به گزارش بخش جهانی شبکه خبری بی‌بی‌سی، اگر زمان را یک خط در نظر بگیریم، جهت جریان آن به کدام سمت است؟ آیا افقی است یا عمودی؟ یا احتمالا برای شما اصلا خطی نیست؟ پاسخ به این سوالات به زبانی که صحبت می‌کنید بستگی دارد. بخش عمده‌ای از نحوه درک ما از زمان تحت تأثیر زبان مادری‌مان قرار دارد. برای مثال، انگلیسی‌زبانان زمان را به صورت یک خط افقی از چپ به راست یا در روبروی خود و پشت سر خود توصیف می‌کنند.
در مقابل، چینی‌زبانان ماندارین زمان را به مثابه یک خط عمودی می‌انگارند که قسمت پایین آن نماد آینده است. در حالی که مردم یونان تمایل دارند زمان را یک موجودیت سه‌بعدی ببینند که بزرگ تر از آن است که طویل باشد. در میان قومی پرمپوراو در استرالیا، زمان بر پایه جهت‌های جغرافیایی شرق و غرب تنظیم می‌شود.
۲- وقتی جهان به پایان برسد نه آینده‌ای باقی می‌ماند و نه گذشته‌ای
نحوه گذر زمان نیز با پیر شدن جهان دگرگون می‌شود. ریشه پیکان زمان که از گذشته به سوی آینده اشاره می‌کند در بیگ‌بانگ جستجو می‌شود. کیهان نوزاد انتروپی (معیار بی‌نظمی) بسیار پایینی داشته و از آن زمان به بعد انتروپی در حال افزایش است که به پیکان زمان جهت می‌بخشد. به همین دلیل شکستن یک تخم‌مرغ آسان است اما برگرداندن سفیده و زرده به حالت اولیه تقریبا غیر‌ممکن است.
هیچ‌کس نمی‌داند در آخر کیهان چه می‌گذرد، اما یک نظریه قوی مرگ گرمایی کیهان است جایی که انتروپی به حداکثر می‌رسد و پیکان زمان جهت خود را از دست می‌دهد. در آن لحظه همه تخم‌مرغ‌های کیهان شکسته شده‌اند و دیگر هیچ اتفاق جالبی رخ نخواهد داد.
۳- آگا‌هانه بودن بدون حس زمان ممکن نیست
ما در حال حاضر هستیم. تیک‌تاک زمان ضربان نامرئی حیات ماست و بر لحظه‌به‌لحظه هوشیاری ما تأثیر می‌گذارد. زمان و خود در هم‌تنی مداوم‌اند؛ حتی انسانی که در غاری کاملا تاریک گیر افتاده باشد، همچنان توسط ریتم شبانه‌روزی ساعت‌های درونی مدیریت می‌شود.
هالی اندرسن، محقق فلسفه علم و متافیزیک در دانشگاه سای فریزر کانادا، هشدار می‌دهد که از دست دادن حس زمان می‌تواند هویت شخصی ما را دگرگون سازد. او معتقد است توانایی آگا‌هانه بودن بدون زمان و گذشت زمان ممکن نیست. اندرسن می‌گوید این خاطرات در طول زمان شما را می‌سازند. اگر زمان زیادی را از دست بدهید، اکنون یک فرد متفاوت هستید.
۴- ساعتی با دقت صددرصد وجود ندارد
مترولوژیست‌ها (اندازه‌شناسان) به سختی تلاش می‌کنند تا زمان را نگه دارند و از فناوری بهتری برای اندازه‌گیری دقیق ثانیه‌ها، دقیقه‌ها و ساعت‌ها بهره می‌برند. با این حال، حتی دقیق‌ترین ساعت‌های اتمی هم کامل نیستند. در واقع، هیچ ساعتی روی زمین وجود ندارد که کاملا صحیح باشد.
فرآیند واقعی تعیین زمان اکنون بر پایه تعداد زیادی ساعت است که در سراسر جهان زمان را نگه می‌دارند. آزمایشگاه‌های ملی داده‌های خود را به دفتر بین‌المللی اوزان و مقیاس‌ها در فرا‌نسه ارسال می‌کنند که می‌انگین وزنی را محاسبه می‌کند. به همین دلیل، زمان یک مفهوم برساخته‌شده انسانی است.
