مصرف روزانه یک تا دو واحد الکل چقدر باعث پیری مغز میشود؟, تحقیقات جدید نشان میدهد که حتی مصرف متوسط الکل نیز میتواند اثرات مخرب قابلتوجهی بر ساختار مغز داشته باشد. یک مطالعه گسترده در سال ۲۰۲۲ با تحلیل اسکنهای مغزی هزاران نفر، رابطه مستقیم بین میزان نوشیدن الکل و کاهش حجم مغز را آشکار کرد.

مطالعهای در مقیاس بزرگ بر روی ۳۶ هزار مغز دانشمندان دانشگاه پنسیلوانیا با استفاده از دادههای زیستبانک بریتانیا، تصاویر MRI از ۳۶ هزار و ۶۷۸ مشارکت را بررسی کردند. این بانک اطلاعاتی بزرگترین مجموعه اسکنهای مغزی با کیفیت بالا در جهان است. محققان با کنترل متغیرهایی چون سن، جنسیت، قد، عادت به سیگار کشیدن و وضعیت اجتماعی-اقتصادمی، تاثیر الکل را به دقت سنجیدند. هر واحد الکل معادل چند سال پیری است؟

نتایج منتشر شده در مجله حیرتانگیز بود. افزایش مصرف از صفر به یک واحد الکل در روز (معادل نیم لیوان شراب یا یک قوطی آبجو)، تقریبا معادل ۶ ماه پیری طبیعی مغز بود. اما این رابطه خطی نبود؛ بلکه با افزایش مصرف، شدت آسیب به صورت نمایی تشدید میشد.

از یک به دو واحد در روز معادل ۲ سال پیری از دو به سه واحد در روز معادل ۳.۵ سال پیری مصرف چهار واحد یا بیشتر معادل ۱۰ سال پیری کامل مغز کاهش حجم در نواحی حیاتی مغز کاهش حجم کلی مغز و ماده خاکستری در نواحی متعددی مشاهده شد. بیشترین آسیب در لوب فرونتال (مسئول تصمیمگیری)، هیپوکامپ (حافظه)، دیانسفالون و مخچه گزارش شد.

محققان تأکید کردند که این کوچکشدن مغز فقط ناشی از مصرف دو لیوان مشروب الکلی در روز است که برای بسیاری مقدار ناچیزی به نظر میرسد. تأثیر تجمعی و تصاعدی الکل بر پیری رمی داویت، از محققان اصلی، بیان کرد شواهد نشان میدهد تأثیر الکل بر مغز به صورت تصاعدی است.

نوشیدن یک واحد اضافی در روز، میتواند آسیب بیشتری نسبت به واحدهای قبلی در همان روز داشته باشد. تأیید نتایج توسط تحقیقات دیگر دو مطالعه مستقل دیگر در سال ۲۰۲۲ نیز این نتایج را تایید کردند. یکی با بررسی دادههای ۲۵۰ هزار نفر، رابطه مستقیم الکل با تسریع پیری بیولوژیکی را اثبات کرد. مطالعه دیگر مصرف هفتگی چهار نوشیدنی را با نشانگرهای زوال شناختی مرتبط دانست.

همچنین تحقیقی در سال ۲۰۲۴ نتیجه گرفت که برای پیشگیری از زوال عقل، هیچ سطح ایمن از مصرف الکل وجود ندارد.