>> چرا والدین با فرزندان خود رفتار متفاوتی میکنند؟ تحلیل علائم و راهکارهای پرورش عادلانه > تحقیقات علمی نشان میدهد که تفاوتمحوری والدین نسبت به فرزندان پدیدهای رایج و پیچیده است که ریشه در ترکیبی از ویژگیهای شخصیتی، جنسیتی و رفتاری کودکان دارد.

یک متاآنالیز گسترده که نتایج ۳۰ تحقیق مستقل و دادههای ۱۴ پایگاه داده علمی را با بررسی اطلاعات بیش از ۱۹ هزار نفر ترکیب کرده، الگوهای قابلتوجهی در این زمینه آشکار کرده است. چه عواملی باعث میشود کودکی مورد ترجیح والدین قرار گیرد؟

بررسیهای دکتر الکساندر جنسن، دانشیار دانشگاه بریگم یانگ در ایالت یوتا، نشان میدهد که دختران و کودکانی که سطح بالاتری از ماموریتشناسی و سازگاری دارند، معمولاً تعاملات مثبت بیشتری با والدین خود تجربه میکنند. این ویژگیهای شخصیتی باعث میشود تا کنار آمدن با این کودکان برای والدین آسانتر و لذتبخشتر باشد و در نتیجه، والدین ناخودآگاه زمان و انرژی بیشتری به آنها اختصاص میدهند.

دکتر جنسن تأکید میکند که ترجیح دادن یکی از فرزندان تنها به دلیل ترتیب تولد (بزرگترین یا کوچکترین) نیست، بلکه متغیرهایی نظیر میزان مسئولیتپذیری، خلق و خو و سهولت ارتباط در این معادله نقش دارند. طبیعت پویای ترجیحهای والدین دکتر الن وبر لیبی، روانشناس بالینی بازنشسته، معتقد است که این ترجیحها همیشه ثابت و ماندگار نیستند و میتوانند بر اساس شرایط زندگی و مراحل رشد دگرگون شوند.

او مثال میزند که ممکن است کودکی به والدین یادآوری یک عزیز از دست رفته (مانند مادربزرگ محبوب) کند، یا در یک دوره خاص زندگی، با احساسات والدین همفاز شده و حمایت عاطفی قویای از آنها باشد. این عوامل میتواند به طور موقت تعادل محبت را به نفع یکی از فرزندان متمایل سازد.

پیامدهای مثبت و منفی فرزند ارجح بودن تحقیقات نشان میدهد کودکان مورد ترجیح والدین، معمولاً از سلامت روانی بهتری برخوردارند، نمرات تحصیلی بالاتری کسب میکنند، مهارتهای تنظیم احساسات قویتری دارند و روابط اجتماعی سالمتری برقرار میکنند.

با این حال، دکتر وبر لیبی از مخاطرات این موقعیت هشدار میدهد حمایت بیش از حد و عدم برقراری مرزها میتواند مانع از یادگیری مهارتهای حیاتی زندگی، استقامت و استقلال در این کودکان شود. تأثیر بر فرزندان مورد ترجیح نبوده پژوهشگران بر این نکته تأکید دارند که فرزندانی که خود را کمتر مورد محبت میدانند، در بلوغ با چالشهای جدیتری روبرو میشوند.

این موارد شامل افزایش خطر سوءمصرف مواد، مشکلات سلامت روان، دشواری در برقراری روابط خانوادگی سالم و بروز مشکلات رفتاری در محیط مدرسه و خانه میشود. همچنین، این کودکان ممکن است برای جلب توجه والدین به راهکارهای ناسالم و مخرب متوسل شوند که ía و آزادی آنها را محدود میکند.

راهکارهای پرورش عادلانه و شفاف دکتر جنسن معتقد است که عدالت در پرورش به معنای رفتار یکسان با همه فرزندان نیست، بلکه به معنای پاسخگویی به نیازهای منحصر به فرد هر کودک با رویکردی سالم و منصفانه است. او توصیه میکند والدین تأمل در رفتار خود کنند شناسایی الگوهای ناخودآگاه ترجیحدهی، گام اول اصلاح است.

دلیل تفاوتها را توضیح دهند اگر با فرزندان متفاوت رفتار میکنید (مثلاً یکی آزادی بیشتر دارد یا وظایف متفاوتی دارد)، منطق آن را به زبان ساده برای آنها بیان کنید تا حس ناعادلانی در آنها تقویت نشود. مثالهای ملموس بزنند دکتر جنسن روایتی از دختر ۶ ساله خود را نقل میکند که از تفاوت تعداد لباسها با خواهر کوچکترش ناراحت بود.

او با توضیح دادن که خواهر کوچک لباسهای دستدوم را میپوشد، منطق این تفاوت را شفاف کرد و اعتراض کودک را به درک تبدیل نمود. اهمیت بازخورد محیط و ارتباط دوطرفه دکتر وبر لیبی توصیه میکند والدین ذهن خود را در برابر انتقادات و نظرات همسر، اعضای خانواده و دوستان باز نگه دارند. گاهی نگاه بیرونی میتواند نکات کورکورانه را آشکار سازد. همچنین، دکتر جنسن بر ضرورت گفتگوی مستقیم با کودکان تأکید دارد از پرسیدن نظر بچهها نترسید.

اگر آنها احساس ناعادلانی میکنند، فرصت دهید تا بیان کنند، به جای حالت تدافعی، با آنها مذاکره کنید و راهحل مشترک بیابید. در نهایت، هدف پرورش ایدهآل، ایجاد فضایی است که در آن همه فرزندان احساس امنیت، درک و ارزشمند بودن کنند، حتی اگر روشهای پرورش برای هر یک متناسب با شخصیت و نیازهای او متفاوت باشد. >>