به گزارش این‌ترستینگ انجینیرینگ، هر سلولی در بدن انسان حاوی یک دستگاه پیچیده به نام ریبوزوم است که وظیفه ساخت پروتئین را بر عهده دارد. پروتئین‌ها ستون فقرات حیات محسوب می‌شوند و کارکرد‌های متنوعی در ارگان‌ها، بافت‌ها و سیستم‌های بدن ایفا می‌کنند. بدون وجود پروتئین‌ها، حیات ممکن نخواهد بود.

نقش ریبوزوم چیست و چگونه از ده‌ها جزء گوناگون متکامل می‌شود و وقتی عملکرد آن دچار اختلال می‌شود چه اتفاقی می‌افتد؟ این سوالاتی هستند که گروه‌ی از محققان مرکز تحقیقات پروتئین بنیاد نوو نوردیسک در یک مطالعه تازه به دنبال پاسخ آن‌ها بوده‌اند.

اوا کومر، استادیار و هادی این تحقیق، بیان کرد شگفت‌انگیز است که بتوانیم جزئیات اتمی ریبوزوم را به تصویر بکشیم و تجسم کنیم، زیرا این ساختار‌ها بسیار ریز و در مقیاس ۲۰ تا ۳۰ نانوم‌تر قرار دارند.

ریبوزوم از آر ان ای ریبوزومال و پروتئین‌های ریبوزومال متکمیل شده و از دستوراتی که در ژن‌های ما کدگذاری شده برای ساخت پروتئین بهره می‌برد. ریبوزوم در بخش‌های مختلف سلولی یافت می‌شود. کومر و همکاران با استفاده از می‌کروسکوپ‌های الک‌ترونی، یک مدل سه‌بعدی از بخشی از ریبوزوم انسانی ساختند که کوچک‌تر از قطر یک مو است.

این محققان فرآیند شکل‌گیری ریبوزوم را ثبت کردند. پیش از اینکه ریبوزوم بتواند ساخت پروتئین را آغاز کند، باید از بیش از ۸۰ جزء ساخته شود. تجمیع و ساخت ریبوزوم یک فرا‌یند تدریجی و پیچیده با چندین مرحله است. کومر و تیم او موفق به دستیابی به مدل‌های سه‌بعدی از سه مرحله از این مراحل شده‌اند.

یکی از جذاب‌ترین مراحل که پیش از این توصیف نشده بود، ابتدایی‌ترین مرحله است. در این فاز، یک پروتئین خاص به نام GTPBP۱۰ با یک منحنی طولانی از آر ان ای که بخش مهمی از ریبوزوم محسوب می‌شود، تراکنش می‌کند. این مطالعه تازه دیدگاه‌ها و دانش ارزش‌مندی در مورد عملکرد ریبوزوم فراهم آورده که می‌تواند پیامد‌های مهمی برای درک بیماری‌های گوناگون و فرآیند پیرشدن داشته باشد.