درگیری شجاع خلیلزاده با خبرنگاران پس از بازی پرسپولیس در برابر تراکتور، موجی از بحثها را در فضای فوتبال ایران برانگیخت. برخی مدافعان خلیلزاده او را بیگناه میدانند، گروهی معتقدند خبرنگاران نباید در میکسدزون از تیم ملی پرسش کنند، و قشر سوم سهمی برابر برای هر دو طرف قائلاند.
خبرنگاران سوالی درباره جام ملتها از خلیلزاده پرسیدند و باید پذیرفت که لحن دفاعکننده تیم ملی مناسب نبود و اتهامی را به کل قشر خبرنگاری وارد کرد. اگرچه در هر قشری افراد خوب و بد وجود دارد، اما تعمیمیابی و جمعبندی کردن همه افراد، رویکردی عقلانی و درست نیست.
خلیلزاده میتوانست اصلا در منطقه میکسدزون حاضر نشود و بدون مصاحبه ورزشگاه را ترک کند، اما انتخاب کرد بایستد، سخن بگوید، مناقشه کند و از عبارات توهینآمیز استفاده نماید. وقتی درگیر بحث شد، میتوانست به سوالهای خبرنگاران درباره کارکرد خط دفاعی تیم ملی – از جمله پرسش سوال بعدی – پاسخ ندهد و به راحتی بگوید که اینجا فقط درباره تراکتور صحبت میکند، نه تیم ملی. راههای بهتری برای مدیریت موقعیت پیش رو داشت، اما مسیر درگیری را برگزید.
دلایل رسیدن موضوع به این سطح میتواند متعدد باشد. یک نکته مهم که احتمالا مغفول مانده، این است که بازیکنان فوتبال عادت ندارند فردی از آنان را نقد کند. این پدیده طیف وسیعی از افراد – چه مسئول و چه غیرمسئول – را در بر میگیرد و بسیاری از افراد از نقد استقبال نمیکنند، اما در فوتبال تفاوت بنیادینی وجود دارد.
وقتی تیمی – چه ملی و چه باشگاهی – نتیجه نمیگیرد، سیل انتقادات از سوی رسانهها و کارشناسان به سمت مربی و مدیران مجموعه روانه میشود. در زمان ناکامی، مدام کادر فنی و مدیران فدراسیون یا باشگاه در مظان اتهام قرار میگیرند و نقشی برای بازیکنان در نظر گرفته نمیشود.
در حالی که تعداد زیادی از مربیان مدام تأکید میکنند که کار آنها تا پیش از مسابقه است و در زمین همه چیز را بازیکنان رقم میزنند، اما کمترین سهم انتقادات به بازیکنان میرسد. این رویه سالها وجود دارد و گویی نباید به برخی بازیکنان نازکتر از گل گفت. احتمالا همین سنت باعث شده بازیکنان به نقد عادت نداشته باشند و با اولین سخنی از کوره در بروند.
مصادیق فراوانی در این عرصه وجود دارد. فدراسیونها در دورههای گوناگون همواره تیم ملی بزرگسالان را اولویت داده و از تیمهای فوتبال ساحلی، فوتسال، بانوان و پایه غافل بودهاند. تمام پاداشها، حوالهها و امکانات در اختیار تیم بزرگسالان قرار میگیرد و بقیه تیمها از امکانات اولیه هم بینصیب میمانند.
برخی بازیکنان در قراردادهایشان بندهای عجیبی تحت عنوان آپشن قرار میدهند. دروازهبانی که ماموریتش جلوگیری از گل است و بابت همین کار پول میگیرد، برای هر کلینشیت یا مهار ضربه پنالتی آپشن مینویسد. مهاجمی که حقوق میگیرد تا گل بزند، در قراردادش مینویسد به ازای هر گل فلان مبلغ پاداش میخواهد. مدیران باشگاهها نیز به این رویه تن میدهند و رسانهها نیز آن را تقویت میکنند. اینگونه است که در فوتبال ایران بازیکن سخن اول و آخر را میزند و در نهایت تاب کوچکترین نقد را هم ندارد.
در واقع باید علت اصلی ماجرای اخیر بین خلیلزاده و تیم ملی را در یک کلمه جستجو کرد بازیکنسالاری. اگرچه در این که خبرنگاران باید در زمان و مکان مناسب و با ادبیات صحیح سوالهای خود را مطرح کنند شکی وجود ندارد، اما به نظر میرسد بازیکنسالاری که گریبان فوتبال ایران را گرفته، علت شده است که حتی در بهترین و ایدهآلترین شرایط نیز برخی بازیکنان این حق را برای خود قائل باشند که نباید به آنان چیزی گفته شود؛ بالای چشمتان ابروست.





