یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که میمونها به طور ذاتی ریسک‌پذیر هستند، اما با کاشت تراشه‌های نوری در مغز آن‌ها، محققان موفق شدند این رفتار را کنترل کنند. گروه پژوهشی دانشگاه کیوتو در ژاپن از فلاش‌های نوری برای فعال‌سازی دو ناحیه متمایز در مغز می‌مون‌های ماکاک استفاده کرد.
فعال‌سازی یکی از این نواحی میمونها را به سمت ریسک‌های بزرگ‌تر برای دریافت پاداش‌های بیشتر سوق داد، در حالی که فعال‌سازی ناحیه دیگر باعث شد آن‌ها به پاداش‌های کوچک‌تر اما مطمئن‌تر رضایت دهند. این یافته می‌تواند ریشه‌های عصبی اعتیاد به قمار را آشکار سازد.
مراحل انجام آزمایش
پژوهشگران ابتدا شش می‌مون ماکاک را آموزش دادند تا با نگاه کردن به نقاط رنگی مختلف روی صفحه نمایش، آب به عنوان پاداش دریافت کنند. برخی نقاط در ۹۰ درصد موارد پاداش کوچکی می‌دادند (ریسک کم، پاداش کم) و نقاط دیگر پاداشی ۱۰ برابر بزرگ‌تر اما فقط در ۱۰ درصد موارد (ریسک بالا، پاداش بالا). میمونها به شدت تمایل به انتخاب گزینه‌های پرریسک و پرپاداش داشتند، حتی وقتی احتمال باخت بیشتر از برنده شدن بود.
سپس محققان چندین ناحیه مغزی که در تصمیم‌گیری نقش دارند را انتخاب و با تزریق مواد شیمیایی، انتقال سیگنال نورون‌ها را متوقف کردند. غیر‌فعال‌سازی یک ناحیه خاص باعث شد میمونها از انتخاب‌های مخاطره‌آمیز صرف‌نظر کنند. این ناحیه بخشی از ناحیه برودمن ۶ در لوب پیشانی می‌مون بود که در برنامه‌ریزی حرکات پیچیده نقش دارد.
کنترل دقیق با تراشه‌های نوری
پژوهشگران با ویرایش ژن در ناحیه برودمن ۶، نورون‌ها را حساس به نور قرمز کردند و یک آرایه الک‌ترود اختصاصی کاشتند که هم فعالیت الک‌تریکی مغز را ثبت می‌کرد و هم نور قرمز تاباند. در بازی جدیدی، میمونها باید بین مسیر امن برای دریافت یک موز و مسیر خطرناک برای دریافت یک دسته موز انتخاب می‌کردند.
وقتی بخش پایینی ناحیه برودمن ۶ فعال شد، میمونها ریسک‌پذیر‌تر شدند و بیشتر مسیر خطرناک را انتخاب کردند. اما فعال‌سازی بخش بالایی همان ناحیه باعث شد میمونها محتاط‌تر شده و مسیر امن را ترجیح دهند. ویت استوفورن، دانشیار علوم اعصاب دانشگاه جانز هاپکینز، این یافته را غیر‌منتظره خواند و گفت دو ناحیه همسایه در قشر پیشانی به صورت رقابتی حرکات پرریسک را تنظیم می‌کنند.
نقش دوپامین در تعادل ریسک و پاداش
محققان دریافتند که دوپامین، ماده‌رسان شیمیایی مرتبط با پاداش و احساسات مثبت، در برقراری تعادل بین ریسک و پاداش نیز نقش دارد. نورون‌هایی که از ناحیه برودمن گسترش می‌یابند، دوپامین را به ناحیه تگمنتوم شکمی می‌برند که با رفتار‌های اعتیادآور در انسان‌ها مرتبط است. روش رنگ‌آمیزی سلولی نیز نشان داد اکثر نورون‌های حساس‌شده به نور، نورون‌های تولیدکننده دوپامین بوده‌اند.
نتایج نشان می‌دهد دو قسمت ناحیه برودمن ۶ به طور جداگانه برای محاسبات متفاوت ریسک-پاداش رمزگذاری می‌کنند. این پژوهش در مجله ساینس منتشر شده و محققان معتقدند یافته‌هایشان نه تنها پیامد‌های بالینی گسترده دارد، بلکه درک مکانیسم‌های عصبی زیربنای اختلال قمار در انسان‌ها را نیز پیش می‌برد. داروی پارکینسون پرامیپکسول که دوپامین را افزایش می‌دهد و می‌تواند اختلال قمار را تشدید کند، یکی از گزینه‌های مهم برای پژوهش‌های آینده است.
