گروه‌ی از محققان با انتشار نتایج تحقیقات خود در نشریه نیچر مدیسین، روشی نوین برای تولید ارگانوئید‌ها یا اعضای کوچک آزمایشگاه‌ی را معرفی کردند. در این روش، به جای استفاده از بافت جنینی، سلول‌های بنیادی از مایع آمنیوتیک جدا و به کار گرفته می‌شوند.
ارگانوئید‌ها ساختاری خرد هستند که امکان بررسی عملکرد اعضا در حالت سالم و بیمار، و همچنین تست درمان‌های پزشکی تازه را فراهم می‌آورند. پائولو دی کوپی، استاد جراحی کودکان در کالج لندن، این پیشرفت را بسیار مهم توصیف کرد و گفت در این ارگانوئید‌های کوچک، کلیه عملکرد‌های اپیتلیوم و لایه درونی عضو وجود دارد؛ از این رو می‌توانیم تمامی عملکرد‌های آن عضو را در یک ظرف پتری تکرار کنیم که هم برای گسترش تحقیقات پزشکی مفید است و هم برای درک بیماری‌ها در جنین.
پیش از این، ارگانوئید‌ها از سلول‌های بنیادی افراد بالغ یا بافت جنینی پس از سقط برداشت می‌شدند. محققان کالج لندن و بیمارستان گریت اورمند استریت در بریتانیا معتقدند این پیشرفت می‌تواند فصل تازه‌ای در تحقیقات پزشکی دوران بارداری بگشاید. آن‌ها می‌گویند با پشتیبانی این سلول‌های بنیادی، می‌توان سه درصد از نوزادانی که مبتلا به بیماری مادرزادی هستند، پیش از تولد تحت نظارت و درمان قرار داد و زمینه را برای گسترش درمان‌های شخصی‌سازی شده برای این نوزادان هموار کرد.
برداشت سلول بدون نقض قوانین اخلاقی
در این مطالعه، سلول‌های بنیادی شناور در مایع آمنیوتیک که توسط تیم تحقیق جمع‌آوری شده‌بودند، مربوط به کلیه، ریه و روده جنین می‌بودند. برداشت سلول از مایع آمنیوتیک، محدودیت‌های قانونی مربوط به برداشت مستقیم سلول بنیادی از بافت جنین را نیز دور می‌زند. در بریتانیا، قانون اجازه خاتمه بارداری را حداکثر تا هفته بیست و چهارم داده است و دانشمندان نمی‌توانند پس از آن های جنینی بگیرند.
اعمال در درمان فتق دیافراگم مادرزادی
پژوهشگران در همکاری با همکاران بلژیکی، ارگانوئید‌های ریه را از سلول‌های جنین‌های مبتلا به فتق دیافراگم مادرزادی — بیماری نادری که در آن سوراخی در دیافراگم شکل می‌گیرد و باعث جابجایی اعضا به سمت قفسه سینه می‌شود — رشد دادند. آن‌ها سپس وضعیت این ارگانوئید‌ها را با نمونه‌های سالم، قبل و بعد از درمان مقایسه کردند و نشانه‌های بهبودی را در ریه‌ها پس از درمان با پشتیبانی این ارگانوئید‌ها مشاهده نمودند.
پژوهشگران بیان داشتند که در سایر بیماری‌هایی که متداولا با جراحی جنین، ژن‌درمانی یا سلولی درمان می‌شوند نیز می‌توان از این روش بهره برد. پائولو دی کوپی افزود این ارگانوئید‌ها در آینده می‌توانند برای انتقال ژن‌ها به جنین سودمند باشند. از آنجا که این سلول‌ها از خود جنین حاصل می‌آیند، احتمال رد شدن آن‌ها توسط سیستم ایمنی جنین بسیار پایین است؛ بنابراین می‌توان از این روش برای انتقال مستقیم ژن‌هایی که در بدن جنین کم هستند یا باید اصلاح شوند، استفاده کرد.
این تحقیقات در حال حاضر در مرحله آزمایشی قرار دارد. تا اکنون پنجاه زن در این مطالعات شرکت کرده‌اند و انجام تحقیقات گسترده‌تر ضروری است. با این حال، پائولو دی کوپی نسبت به نتایج و گسترش راهکار‌های درمانی خوش‌بین است و می‌گوید امیدواریم بتوانیم در پنج سال آینده آزمایش‌هایی انجام دهیم که امکان ارتباط فنوتیپ ارگانوئید‌ها با بیماری‌ها را فراهم کند.
