با تشدید گرمایش جهانی و ذوب یخهای قطب شمال، گروهی از دانشمندان نسبت به آزادی یافتن ویروسهای خفته در لایههای منجمد سیبری هشدار دادهاند. این ویروسها که هزاران سال در یخزدهها بیکار ماندهاند، میتوانند تهدیدی بالقوه برای سلامت انسان و حیوانات باشند.
محققان دانشگاه اکسمارسی فرانسه در مطالعهای بر روی نمونههای یخبندان سیبری، ۱۳ مگاویروس را شناسایی کردهاند که قدمت یکی از آنها ۴۸ هزار و ۵۰۰ سال برآورد میشود. نتایج این تحقیق در مجله علمی منتشر شده است. ژان میشل کلاوری، ژنتیکدان و مدیر این مطالعه، معتقد است این تهدید واقعی است و نباید نادیده گرفته شود.
با این حال، متخصصان بیماریهای عفونی مانند دکتر ویلیام شافنر از دانشگاه وندربیلت و دکتر جاناتان استوی از موسسه فرانسیس کریک لندن، احتمال همهگیری ناشی از این ویروسها را مشروط به عوامل خاص میدانند. شافنر میگوید ویروس باید ابتدا احیا شده، به انسان منتقل شود و سپس قابلیت انتقال از فرد به فرد داشته باشد. استوی نیز تأکید میکند که تهدیدهای فعلی مانند باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک، گسترش حشرات ناقل بیماری و تغییر الگوی مهاجرت پرندگان، خطرناکتر از ویروسهای قطب شمال هستند.

در مطالعه فرانسوی، ویروسهایی از خانوادههای، و یک گونه تازه به نام شناسایی شدهاند. متخصصان میگویند تشخیص دقیق تمام پاتوژنهای موجود در قطب شمال دشوار است و ما با مجموعهای از مجهولات روبرو هستیم.
مقامات بهداشتی جهانی با استناد به تجربه مقابله با ویروس کرونا، امیدوارند برای مواجهه با ویروسهای تازهتر از گذشته آماده باشند. دکتر شافنر معتقد است اگرچه ناشناختهها زیاد هستند، اما پیشرفتهای علمی در و کنترل ویروسها در سالهای اخیر چشمگیر بوده است.
کیمبرلی ماینر، دانشمند آب و هوا در آزمایشگاه پیشرفته جت ناسا، هشدار میدهد که خاک همیشه یخزده که نزدیک به یکپنجم نیمکره شمالی را پوشش میدهد، حاوی ویروسهای باستانی، بقایای حیوانات منقرض و مقادیر زیادی متان است. دمای قطب شمال تا چهار برابر سریعتر از میانگین جهانی در حال بالا رفتن است که باعث ذوب لایههای بالایی یخزده شده است. علاوه بر تغییرات اقلیمی، افزایش ترافیک دریایی و فعالیتهای معدنی در قطب شمال نیز فرآیند ذوب یخ را تسریع کرده است.





