمال افیونها، پایههای علمی برای تشخیص زودهنگام، پایش پیشرفت بیماری و ارزیابی اثربخشی درمانها را تقویت میکند.
نتایج تأکید میکنند که اعتیاد تنها یک مسئله رفتاری نیست، بلکه یک اختلال عصبی-زیستی با تغییرات قابلقیاس در معماری مغز است.