۵- درک زمان توسط ذهن ما به شکل فعال ساخته می‌شود
عوامل مختلفی در درک ما از زمان نقش دارند حافظه، تمرکز، احساسات و حس ما نسبت به اینکه زمان در فضا قرار دارد. درک زمان ریشه در واقعیت ذهنی ماست. زمان نه تنها در قلب نحوه سازمانده‌ی زندگی قرار دارد، بلکه راهکار توانایی ماست.
نکته مثبت این است که زمان به ما مقداری کنترل بر نحوه تجربه آن می‌دهد. برای مثال، اگر می‌خواهید حس کنید زندگی با عجله از کنار شما نمی‌گذرد، کلید اصلی تنوع در فعالیت‌هاست. تحقیقات نشان می‌دهند زندگی پر از فعالیت‌های تکراری و روتین باعث می‌شود حس کنید زمان سریع‌تر می‌گذرد.
۶- شهروندان قرن بیست‌ویکم در میان ما زندگی می‌کنند، اما مسافر زمان نیستند
قرن آینده ممکن است دور به نظر برسد، اما اکنون می‌لیون‌ها نفر روی زمین وجود دارند که در شب سال‌نو ۲۰۹۹ حضور خواهند داشت. کودکی که در ۲۰۲۳ متولد شده، در آن زمان ۷۰ ساله خواهد بود. ما در بازه‌های زمانی طولانی بسیار بیشتر از آنچه فکر می‌کنیم به یکدیگر متصل هستیم. از طریق پیوند‌های خانوادگی، همه ما فقط یک جهش، جست و خیز و پرش از قرن‌های قبل و آینده هستیم.
۷- همه ما می‌توانیم یک تاب زمانی را تجربه کنیم
زمان همیشه برای همه با شدت یکسان جریان ندارد. آیا زمان همه چیز در ذهن است؟ در شرایط بحرانی، زمان تقریبا به حالت سکون می‌رسد. استرس می‌تواند مغز را وادار کند تا پردازش درونی خود را تشدید کند تا در مدیریت موقعیت مرگ و زندگی یاری رساند.
اختلالات مغزی مانند صرع یا سکته نیز می‌توانند باعث ترفند‌های موقتی ذهن شوند تشدید زمان یا توقف آن. برخی افراد مانند ورزشکاران حتی می‌توانند مغز خود را برای ایجاد یک تاب زمانی آموزش دهند موج‌سواری که در لحظه ایده‌آل موج می‌زند یا فوتبالیستی که غیر‌قابل توقف به نظر می‌رسد. زمان یک توهم شکننده است که در یک لحظه می‌توانیم خود را در یک واقعیت متحول یافته ببینیم.
۸- وقتی ساعت‌ها برای صرفه‌جویی در نور روز تغییر می‌کنند، یک مخترع داریم که باید از او سپاسگزاریم یا شاید سرزنش کنیم
تغییر ساعت برای تابستان به منظور بهره‌برداری حداکثری از ساعات طولانی روز در عرض‌های جغرافیایی بالا‌تر به طور جهانی مورد استقبال همه قرار نمی‌گیرد. با این حال، یک بریتانیایی سرسخت به نام ویلیام ویلت وجود داشته که می‌توانیم از او قدردانی کنیم. بدون تلاش‌های ویلت، یک چهارم جهان از جمله ایالات متحده ممکن است هرگز ساعت تابستانی را انتخاب نمی‌کردند. پس از اینکه ویلت رهبران سیاسی را قانع کرد، بریتانیا این تغییر را در طول جنگ جهانی اول اعمال کرد. این اقدام به دلیل کمبود زغال‌سنگ انجام شد و ساعات طولانی‌تر روز به معنای نیاز کمتر به برق برای روشنایی بود. این ایده آنقدر موثر بود که در جنگ جهانی دوم بریتانیا یک قدم فرا‌تر رفت و به طور موقت دو ساعت کامل ساعت را تغییر داد تا صرفه‌جویی در هزینه‌های صنعتی محقق شود.
