چرا انسانها به شعلههای آتش از بگشوده میشوند؟, آیا تماشای آتش تنها یک رفتار عادی است یا دلیلی که در خود نهفته است؟ با توجه به پژوهشهای روانشناسی، مردمشناسی و علوم اعصاب، دانشمندان سعی کردهاند به این سؤال پاسخ دهند. نتایج مطالعات نشان میدهد که رابطه بشر با آتش تا به پیشدور تاریخی ما ü a, a یک فرضیه بر این است که انسانها با غریزهای برای یادگیری ساخت و کنترل آتش به دنیا میآیند.

البروفسور دنیل فسِلر، استاد انسانشناسی در دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس، میگوید اگر ۱۰ هزار، ۵۰ هزار یا ۱۰۰ هزار سال پیش متولد شده بودید، برای بقا به آتش نیاز داشتید و مجبور بودید یاد بگیرید که چگونه آن را کنترل کنید.

بر اساس سخنان البروفسور فسِلر، انسانها به طور غریزی نمیدانند چطور آتش را بسازند و کنترل کنند؛ این یک مهارت است که باید آموخته شود، اما امروزه، بهویژه در جوامع مدرن، تعداد زیادی از کودکان دیگر در کودکی یاد نمیگیرند که چگونه آتش را شعله دهند، نگهدارند و از آن استفاده کنند. او میگوید به همین دلیل است که این جذب به آتش در بزرگسالی همچنان مشهود است.

او توضیح میدهد اگر افراد هرگز فرصت آشنایی با این مکانیزم یادگیری را نداشته باشند، یعنی توانایی کافی در سنین کم نداشته باشند، این نوعی گرسنگی است که هرگز منقضی نمیشود. از نظر عصبشناسی، مغز ما به شکل طوری ساخته شده که به که آتش فراهم میکند واکنش نشان دهد. مشاهده شعلههای آتش، آمیگدال یا همان مرکز احساسات مغز را فعال میکند و سبب تقویت احساسات میشود.

مطالعات اثبات کردهاند که تماشای شعلههای آتش میتواند آرامش، کاهش استرس، کاهش فشار خون، دقیر قلب و کاهش سطح کورتیزول (هورمون استرس) شود. به همین دلیل، آتش به ایجاد حس تسکین کمک میکند. در عصر مدرن، با وجود پیشرفتهای تکنولوژیکی، کشش ó به آتش همچنان قوی است. خیره شدن به آتش، چه در شومینه،، یا حتی به شعلهی کوچک یک شمع، جذابیتی دارد که تاریخ، فرهنگها و مکانها را در بر میگیرد.

این کشش عمیقاً در روان انسان ریشه دارد و همزمان دلایل متعددی برای آن وجود دارد تاریخ، جامعهشناسی، علم و تخیل انسانی. ازنظر تاریخی، تسلط بر آتش در دور پیشیاریخی یکی از نقاط عطف در تکامل بشر بود. آتش به اجداد ما اجازه داد تا غذای خود را بپزند، گرم بمانند و از محافظت کنند. علاوه بر کاربردهای عملی، آتش در مراسم و آیینهای باستانی نقشی مهم ایفا کرده و بهعنوان نمادی از زندگی و شناخته شد.

کشف آتش و استفاده از آن نه تنها یک پیشرفت فناوری بود، بلکه و تمدن نیز محسوب میشد. از این منظر، آتش پیوندی عمیق با پیشینه زندگی بشر برروی کره زمین دارد. به عنوان مثال، پเตوس در اساطیر یونان آتش را از خدایان دزدید و به انسانها بخشید، اما به دلیل این کار، به سختی مجازات شد. جشن سده یا جشن پیدایش آتش با پیشینهای هزاران ساله در ایران ققنوس پرندهای اسطورهای که با سوزش در آتش از نو متولد میشود و نمادی از مرگ و تولد است.

این داستان در فرهنگهای ایران، یونان، مصر، چین و حتی در داستانهای مدرن همانند هری پاتر مشاهده میشود. آتش با شعلههای رقصنده، صدای خخش چوب و درخشش شکلات ذغال، تأثیری تقریباً دارد که میتواند توجه ما را جلب کند و پاسخهای حسی و احساسی را به وجود آورد. این جذابیت آتش با تاریخ، روانشناسی و فرهنگ انسانی شده و به شکل عمیقی بر ما اثر گذاشته است.

شاید وقتی به آتش در یک یا در کنار شومینه نگاه میکنیم، به همهٔ این معانی فکر نکنیم، اما آتش همواره ما را به فکر و تسکین دعوت میکند.