به گزارش دانش دوست، گفتوگوی اخیر کمال تبریزی کارگردان سینما درباره ماجرای اکران فیلم مارمولک برای حسن روحانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، مجددا بحثهای قدیمی را در فضای مجازی زنده کرده است.
تبریزی در بخشی از این مصاحبه روایت کرده که فیلم در سالن ۵۰۰ نفری دبیرخانه شورا در حضور اعضای خانوادهها و محافظینشان نمایش داده شده و اگرچه با استقبال خانوادههای اعضای شورا روبرو شد، اما روحانی گفته است باید جلوی نمایش فیلم در سینماها گرفته شود و کارگردان و تهیهکننده محاکمه گردند.
بریده روزنامهای که سالها مستمسک حمله بود
پیشتر بریدهای از روزنامهای ناشناس با تیتر دبیر شورای عالی امنیت ملی در رژیم شاه هم کسی جرات ساخت فیلم موهنی مثل مارمولک را نداشت در فضای مجازی گردش میکرد. در این متن آمده بود که منوچهر محمدی و کمال تبریزی فیلم را در یک جمع محدود با حضور مسئولینی چون دکتر روحانی به نمایش گذاشتهاند و روحانی را حاوی اهانت به روحانیت و تمسخر مردم علاقمند به آن دانسته و توجیههای کارگردان و تهیهکننده را غیرقابل قبول نامیده است.
اما چرا این اظهارات تنها در آن روزنامه و نه در هیچ یک از خبرگزاریهای رسمی منعکس شده بود؟ دلیلش بر اساس اسناد موجود این است که دکتر روحانی اصلا اظهارنظری در این باره نکرده بود.
تکذیب رسمی از سوی ایسنا و ایرنا در اردیبهشت ۱۳۸۳
خبرگزاری ایسنا در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۳ خبر داد حجتالاسلام حسن روحانی درباره فیلم مارمولک مصاحبهای نداشته است. دفتر دبیر شورای امنیت ملی اعلام کرد نمایش فیلم بنا به دعوت دبیرخانه و با حضور آقایان محمدی و تبریزی صورت گرفته و در پی آن آقای روحانی مصاحبهای نداشته است.

خبرگزاری ایرنا نیز در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۳ در گزارشی با تیتر فیلم مارمولک، مخالفان و موافقان نظر میدهند به نقل از روزنامه جمهوری اسلامی همین نقلقول را آورد و بلافاصله افزود دفتر شورای امنیت ملی در نمابری اعلام کرد آقای روحانی در رابطه با فیلم مارمولک مصاحبهای نداشته است.

بنابراین خبری که طی سالها به مستمسکی برای حمله به دکتر تبدیل شده، نه مصاحبه و نه اظهارات مستقیم او بوده، بلکه موضوعی است که در جلسه اکران از سوی برخی حضار مطرح شده و دبیرخانه با اطلاعیهای صریح انتساب آن را تکذیب کرد.
دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی مخالف اکران نبود
یک عضو سابق دبیرخانه شورا درباره جزئیات آن جلسه توضیح داده از آقای تبریزی خواسته شد فیلم را در دبیرخانه نمایش دهد. شاید حضور ذهن ایشان یاری نمیکند و این جلسه را با جلسه دیگری اشتباه گرفته، چون ظرفیت سالن ۱۰۰ نفر است نه ۵۰۰ نفر و خانوادهها حضور نداشتند. علاوه بر اعضای دبیرخانه، تعدادی از روحانیون و مقامات قضایی هم حضور داشتند. اکثریت انتقاداتی داشتند که عمدتا درباره نام فیلم بود که مارمولک نباشد. با این حال دبیرخانه مخالفتی با اکران نداشت، چنانکه پس از آن در سینماها اکران شد و حاشیههای ایجاد شده از قبیل توقف اکران، به دلایل دیگر از سوی گروههای خاص بود.
به گفته این عضو سابق آقای تبریزی توضیح دهد اگر دبیر شورا چنین نظری داشت و تهدید به محاکمه میکرد، چطور فیلم در سینماها اکران شد؟ تهیهکننده همان موقع گفته بود هیچ مرجع رسمی حکمی برای فیلم صادر نکرده. انتقادات درباره نام فیلم صرفا در حد پیشنهاد بود و خود آقای تبریزی هم بعدها گفت میخواست نام را به آدرس خدا تغییر دهد که شورای پروانه نمایش با مخالفت کرد.
این شاهد عینی افزود دکتر فیلم را جذاب توصیف کرد و بویژه از بازی پرویز پرستویی خوشش آمد. حتی در مقابل پیشنهاد اصلاح بخشهایی گفت فیلم در آستانه اکران است و امکان تغییر وجود ندارد. فقط ملاحظاتی در حد تغییر نام جهت حفظ شان روحانیت مطرح کرد، نه در جایگاه قضایی که تهدید به محاکمه کند و نه اساسا جلسه برای تصمیمگیری درباره توقیف برگزار شده بود. نقلقول منتسب بلافاصله تکذیب شد.
رفع توقیف و اکران در شبکه نمایش خانگی در دولت یازدهم
فیلم مارمولک ۱۵ سال پس از توقیف، در دولت روحانی پروانه نمایش گرفت تا نوروز ۱۳۹۹ در شبکه نمایش خانگی پخش شود. حسین انتظامی، رئیس وقت سازمان سینمایی در کتاب خاطراتش پرگار روایت کرده اواخر ۱۳۹۸ آقای محمدی مراجعه کرد تا مارمولک در شبکه نمایش خانگی قرار گیرد. دو مشکل داشت اولا پروانه نمایش نداشت و از توقیف ۱۳۸۳ بایگانی شده بود، ثانیا حقوق نمایش خانگی قبلا به فارابی داده شده و چند ماه باقی مانده بود.
این فیلم از زمان توقیف مانند سایر فیلمهای مشابه، دیگر رنگ نمایش را به خود ندیده بود. اگر پروانه در همان زمان باطل نشده بود، با بخشنامه جدید (بینیازی فیلمهای دارای پروانه سینمایی از پروانه نمایش خانگی) نیازی به پروانه جدید نبود. به چند علت موافق شدیم اولا فیلم خوبی بود. ثانیا اگر فیلمی به لحاظ شرایط زمانی نباید اکران میشد، دلیلی ندارد حکم ابدی داشته باشد. ثالثا عرصههای نمایش اقتضایات متفاوتی دارند و مخالفت در یک بستر نباید به سایر بسترها تسری یابد. این کی بود که در سازمان سینمایی آغاز کرده بودیم.





