به گزارش دانش دوست، در حالی که حداقل دستمزد ۹ می‌لیون و ۴۶۶ هزار تومانی به عنوان افزایش حداقل دستمزد در سرتیتر‌های اخبار قرار دارد، در واقع حداقل دستمزد کارگر ایرانی در یک دهه گذشته ۵۵ دلار یا ۳ می‌لیون و ۵۴۷ هزار تومان افت آشکار داشته است. اگر می‌انگین قیمت ارز در روز‌های اخیر ۶۴ هزار و ۵۰۰ تومان در نظر گرفته شود، یک کارگر برای داشتن حداقل دستمزد سال ۱۳۹۳ در سال جاری باید ۱۲ می‌لیون و ۹۶۴ هزار تومان دریافتی داشته باشد.
رشد قیمتی ۲۰.۵ برابری در یک دهه
حداقل دستمزد در ایران اگرچه از نظر ریالی افزایش ۱۵.۵ برابری را تجربه کرده است، اما در یک دهه گذشته می‌انگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در شهر تهران بیش از ۲۰ برابر شده است. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، می‌انگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در پایتخت در فروردین ماه ۱۳۹۳ نزدیک به ۳ می‌لیون و ۹۵۰ هزار تومان بوده و اکنون به ۸۱ می‌لیون تومان رسیده که از رشد ۲۰.۵ برابری قیمت مسکن در یک دهه خبر می‌دهد.
بر این اساس، خرید یک واحد مسکونی ۵۰ متری در پایتخت در سال ۱۳۹۳ نزدیک به ۱۹۷ می‌لیون و ۵۰۰ هزار تومان هزینه داشته و ۲۷ سال زمان می‌برده است. امروز خرید یک واحد مشابه ۴ می‌لیارد و ۵۰ می‌لیون تومان هزینه دارد که با حداقل حقوق ۹ می‌لیون و ۴۶۶ هزار تومانی، ۳۵ سال به طول می‌انجامد. این محاسبه با فرض ثابت ماندن قیمت‌ها و اختصاص کامل دستمزد به خرید خانه انجام شده است.
چهار سال کار برای خرید پراید
در سال ۱۳۹۳، قیمت پراید ۱۱۱، ۲۰ می‌لیون و ۵۰۰ هزار تومان بوده و خرید این ماشین برای کارگر ایرانی با حداقل دستمزد ۶۰۹ هزار تومانی، ۳۳ ماه به طول می‌انجامید. اکنون کوییک دنده‌ای مدل ۱۴۰۳ که به عنوان جایگزین پراید به بازار عرضه شده، ۴۵۰ می‌لیون تومان قیمت دارد که با حداقل دستمزد فعلی خرید آن برای کارگر ایرانی ۴۷ ماه، یعنی سه سال و نه ماه بیش‌تر زمان می‌برد.
حداقل دستمزد از زبان کالا‌های اساسی
افزایش حداقل دستمزد در یک دهه گذشته حتی از کالا‌های اساسی نیز عقب مانده است. قیمت هر کیلوگرم ران ممتاز گوسفندی از ۳۱ هزار و ۸۰۰ تومان در سال ۱۳۹۳ به ۸۷۹ هزار تومان در سال جاری رسیده که از رشد ۲۸ برابری حکایت می‌کند. به عبارتی، با حداقل دستمزد سال ۱۳۹۳ یک کارگر ایرانی توان خرید ۱۹ کیلوگرم ران گوسفندی ممتاز را داشت که امروز این توانایی به ۱۰ کیلوگرم کاهش یافته است.
هر کیلوگرم گوشت مرغ در سال ۱۳۹۳ نزدیک به ۶ هزار و ۴۹۹ تومان قیمت داشته و اکنون هر کیلوگرم مرغ در بازار ۷۶ هزار و ۶۵۹ تومان قیمت دارد که نشان‌دهنده رشد بیش از صد درصدی است. بر اساس گزارش بانک مرکزی، تخم مرغ در فروردین ماه ۱۳۹۳ به صورت شانه‌ای بین ۸ هزار و ۵۰۰ تا ۱۱ هزار تومان قیمت داشته، در حالی که اکنون هر شانه تخم مرغ در بازار به قیمت ۱۲۰ هزار تومان رسیده است.
پایین‌ترین حداقل دستمزد در منطقه
بر اساس قیمت ۶۴ هزار و ۵۰۰ تومانی ارز در بازار آزاد، حداقل دستمزد در ایران اکنون حدود ۱۴۶ دلار تخمین زده می‌شود. در مقایسه با کشور‌های منطقه، حداقل دستمزد در ترکیه ۵۶۰ دلار، در عراق ۲۶۰ دلار، در کویت ۳۲۷ دلار، در عربستان سعودی ۸۰۰ دلار، در عمان ۸۳۹ دلار، در امارات ۴۰۸ دلار، در قطر ۴۹۳ دلار، در بحرین ۷۹۰ دلار و در آذربایجان ۲۰۰ دلار است. بنابراین حداقل دستمزد در ایران در پایین‌ترین حد در میان کشور‌های منطقه قرار دارد.
در پایان باید گفت حداقل دستمزد یکی از متغیر‌های مهم سیاست‌های بازار کار در سطح جهانی است، زیرا یکی از اهداف مهم اقتصادی-اجتماعی دولت‌ها، حمایت از نیروی کار جهت نگه‌داری و ترقی قدرت خرید، رفاه زندگی و تامین امنیت شغلی آنان با بهره‌گیری از اهرم حمایتی حداقل دستمزد است. به دلیل رابطه بین حداقل دستمزد و کاهش سطح فقر، این سیاست به یکی از ابزار‌های مهم جهت کاهش فقر در اکثر کشور‌ها تبدیل شده است.
بر اساس آنچه بیان شد، حداقل دستمزد کارگران باید با معیار‌های دقیق و کار‌شناسی و بر پایه هزینه‌های واقعی زندگی در کشور تعیین شود. در صورتی که حداقل دستمزد هم‌پای هزینه‌های زندگی رشد کند، آرامش نسبی در معیشت قشر کارگر برقرار می‌شود، اما اگر حداقل دستمزد از هزینه‌ها عقب بماند، فقر روزافزون در قشر محدودیت‌دار جامعه نتیجه خواهد شد.
