پژوهشگران ژن‌های یکی از گونه‌های اختاپوس به نام اختاپوس تورکوه را که در آب‌های اقیانوس منجمد جنوبی زندگی می‌کند، بررسی کرده و به نتایج دلواپس‌کننده‌ای دست یافته‌اند.
تحقیقات نشان می‌دهد جمعیتی از این اختاپوس‌ها که اکنون از نظر جغرافیایی در یک منطقه ایزوله قرار دارند، نزدیک به ۱۲۵ هزار سال پیش توانسته‌اند به با دیگر گونه‌های اختاپوس‌های خارج از آن منطقه جفت‌گیری کنند. این اتفاق دقیقا زمانی رخ داده که سه دریای اطراف قاره جنوبگان یعنی آموندسن، ودل و راس، توسط یک باریکه از آب به هم متصل شده بودند.
در آن دوره، دمای زمین شبیه دمای امروز بوده است و دانشمندان می‌گویند با کشف این اطلاعات می‌توانند پیش‌بینی کنند که صفحه یخی غرب قطب جنوب یا WAIS به احتمال زیاد بسیار بیشتر از آنچه پیش‌تر فکر می‌شد به فروپاشی نزدیک است.
اگر این صفحه یخ عظیم فرو بریزد، سطح آب دریا‌های جهان تا حد ۳.۳ تا ۵ متر افزایش یابد و به این ترتیب نقشه جهان فعلی به شدت دگرگون خواهد شد.
محققان این تحقیق تأکید می‌کنند که اگر جهان نتواند گرمایش زمین ناشی از فعالیت‌های صنعتی انسان را تا حد ۱.۵ درجه سانتی‌گراد که در توافق پاریس تضمین شده بود، کنترل کند، وقوع این سناریو بسیار محتمل است.
سالی لا، متخصص زیست‌شناسی تکاملی و پژوهشگر ارشد تیم تحقیق از دانشگاه جیمز کاک استرالیا، در گفتگو با خبرگزاری فرا‌نسه می‌گوید ما در این تحقیق از دی‌ان‌ای و تغییرات زیست‌شناسی به عنوان نماینده تغییرات قطب جنوب در گذشته بهره بردیم. برای این کار، استفاده از این گونه اختاپوس یک نمونه ایده‌آل محسوب می‌شد چون هم در آب‌های اطراف قاره جنوبگان یافت می‌شود و هم اطلاعات بسیاری درباره آن در دست داریم. از جمله می‌دانیم می‌انگین طول عمر آن ۱۲ سال است و از نزدیک به ۴ می‌لیون سال پیش به عنوان یک گونه تازه ظهور کرده است.
دانشمندان متوجه شدند که فرو ریختن صفحات یخ جنوبگان، باعث شده است این گونه اختاپوس ایزوله بتواند با سایر گونه‌ها ارتباط برقرار کند و برای هزاران سال با آن‌ها آمیزش یابد و به این صورت حیات خود را ادامه دهد. پس از آن، صفحات یخ مجددا به هم پیوستند و این گونه‌ها بار دیگر از هم جدا شدند.
این داستان پیوند و جدایی در ژن‌های منحصر به فرد این اختاپوس‌ها ثبت شده است.
سالی لا و همکارانش دی‌ان‌ای ژنوم ۹۶ نمونه از این گونه اختصاصی اختاپوس را جمع‌آوری و توالی‌یابی کردند. آن‌ها هم از اختاپوس‌هایی استفاده کردند که به طور تصادفی توسط کشتی‌های ماهیگیری صید شده بودند و هم از نمونه‌های مشابه که حدود ۳۳ سال در موزه‌ها نگهداری می‌شدند.
در جریان این توالی‌یابی، به شواهدی از راه‌های دریایی بخش غربی آب‌های اقیانوس منجمد جنوبی برخوردند؛ راه‌هایی که سه دریای آموندسن، ودل و راس را به هم متصل می‌کردند.
این توالی‌یابی نشان داد که صفحه یخی غرب قطب جنوب یا WAIS تا کنون در دو نوبت جداگانه فرو ریخته است اولین بار در می‌انه دوران زمین‌شناسی پلیوسن (نزدیک ۳ تا ۳.۵ می‌لیون سال پیش) و بار دوم در آخرین دوره بین‌یخچالی (بازه زمین‌شناختی با دمای گرم‌تر بین ۱۲۹ هزار تا ۱۱۶ هزار سال پیش).
پژوهشگران می‌گویند این مطالعه شواهد تجربی ارائه کرد که مشخص می‌کند صفحه یخی غرب قطب جنوب زمانی که می‌انگین دمای جهانی شبیه دمای امروزی بوده، فرو ریخته است. این امر نشان می‌دهد که نقطه اوج فروپاشی مجدد این صفحه در آینده نزدیک است.
سوالات بی‌جواب
این تحقیق هنوز چندین سوال را بی‌جواب گذاشته است اول، آشکار نیست آیا تغییرات دما به تنه‌ایی عامل فروپاشی صفحات یخ باستانی شده است یا خیر. دوم، آیا تغییرات در جریان‌های اقیانوسی و تعامل پیچیده بین یخ و زمین جامد می‌تواند نقشی در این اتفاق داشته باشد یا خیر؟ و در نهایت، مشخص نیست آیا افزایش سطح دریا به ناگ‌هان اتفاق می‌افتد یا در یک دوره بسیار طولانی‌تر روی می‌دهد.
با این حال دانشمندان بر این باورند که نتایج به دست آمده در این مطالعه قابل تأمل است.
از نظر آندریا داتون، زمین‌شناس دانشگاه ویسکانسین-مدیسون، و رابرت دکنتو از دانشگاه ماساچوست، این تحقیق، سند قدرتمند دیگری بر روی تمام اسناد علمی موجود درباره اثرات تغییرات آب و هوایی است.
آن‌ها این مطالعه را یک تحقیق پیشگام توصیف کرده‌اند که بیش از همه یک سوال را مطرح می‌کند آیا تاریخ باستان تکرار خواهد شد؟