۹- شما در واقع در زمان حال زندگی نمی‌کنید
با خواندن این واژگان ممکن است گمان کنید در لحظه جاری به سر می‌برید، اما اینطور نیست. برای درک این موضوع، به لب‌های کسی که با شما صحبت می‌کند نگاه کنید. حرکت لب‌ها پیش از شنیدن صدا به چشم می‌رسد، چون نور سریع‌تر از صدا حرکت می‌کند، اما مغز ما این دو را با هم همگام می‌سازد. این حتی شگفت‌انگیز‌ترین نکته درباره زمان نیست. قوانین فیزیک نشان می‌دهند که در برخی موارد زمان می‌تواند به سمت عقب نیز جریان یابد.
۱۰- روز‌های ما به دلیل گرانش ماه طولانی‌تر می‌شود
احتمالا شگفت‌زده می‌شوید بدانید که ماه، همراه ثابت مداری سیاره ما، در حال دور شدن از زمین است. هر سال فاصله بین زمین و ماه ۳.۸ سانتی‌متر افزایش می‌یابد و همین امر روز‌های ما را کمی طولانی‌تر می‌سازد.
این پدیده ناشی از کشش گرانش ماه بر روی سیاره ماست. کشش گرانشی ماه باعث جزر و مد می‌شود که یک برآمدگی آب است که به سمت ماه و در جهت مخالف آن امتداد می‌یابد. اما زمین روی محور خود سریع‌تر از چرخش ماه می‌چرخد، بنابراین اصطکاک حوضه‌های اقیانوسی آب را به جلو می‌کشد. این برآمدگی کمی جلو‌تر از ماه در مدار حرکت می‌کند و ماه تلاش می‌کند آن را به عقب بکشد. این فرآیند به آرامی انرژی چرخشی زمین را کم می‌کند و چرخش آن را کند می‌سازد، در حالی که ماه انرژی می‌گیرد و به مدار بالا‌تری می‌رود. ترمز فزاینده چرخش سیاره باعث شده طول یک روز زمینی از اواخر دهه ۱۶۰۰ به طور می‌انگین نزدیک به ۱.۰۹ می‌لی‌ثانیه در هر قرن افزایش یابد. تخمین‌های دیگر بر پایه مشاهدات باستانی کسوف‌ها این رقم را ۱.۷۸ می‌لی‌ثانیه در قرن نشان می‌دهند. اگرچه این اعداد کوچک به نظر می‌رسند، اما در طول تاریخ ۴.۵ می‌لیارد ساله زمین اتفاق افتاده‌اند.
۱۱- تعداد زیادی از افراد خارج از تقویم متعارف زندگی می‌کنند و برای آن‌ها امسال ۲۰۲۳ نیست
برای بسیاری از نپالی‌ها، مطلبی که اکنون می‌خوانید در سال ۲۰۲۳ می‌لادی منتشر نشده است. در تقویم بیکرام سامبات نپالی، امسال در واقع سال ۲۰۸۰ است. دست‌کم چهار تقویم در میان گروه‌های قومی گوناگون در نپال مورد استفاده قرار می‌گیرند و نپال حتی ۱۵ دقیقه با مناطق زمانی استاندارد همگام نیست. به نظر می‌رسد بسیاری از فرهنگ‌ها با توانایی چندین سال به طور همزمان هماهنگ شده‌اند. در می‌انمار نیز امسال ۱۳۸۴، در تایلند ۲۵۶۶ و در اتیوپی سال ۲۰۱۶ است که سال آن ۱۳ ماهه است. در این میان تقویم اسلامی نیز فرا‌رسیدن سال ۱۴۴۵ را در ماه جولای رقم زده است.
*مرگ گرمای کیهان نظریه‌ای نسبتا قدیمی درباره سرانجام کیهان است که می‌گوید کیهان در وضعیتی بدون انرژی آزاد ترمودینامیکی قرار می‌گیرد و همه فرا‌یند‌های مصرف‌کننده انرژی دیری نمی‌پایند (همانند زندگی در کیهان).
