چند روز پیش فدراسیون فوتبال ایران در همکار با کمیته داوران، با تبلیغات گستردهای اعلام کرد که برای نخستین بار در تاریخ دربیهای تهران، یک زن در جمع داوران بازی حضور خواهد داشت. رئیس کمیته داوران نام مهسا قربانی را به عنوان داور اتاق مطرح کرد و تصریح کرد که این تصمیم نهایی است.
دو روز پس از آن، مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال خبر را تقویت کرد و افزود که علاوه بر مهسا قربانی، مهناز ذکایی نیز به عنوان داور دیگر در اتاق دربی حضور خواهد یافت. بدین ترتیب در عرض ۴۸ ساعت، دو داور زن برای نخستین بار به جمع داوران دربی معرفی شدند تا امیدواری به وجود آید که نگاه به زنان در جامعه ورزشی متحول شده و فدراسیون فوتبال تصمیم گرفته است به مقام زنان ورزشی احترام بیشتری بگذارد. این انتخابها بیاساس نبودند؛ هر دو داور زن در زمره معدود داوران ایرانی قرار دارند که دوره کامل قضاوت اتاق را پشت سر گذاشته و در کنار موعود بنیادیفر، تنها داوران ایران هستند که کلیه لایسنسهای موجود در این حوزه را کسب کردهاند.
به این ترتیب برای نخستین بار در دربی، تمام داوران حاضر در اتاق ایرانی بودند. با این حال، شرایط به همان سرعتی که برای این داوران به خوبی پیش میرفت، ناگهان دگرگون شد. انتشار تصاویری از مهناز ذکایی روی سکوی هواداران باشگاه پرسپولیس که مربوط به چند سال پیش بود، به سرعت باعث شد تا این داور از چرخه قضاوت دربی کنار برود. نکته قابل توجه این بود که مهناز ذکایی در زمره دختران منتخب فدراسیون فوتبال برای تماشای فینال لیگ قهرمانان آسیا بین پرسپولیس و کاشیما بوده بود؛ روزی که حضور اینفانتینو، وعده مسئولان ایرانی برای وجود زنان در ورزشگاه را برآورده میکرد. ذکایی بیان کرد که آن روز تعداد زیادی فارغ از تیمپرستی، به ورزشگاه رفته بودند تا روزی خاص برای تماشاگران زن باشد و او هرگز در قضاوت علایق رنگی خود را ابراز نکرده است.
با وجود این، توضیحات ذکایی برای کمیته داوران فدراسیون فوتبال قانعکننده نبوده و او را از لیست خارج کردند. به جای او، داور ترکمنستانی برای اتاق فراخوانده شد. شوک دوم و مهمتر، روز قبل از بازی رخ داد وقتی داوران دربی برای سرکشی از شرایط اتاق به ورزشگاه آزادی رفتند، اما با تعجب متوجه شدند که خبری از مهسا قربانی هم نیست. چند دقیقه بعد، خبرگزاریهای رسمی از حذف مهسا قربانی از فهرست داوران دربی خبر دادند. اتفاقی که قرار بود یک رویداد تاریخی باشد، در چشم برهمزدنی از بین رفت.
چرا فدراسیون در سکوت مهسا قربانی را حذف کرد؟
اینکه چرا فدراسیون در سکوت خبری تصمیم به حذف مهسا قربانی گرفت، مبحث گمانهزنی داغی بود، اما پیداست که این نهاد بیش از هر چیز، مرعوب نوشتار یکی یا دو خبرگزاری نزدیک به دولت شده که پیش از این از وجود داوران زن در دربی انتقاد کرده بودند. در این مورد میتوان به پویش یکی از خبرگزاریها اشاره کرد که با راهاندازی یک کارزار، خواستار حذف داوران زن در دربی شد. در بخشی از این پویش، متنی عجیب منتشر شد که خبرگزاری مذکور خواستار امضای گسترده آن بود.
در این کارزان آمده بود لزومی ندارد داور زن به عنوان پشتیبانی داور ویدئویی در این بازی وجود داشته باشد. با اختلاط محیطهای مردانه و زنانه، کمکم قیمتها و هنجارهای اخلاقی از بین خواهد رفت. انگار وجود بانوان در مسابقات فوتبال آقایان، به مذاق فدراسیون فوتبال خوش آمده است. باید از اجرای این تصمیم جلوگیری شود وگرنه به گمان زیاد در آیندهای نهچندان دور ناظر قضاوت داوران زن در وسط زمین خواهیم بود. از دستگاههای نظارتی خواست داریم جلوی این عمل که با فرهنگ ایرانی-اسلامی مغایرت دارد، بایستند. مشخص است چنین پویشی با ادبیات منحصر به فرد، به قصد صدمهرساندن به داوران زنی نوشته شده بود که برای رشد و ارتقا در دنیای قضاوت، نیاز به حضور در چنین بازیهایی داشتند.
پیشینه عدم حمایت فدراسیون از مهسا قربانی
پیش از این مهسا قربانی قرار بود به عنوان یکی از داورانجام جهانی زنان در استرالیا فعالیت کند، اما از آنجا که فدراسیون فوتبال مقدمات ملزوم برای فراهم کردن خواستههای فیفا را انجام نداد، نام مهسا قربانی خط خورد. فیفا خواستار بود تا او تجربه حضور در اتاق به عنوان داور را کسب کند و در کنار آن یک یا دو بازی از فوتبال مردان را هم سوت بزند. فیفا حتی به فدراسیون فوتبال ایران نظر داده بود که اگر چنین شرایطی در لیگ ایران فراهم نیست، مهسا قربانی را به یکی از لیگهای همسایه بفرستند تا بتواند جواز قضاوت در جام جهانی را بدست آورد. مطابق انتظار، این خواسته عملی نشد و نام مهسا قربانی از سوی فیفا برای حضور در جام جهانی حذف گردید. این بار اما به نظر میرسید با برگزاری دربی با، بخش اول خواسته فیفا برای مهسا قربانی محقق شود تا او شانس قضاوت در جام جهانی بعدی زنان را داشته باشد، اما انگار حضور در اتاق هم برای عدهای دلواپسکننده شده و هراس را به جان مسئولان ورزشی انداخته تا از انجام همین کار کوچک در حق داوران زن ایرانی خودداری کنند.
گمانهزنیها درباره کنار گذاشتن مهسا قربانی
هدایتالله ممبینی، دبیرکل فدراسیون فوتبال، پیش از آغاز دربی ۱۰۳ در جمع خبرنگاران درباره خروج نام مهسا قربانی از فهرست داوران اتاق گفت آقای بنیادیفر، خانمهای قربانی و ذکایی لایسنس حضور در اتاق را داشتند. تصمیم کمیته داوران این بود که از این داوران منفعت بگیریم، اما به هر حال تشخیص با کمیته داوران است. این اتفاقات طبیعی است که داور تغییر کند، اما آقای افشاریان خبر داد فعلا چیزی رسمی نیست. قطعا احتمالا به خاطر توانایی داوران این تصمیمات گرفته شده تا داور باتجربهتری که چند مسابقه در اتاق نشسته است، انتخاب شود.





