مرکز مطالعات و اطلاعات رفاه ایرانیان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که با اعمال داده‌های تازه در پایگاه رفاه ایرانیان، دهک‌بندی خانوار‌ها برای دریافت یارانه نقدی تحول کرده است. علیرضا محمدی، رئیس این مرکز، بیان کرد که نزدیک به ۱۳ می‌لیون خانوار در این فرآیند تغییری در دهک خود نداشته‌اند، اما برخی از دهک‌های پایین به صدک‌های بالا‌تر منتقل شده و از دریافت یارانه خارج شده‌اند.
نحوه محاسبه یارانه برای دهک‌های مختلف
بر اساس سیستم جدید، یارانه دهک‌های اول تا سوم که تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی قرار دارند، به ازای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان در ماه می‌باشد که در ۲۵ هر ماه پرداخت می‌شود. با احتساب یارانه تشویعی به صورت اعتبار خرید، این مبلغ به ۶۲۰ هزار تومان می‌رسد. برای دهک‌های چهارم تا هفتم، یارانه پایه ۳۰۰ هزار تومان در ۳۰ هر ماه واریز شده و با یارانه تشویعی تا ۵۲۰ هزار تومان افزایش می‌یابد. خانوار‌های دهک‌های هشتم و نهم تنها یارانه پایه ۳۰۰ هزار تومان را دریافت می‌کنند و مشمول یارانه تشویعی نمی‌شوند.
مبنای آزمون وسع و دهک‌بندی
مرجع دهک‌بندی، بانک اطلاعاتی پایگاه رفاه ایرانیان است که در آن اطلاعات خانوار‌ها شامل تعداد اعضا، مالکیت خودرو و گردش مالی تمام اعضای خانواده مبنای آزمون وسع قرار می‌گیرد. محمدی توضیح داد که تحول در حرکات مالی خانوار یکی از عوامل مهم در تغییر دهک درآمدی است. او مثال زد فردی که ۶ ماه پیش خودروی خود را فروخته، اما داده‌ها به‌روز نشده بود، همچنان در دهک بالا قرار داشت؛ با بروزرسانی جدید، صدک و دهک او بر اساس اطلاعات جاری اصلاح شده است. عکس این ماجرا نیز صادق است و خرید‌های مالی در سال گذشته می‌تواند دهک فرد را تغییر دهد.
فرآیند اعتراض و بازبینی دهک‌بندی
محمدی اظهار کرد که در دو سال گذشته بیش از ۵۰ درصد از افراد به دهک‌بندی خود اعتراض داشته‌اند که با بروزرسانی داده‌ها برطرف شده است. تغییرات در تعداد اعضای خانواده نیز بر فرمول پیچیده دهک‌بندی تأثیر می‌گذارد. او تأکید کرد که اگر متولیان دهک‌بندی در وزارت کار به ماموریت خود عمل کنند، هر‌گونه تحول در دهک‌بندی قابل اعتراض و پیگیری است. خواسته وزارت این است که داده‌های پایگاه هر ۶ ماه یکبار به‌روز شود تا در سیاست‌گذاری‌های رفاه‌ی جامعه پشتیبانی‌کننده باشد.
زمان‌بندی مراحل بعدی به‌روزرسانی
مطابق قانون بودجه، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است داده‌های ثبتی و قابل اتکا را از دستگاه‌های گوناگون برای دهک‌بندی و وسع‌سنجی هر ۶ ماه یکبار (دو بار در سال) به‌روز کند. آخرین به‌روزرسانی در دی ماه سال گذشته انجام شده و مرحله بعدی از آغاز ماه شهریور آغاز خواهد شد. یارانه‌گیران جاری با دقت با آخرین ابراز رسانی یارانه دریافت می‌کنند و اعتراضات دهک‌بندی در تاریخ بروزرسانی اطلاعات بازبینی و اجرا می‌شوند.
