حل معمای قرنهایی پراکندشدن بذور بلوطدار ژاپنی؛ نقش کلیدی مورچهها و جیرجیرکها, در بخشهای پائین جنگلهای نیمهگرمسیری جزیره شیموشیما در ژاپن، که محیطی بسیار تاریک و مرطوب دارد، گونههایی از گیاهان انگلی به نام بلوطدار زندگی میکنند که از ریشههای گیاهان دیگر تغذیه مینمایند.
مکانیزم پراکندگی بذور این گیاهان بیش از یک قرن بود که بهمانند یک راز باقیمانده و ناشناخته بود.\تا پیش از این فرض بر این بود که دانههای ریز بلوطدارها توسط باد جابهجا میشوند، اما با دقت در شرایط محیطی میتوان دریافت که در بخشهای پایین این جنگلهای نیمهاستوایی، جریان باد بسیار محدود است.
برخی گونههای بلوطدار با رنگ قرمز روشن و ظاهری شبیه به توتفرنگی، پرندگان و خرگوشها را برای خوردن میوههایشان جذب میکنند و بدینترتیب دانههایشان پراکنده میگردند؛ اما گونههایی مانند، رنگی کدر و بوی مخمری دارند که احتمال مداخله مهرهداران در تکثیر آنها را به حداقل میرساند و از همین رو، مکانیزم گردهافشانی آنها همچنان مبهم بود.\\کنجی سئوتسوگو، گیاهشناس دانشگاه کوبه، تخصص خود را بر درک تعاملات بین این گیاهان انگلی و اکوسیستم اطرافشان متمرکز کرده است، نقشی که اغلب نادیده گرفته میشود اما در پراکندگی دانه حیاتی است.
او و اعضای تیمش برای شناسایی عوامل موثر در تکثیر دانه این گونه، بیش از ۱۰۰ ساعت را به رصد گیاهان اختصاص دادند و در طول شبها دهها هزار عکس در زمان شکوفایی و میوهدهی ثبت کردند و جانورانی که به سراغ این گیاه میآمدند را شناسایی نمودند.\علاوه بر رصد، آنها در دو آزمایش مجزا، حذف حیوانات و تغذیه بذر را بررسی کردند تا اطمینان حاصل کنند که حیوانات مشاهدهشده در عکسها، واقعاً در گردهافشانی و پخش بذر مؤثر هستند یا خیر.\\شگفتی نادر ثبتشده توسط مورچهها و جیرجیرکها!\تیم دانشگاه کوبه دو مقاله منتشر کردند که در آنها به این نکته اشاره شده است بذرافشانی این گونه خاص از بلوطدارها توسط مورچهها و جیرجیرکهای شتری انجام میشود که برای دسترسی به گرده و شهد گیاه به سراغشان میروند.
لازم به ذکر است که همین گونه از حیوانات، پس از آن از برگهای گوشتی حامل دانههای این بلوطدار تغذیه کرده و از پراکندگی بذر آن حمایت میکنند.\سئوتسوگو در اینباره بیان کرد کاملاً آشکار است که بسیاری از گیاهان برای گردهافشانی به حشرات متکی هستند؛ هرچند که همکاری حشراتی همانند مورچه و جیرجیرکها در این کار نادر است.
در عین حال تعداد زیادی از گیاهان از پرندگان و پستانداران برای توزیع میوههایشان بهره میبرند که حتی این مورد هم بسیار نادر است که جیرجیرکها یا دیگر بندپایان کوچک این نقش را بر عهده بگیرند. نکته شگفتانگیزتر زمانی است که یک حیوان هر دو کار را انجام دهد و بینظیر است که حشراتی همگونه این کار را بر عهدهدار باشند.\این گیاهشناس معتقد است که این ترکیب نادر در نقش گردهافشانی و توزیع دانه، تحت تأثیر دو عامل امکانپذیر شده است.
یکی این که این گونه خاص از بلوطدارها در اواخر سال و زمانی که تعداد بسیاری از گردهافشانهای معمول مانند زنبورها، فعالیت کمتری دارند، شکوفا میشود. علاوه بر این، محل مطالعه، جزیره کوچکی در لبه شمالی توزیع جغرافیایی گیاه است که میتواند در کاهش تنوع گردهافشانها و پراکندهکنندگان موثر باشد.
