شصت و سومین قسمت برنامه نقد سینما در شب سوم بهمن ماه از شبکه چهار سیما پخش شد. در بخش پایانی این برنامه، میز گفتگوی اختصاصی با موضوع فیلماولیها و آینده سینمای ایران با حضور حبیب ایلبیگی، معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی برقرار گردید.
افزایش تعداد علاقهمندان و چالشهای اکران
امیررضا مافی، میزبان برنامه، با اشاره به گسترش سکوهای نمایش خانگی و کوچ سینماگران به سمت پلتفرمها، پرسید آیا حالت کلی فیلمسازان فیلم اولی مطلوب است و آینده آنها تامین میشود؟ حبیب ایلبیگی در پاسخ بیان کرد پس از انقلاب اسلامی و تاسیس سینمای نوین، دقت ویژهای به پرورش نیروی انسانی در حوزه کارگردانی شده است. در حال حاضر تعداد زیادی دانشکده سینما در شهرهای مختلف وجود دارد، در حالی که پیش از انقلاب تنها یک دانشکده در تهران و مدرسه رادیو تلویزیون فعال بود. دفاتر انجمن سینمای جوانان نیز در طول چهل سال گذشته تعداد زیادی از علاقهمندان را آموزش دادهاند.
ایلبیگی افزود متأسفانه در این حوزه سیاستگذاری بلندمدتی نداشتهایم و نیروی پرورشداده شده با نیازهای عملیاتی همسو نبوده است. با آسان شدن فیلمسازی، تعداد زیادی از علاقهمندان با رزومههای مفصل در جشنوارهها شرکت کرده و خود را واجد شرایط ساخت فیلم میدانند. این امر طبیعی است، اما به دلیل محدودیت در اکران فیلمهای سینمایی، ناچار به گزینش میشویم. مزیت سینمای ایران همین حجم زیاد علاقهمندان است و هر سال شاهد حضور تعداد زیادی از آنها در جشنواره فجر هستیم.
ریسکپذیری فیلماولیها و مشکل فیلمنامه
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی تصریح کرد انگیزه فیلماولیها بسیار از فیلمسازان پیشکسوت بیشتر است. آنها ریسکپذیر هستند و راحت هر فیلمنامهای را میپذیرند، زیرا در تلاش برای آینده خود اندوخته میکنند. این یک اشکال است که بسیاری پس از ساخت فیلم اول موفق به ساخت فیلم بعدی نمیشوند، هرچند نمیتوان به این دلیل راه فیلماولیها را بست.
ایلبیگی در مورد پرورش نیرو در سایر حوزههای فیلمسازی گفت در تمام صنوف وضع ما خوب است. در انجمن سینمای جوانان تعداد زیادی فیلمبردار، تدوینگر و سایر متخصصان پرورش میشوند، اما به دلیل عدم امکان کار، بسیاری ناچار به مهاجرت یا کار برای کشورهای دیگر میشوند. در صنوف گوناگون سینمایی امکان کار برای همه فراهم نیست، زیرا تعداد زیادی عامل متخصص و تازهوارد در حال کار هستند.
راهکار نگهداشتن بهترینها و اصلاح آموزش
وی در مورد راهکار نگهداشتن فیلماولیها بیان کرد باید بهترینهای آنها را حفظ کنیم. در دهه ۹۰ نیز این موضوع مطرح بود و باید بر فیلمسازان فیلم اول و دوم با تجربه اندوختهگذاری کنیم تا بهترینها کار کنند. مشکل از زمانی آغاز شد که مدرسه ملی سینما آموزش را از دانشآموز آغاز کرد، در حالی که باید انرژی را روی فیلماولیها و دومیها متمرکز میکردیم تا در تمام حوزههای سینمایی بهروز شوند. احتمالا نسل اول و دوم سینما در این اندوختهگذاری پاسخ ندهند، اما روی جوانها موثر خواهد بود.
ایلبیگی ادامه داد نقص فیلمسازان فیلماولی در جشنوارهها نمایان میشود. امسال به زعم داوران مشکل اصلی فیلمنامه بوده است. بسیاری از فیلمها در حوزه طراحی تشكيل میتوانستند موفقتر عمل کنند و کمتر به اتلاف انرژی برسند. از سوی دیگر بسیاری از فیلمسازان خود فیلمنامهنویس هستند که نادرست است. تهیهکننده نیز اگر حرفهایتر بود باید این راهنمایی را انجام میداد و فیلمنامهای را برای تشكيل تحویل میگرفت که در فضای حرفهای نوشته شده باشد.
ضرورت پژوهشمحوری در مدیریت سینما
این مدیر سینمایی تأکید کرد هر کاری پژوهش میخواهد و پس از انجام باید پایش شود تا بدانیم به هدف میرسیم یا خیر. متأسفانه شتاب و عجله برای مدیران وجود دارد که زمان اندیشیدن، پژوهش و مباحثه را فراهم نمیکند. هیچ مدیری نمیتواند بگوید برای تعمیر سیستم متوقف میشود، در هر حال باید حرکت کنیم.
ایلبیگی خاطرنشان کرد در دورههای مختلف مدیران تلاش کردند جشنواره را بازنگری کنند اما جامعه سینمایی تحملش را نداشت. زمان اجرای برنامههای مدیر بسیار مختصر است، چرا که از قبل مشخص نیست چه کسی مدیر میشود تا از پیش مطالعه کند و برنامه ارائه دهد. رئیس سازمان سینمایی هر دولتی بلافاصله با جشنواره و مسائل زیادی روبرو میشود. باید به مدیران زمان دهیم که بیش از چند سال بمانند، چرا که سینما سیاستهای طولانیمدت میخواهد، اما سیاستها با دولتها تغییر میکند که اجتنابناپذیر است.
بازار کار و نقش پلتفرمها
وی در پایان گفت کشور ما در پرورش نیروی انسانی متخصص سینما وضع خوبی دارد، اما محدود کردن نگاه به داخل، عدم همکاری با سایر کشورها و اعزام نکردن متخصصان به خارج، کار را سخت کرده است. کشورهای دیگر از حجم نیروی متخصص ما شگفتزدهاند، اما داخل کشور توان بهرهگیری از آنها را نداریم.
ایلبیگی افزود فیلماولیها میتوانند تولیدکننده مناسبی برای پلتفرمها باشند. تلویزیون هم به شکل درستی از آنها بهره نمیبرد و سینما به دلیل محدودیت ظرفیت اکران نمیتواند حمایت لازم را انجام دهد. ارتباط آنها با پلتفرم و اندوختهگذاری صداوسیما میتواند راهکاری خوب باشد.





