آزار روانی در ها برخلاف خشونت فیزیکی، ردی بر روی پوست نمیگذارد اما روح فرد را به شدت زخمی میکند. هنگامی که همسر یکطرفه تحقیر، بیاحترامی و نادیده گرفتن زحمات و عواطف طرف مقابل را انجام میدهد، فرد قربانی آزار روانی قرار میگیرد.
تحقیقات در حوزه روانشناسی روابط زناشویی نشان میدهد آزار روانی بیشتر در پیوندهای نامتقارن رخ میدهد که در آنها تفاوت قدرت مشخصی بین دو طرف وجود دارد. در چنین روابطی تصمیمگیری همیشه در اختیار یکی از طرفین است، نظارت مداوم بر رفتارهای طرف دیگر وجود دارد و مسائل مالی و حتی انتخاب برنامههای تلویزیونی توسط یک طرف کنترل میشود.
تحقیر و بیاعتنایی از مهمترین نشانههای آزار روانی محسوب میشوند. طعنهزدن، بیارزشداشتن دستاوردها، مقایسههای زیانآور، نادیده گرفتن نیازهای عاطفی، انتقاد مداوم و مسخره کردن در ملاء عام نمونههای بارز این رفتارند. پژوهشهای منتشر شده در نشریههای معتبر نشان میدهد آثار آزار روانی میتواند خطرناکتر از خشونت فیزیکی باشد.
کنترل بیش از حد زندگی شخصی شامل محدودیت در انتخاب دوستان، بررسی پیامهای تلفن، کنترل لباس، پیگیری مداوم مکان حضور، تسلط بر امور مالی و اجبار به رابطه جنسی برخی از روشهای آزارگر برای تحکیم سلطه بر قربانی هستند.

فریبکاری عاطفی یا گسلایتینگ تکنیک مخربی است که در آن قربانی دچار شک در واقعیت، حافظه و ادراک خود میشود. عباراتی مانند تو خیلی حساس هستی، تو دیوانهای، اینها فقط توهم توست و سرزنش مداوم قربانی برای هر اتفاق منفی، ابزارهای اصلی این فریبکاری محسوب میشوند.

/ کردن قربانی از خانواده و دوستان، استراتژی دیگری است که آزارگر برای افزایش وابستگی و کنترل استفاده میکند. با منزوی کردن فرد، کنترل آزارگر بر زندگی قربانی کاملتر میشود و فرار از رابطه دشوارتر میگردد.
تحقیقات مجله هلث سایکولوژی بیان میکند قربانیان آزار روانی دچار کاهش اعتماد به نفس، اضطراب مزمن، نوسانات خلقی، شرم و اندوه، ناامیدی از آینده و تخریب تدریجی سلامت روانی میشوند. بسیاری از قربانیان احساس میکنند دیگر همان فرد گذشته نیستند و آرزو میکنند به خود قبلی برگردند.

متخصصان برای خروج از این چرخه توصیه میکنند مشورت با روانشناس برای درک وضعیت و درمان، بررسی گزینههای جدایی موقت یا دائم، تدارک شبکه حمایتی از دوستان و خانواده، ثبت مستندات و شواهد از رفتارهای تهدیدآمیز، و اشتراکگذاری تجربه با فرد قابل اعتماد. رهایی از آزار روانی نیازمند شجاعت است اما با حمایتهای مناسب امکانپذیر میباشد.

سوءاستفاده و فریبکاری هرگز عشق نیست. اگر شریک زندگی با رفتارهای خود حس بدی در شما ایجاد میکند، شما را بیاعتبار، تحقیر یا کنترل میکند، این رابطه سالم نیست. قربانی هیچگاه مقصر نیست و با حمایتهای مناسب میتواند به زندگی آرام و شاد برگردد.





