پژوهشگران برزیلی با حمایت بنیاد تحقیقات سائوپائولو (FAPESP) دو مطالعه جداگانه انجام داده و پپتیدهای نوینی با کاربرد‌های بالقوه زیست‌فناوری را از زهر دو گونه مار سمی شناسایی کرده‌اند. این اکتشافات می‌تواند راه‌های جدیدی برای درمان فشار خون بالا باز کند.
از زهر مار تا دارویی که زندگی را تغییر می‌دهد
مطالعه اول بر روی مار افعی رخ‌چاله‌دار کوتیارا متمرکز بود و منجر به کشف پپتید جدیدی به نام شد. اگرچه این پپتید بخشی از پروتئینی است که باعث خون‌ریزی در طعمه مار می‌شود، اما از نظر عملکردی شباهت زیادی به پپتیدهای دارو‌های مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) مانند کاپتوپریل دارد که برای کاهش فشار خون به کار می‌روند.
این مطالعه که در مجله بیوشیمی منتشر شده، در مجموع ۱۹۷ پپتید را شناسایی کرده که ۱۸۹ مورد از آن‌ها برای اولین بار گزارش شده‌اند. در سال ۲۰۱۲ این تیم تحقیقاتی تنها ۷۳ پپتید را در زهر همین گونه کشف کرده بود و جهش فعلی در اکتشافات ناشی از پیشرفت فناوری‌های توالی‌یابی و تجهیزات حساس‌تر است.
یک پپتید برای کنترل فشار خون
مطالعه دوم حول سم مار بوش مستر آمریکای جنوبی انجام شد و ۱۵۱ پپتید شناسایی گردید که ۱۲۶ مورد از آن‌ها پیش از این ناشناخته بودند. پپتید که از یک متالوپروتئیناز مشتق شده، مورد توجه ویژه قرار گرفت زیرا نه تنها آنزیم ACE را مهار می‌کند، بلکه پتانسیل درمان مشکلات فشار خون را نیز دارد.
پژوهشگران معتقدند هر دو پپتید و ناشی از فرآیند‌های تکه‌تکه شدن در طول بلوغ زهر هستند که نشان‌دهنده تعامل پیچیده‌ای از مکانیسم‌های بیولوژیکی در تکامل سم مار‌ها است.
الکساندر تاشیما، استاد دانشکده پزشکی دانشگاه فدرال سائوپائولو و پژوهشگر ارشد این پروژه، بر ماهیت پویای بلوغ زهر تأکید کرد و گفت طبیعت در حال تکامل سموم مار‌های سمی می‌تواند بینش‌های بیش‌تری در مورد قلمرو پپتید‌ها و نقش‌های بیولوژیکی آن‌ها فراهم آورد. با وجود پیشرفت‌های فناوری توالی‌یابی، هنوز چیز‌های بسیار زیادی در جهان وسیع پپتید‌ها قابل کشف است و ما باید از فرصت مطالعه این گونه‌ها که بسیاری از آن‌ها در آستانه انقراض هستند، بهره ببریم.
