به گزارش دانش دوست، یک مطالعه بالینی گسترده نشان داده است که درمان عملکردی شناختی میتواند کاهش قابلتوجهی در شدت کمر درد مزمن و بهبود عملکردی پایدار ایجاد کند.
نظریه رایج درباره علل کمر درد چقدر صحیح است؟
دیدگاه رایجی در میان عموم مردم و حتی برخی پزشکان این است که کمر درد مزمن ناشی از آسیبهای دائمی بافت است. مواردی چون ساییدگی و پارگی دیسک، برآمدگی دیسک و آرتریت ستون فقرات اغلب به عنوان عامل اصلی درد معرفی میشوند. این دیدگاه بر اساس فرضیه آسیب بر ستون فقرات، افزایش بار ناشی از خم شدن و بلند کردن، افزایش سن، وضعیت نامناسب بدن و ضعف عضلات میانتنه بنا شده است.
توصیههای سنتی فاقد پایه علمیاند
به طور متوالی به افراد توصیه میشود که با صاف نشستن، سفت کردن ناحیه مرکزی بدن، حفظ کمر صاف هنگام حرکات و اجتناب از فعالیتهای دردناک از ستون فقرات خود محافظت کنند. این پیامها اگرچه به وفور توسط کادرهای درمانی ترویج میشوند، اما بر اساس شواهد علمی مستحکم نیستند. درمان عملکردی شناختی به عنوان یک رویکرد نوظهور، بیماران را یاری میدهد تا از این اقدامات محدودکننده و غیرمفید جدا شده و دوباره به قابلیتهای بدن خود اعتماد کنند.
اسکنهای تصویربرداری گمراهکننده هستند
بیماران مبتلا به کمر درد مزمن مکررا برای تشخیص مواردی نظیر تحلیل دیسک، برآمدگی دیسک و آرتریت به اسکنهای تصویربرداری ارجاع داده میشوند. با این حال، یافتههای این اسکنها در افراد فاقد کمر درد نیز بسیار رایج است و تحقیقات نشان دادهاند که این نتایج نمیتوانند تجربه فعلی یا آینده درد را به دقت پیشبینی نمایند.
وقتی علل جدی چون تومور، عفونت، شکستگی و فشار عصبی رد شدند، شواهد کمی وجود دارد که یافتههای اسکن بتواند در هدایت مراقبت از بیماران کمر درد مزمن موثر باشد. برعکس، اسکن کردن و اعلام برچسبهای پزشکی همچون آرتریت یا تحلیل دیسک میتواند ترس را در بیمار القا کند، او را به اجتناب از فعالیت سوق دهد، درد را تشدید نماید و در نهایت منجر به درمانهای بالقوه مضری همچون مصرف داروهای مخدر، تزریقهای ستون فقرات، جراحی و تحریک الکتریکی نخاع شود.
چرایی بروز کمر درد مزمن پیچیده است
طیف وسیعی از عوامل در ایجاد کمر درد مزمن نقشی دارند. این عوامل شامل محافظت بیش از حد از کمر از طریق عدم حرکت، باور برابطه مستقیم درد و آسیب، و احساسات منفی چون ترس و اضطراب مربوط به درد میباشند. پرداختن به این عوامل به صورت یکپارچه و فردمحور در حال حاضر بهترین رویکرد درمانی شناخته شده است.
مراقبت فردمحور اولویت دارد
افراد رنجکشنده کمر درد مزمن خواهان شنونده شدن و تایید تجربه خود هستند. آنها نیاز دارند به زبان ساده درک کنند چرا دچار درد شدهاند. مراقبت مطلوب باید ترجیحات بیمار را در نظر بگیرد و مسیری ایمن، مقرونبهصرفه و موثر برای تسکین درد، بازیابی عملکرد و بازگشت به فعالیتهای فیزیکی، اجتماعی و شغلی ارائه نماید. درمان عملکردی شناختی نمونه بارزی از این مدل مراقبت است.
درمان عملکردی شناختی چیست و چگونه کار میکند؟
درمان عملکردی شناختی بر پایه مسئولسازند فرد در قبال مراقبت از کمر خود است، در حالی که درماندهنده (معمولا فیزیوتراپیست) زمان میگذارد تا مهارتهای لازم را در بیمار پرورش دهد. این درمان پس از رد علل جدی کمر درد قابل اجرا است و به فرد کمک میکند تا عوامل منحصربهفرد مؤثر بر وضعیت خود را شناسایی نماید و درک کند که درد اغلب نشانهی دقیق آسیب بافت نیست.
بیماران راهنمایی میشوند تا نحوه حرکت را بازآموزی کنند، اعتمادبهنفس بسازند و از محافظت بیش از حد پرهیز ورزند. این رویکرد همچنین بر ابعاد دیگری چون کیفیت خواب، مدیریت استرس، محدودیتهای محیط کار و مشارکت در فعالیت بدنی بر اساس ترجیحات فرد تمرکز دارد. جلسات درمانی معمولا طولانیتر از جلسات فیزیوتراپی معمولند (شصت دقیقه در جلسه اول و سی تا چهل و پنج دقیقه در جلسات پیگیری) با حداکثر هفت تا هشت جلسه در طول سه ماه و جلسات تقویتی در صورت نیاز.

شواهد بالینی قوی از اثربخشی درمان
یک کارآزمایی بالینی اخیر بر روی ۴۹۲ نفر مبتلا به کمر درد مزمن انجام شده است. شرکتکنندگان به میانگین چهار سال دچار درد بوده و بسیاری از آنها پیش از این درمانهای گوناگونی را امتحان کرده بودند. در مرحله اول، ۱۸ فیزیوتراپیست آموزش دیدند تا درمان عملکردی شناختی را در پرث و سيدنی استرالیا در طول شش ماه ارائه دهند. نتایج این درمان با مراقبت معمول مقایسه گردید.
محققان بهبودهای گسترده و پایدار در عملکرد و کاهش شدت درد را در گروه تحت درمان عملکردی شناختی در مقایسه با گروه مراقبت معمول مشاهده کردند. اثربخشی این درمان تا دوازده ماه پس از اتمام مداخله تداوم یافت که در آزمایشهای کمر درد غیرمتعارف است. برای مقایسه، اثرهای مداخلات توصیهشده معمول چون ورزش یا درمانهای روانشناختی معمولا متوسط هستند و پایداری کوتاهمدتی دارند.
رضایت بالا و اثربخشی هزینه
بیماران تحت درمان عملکردی شناختی اعتمادبهنفس بیشتری یافتند، ترس کمتری تجربه کردند و پس از دوازده ماه نگرش مثبتی نسبت به کمر درد خود شکل دادند. هشتاد درصد از شرکتکنندگان در گروه درمانی از نتیجه راضی یا بسیار راضی اعلام نمودند، در حالی که این نرخ در گروه مراقبت معمول تنها نوزده درصد بود. این درمان همانند مراقبتهای معمول ایمن بود و همچنین مقرونبهصرفه شناخته شد. بیش از ۵۰۰۰ دلار استرالیا برای هر نفر در طول یک سال صرفهجویی گردید که بخش اعظم آن ناشی از افزایش مشارکت در کار بود.
معنای این یافتها برای سیستم بهداشت و درمان
این کارآزمایی نشان میدهد که گزینههای درمانی ایمن، نسبتا ارزان و موثری برای افرادی که با درد مزمن زندگی میکنند وجود دارد، حتی اگر درمانهای پیشین بینتیجه مانده باشند. دسترسی به پزشکان آموزشدیده در درمان عملکردی شناختی در حال حاضر محدود است، اما با گسترش برنامههای آموزشی این موانع برطرف خواهد شد. هزینه درمان به تعداد جلسات بستگی دارد و تحقیقات نشان میدهد برخی بیماران از دو تا سه جلسه بهبود چشمگیری مییابند، اگرچه اکثر افراد هفت تا هشت جلسه را طی میکنند که هزینه آن حدود ۱۰۰۰ دلار استرالیا برآورد میشود (بدون احتساب پوشش بیمهای). نتایج این تحقیق در مجله معتبر منتشر شده است.





