کسب و کار نیوز- گمرک ایران با مقصد تحلیل واقع‌بینانه و شفاف، ۴۰ مسئله و شاخص آماری تجارت خارجی سرزمین در سال ۱۴۰۲ را خبرداد که بر پایه آن بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران با لحاظ مجموع مبادلات بدون نفت (۳۲.۴ میلیارد دلار)، چین است.

به گزارش کسب و کار نیوز، محمد رضوانی فر معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران با اشاره به اهمیت این گزارش خبرداد: نخستین بار است که این چنین گزارشی با در نظر گرفتن ۴۰ شاخص مهم و تاثیرگذار از حالت تجارت خارجی سرزمین در یکسال قبل اراعه می‌شود تا صاحب‌نظران اقتصادی، منتقدان، تحلیل گران، فعالان حوزه کسب و کار و تجارت، تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان در فضایی شفاف و روشن موضوعات مرتبط با حوزه تجارت خارجی را تحلیل کنند.

به این علت گزارش، روال مبادلات تجاری سرزمین، واردات ماشین سواری نو، کشنده‌ها، شمش طلا، گوشی تلفن‌همراه، محصولات پتروشیمی، اقلام عمده کالاهای وارداتی و صادراتی و کالاهای اساسی، کشورهای عمده مقاصد صادراتی و طرف خرید وفروش واردات، تراز تجاری سرزمین بدون نفت و با احتساب نفت، صادرات فرش‌ و ترانزیت خارجی از عمده‌ترین مواردی است که در ۴۰ مسئله جمع بندی و در گزارش معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران به طور مختصر به آنها پرداخته شده است.

رضوانی‌فر، شاخص‌های مهم آماری تجارت خارجی سرزمین در سال قبل را در ۴۰ مسئله به شرح زیر فرمود.

صادرات نفت در سال قبل ۸.۶ درصد رشد داشت

مسئله ۱- صادرات ۱۲ ماهه سال ۱۴۰۲ بدون احتساب صادرات برق، نفت، خدمات فنی مهندسی و تجارت‌چمدانی ۴۹.۴ میلیارد دلار بوده که نسبت به سال قبل از آن ۸.۹ درصد افت داشته است.

مسئله ۲- صادرات نفت در ۱۲ ماهه ۱۴۰۲، به مقدار ۳۵.۹ میلیارد دلار بوده که نسبت به سال ۱۴۰۱ رشدی ۸.۶ درصدی داشته است.

مسئله ۳- صادرات خدمات فنی مهندسی در سال ۱۴۰۲ به ۱.۳ میلیارد دلار بالغ شده که نسبت به سال ۱۴۰۱ تحول نداشته است. (این آمار شامل خدمات فنی مهندسی دارای قرارداد می باشد).

مسئله ۴- صادرات از محل تجارت چمدانی به ۳۰۰ میلیون دلار بالغ شده که نسبت به سال قبل از آن رشدی ۹۰ درصدی داشته است. (در کنار مبادلات تجاری با کشورهای عضو CIS از طریق گمرکات آستارا، باجگیران، پلدشت، دوغارون، سرخس، سرو، لطف آباد و نوردوز در این رویه فعال می باشند).

مسئله ۵- مجموع صادرات سرزمین با احتساب نفت، برق، تجارت چمدانی ۸۶.۹ میلیارد دلار بوده است.

مسئله ۶- مجموع واردات سرزمین (بدون احتساب شمش طلای استاندارد) ۶۴.۳ میلیارد دلار بوده است که رشد ۶.۷ درصدی نسبت به سال قبل از آن دارد.

۳۰ تن شمش طلای داخل سرزمین شد

مسئله ۷- در ۱۲ ماهه سال ۱۴۰۲ بیشتر از ۳۰ تن شمش طلای استاندارد به قیمت ۱.۹ میلیارد دلار داخل سرزمین شده است که در خصوص لحاظ کردن آن در زمره واردات سرزمین این احتیاط را باید در نظر داشت که عملاً از طریق واردات شمش طلای استاندارد (۳ درصد کل واردات سرزمین) وجوه حاصل از صادرات به سرزمین بازگشته است.

مسئله ۸- کل واردات سرزمین با احتساب همه اقلام به علاوه شمش طلای استاندارد به ۶۶.۳ میلیارد دلار رسیده است.

۲۰ میلیارد دلار مازاد تجارت خارجی

مسئله ۹- در ۱۲ ماهه ۱۴۰۲ با احتساب صادرات نفت خام، خدمات فنی مهندسی و برق ناظر بالغ بر ۲۰.۶ میلیارد دلار مازاد تجارت خارجی هستیم.

مسئله ۱۰- در ۱۲ ماهه سال ۱۴۰۲ بدون احتساب نفت خام، خدمات فنی و مهندسی و برق به نزدیک به ۱۶.۸ میلیارد دلار کسری تجارت خارجی داشته‌ایم.

مسئله ۱۱- حجم تجارت خارجی سرزمین در سال ۱۴۰۲ (مجموع واردات و صادرات کلیه اقلام) به ۱۵۳ میلیارد دلار رسیده است که نسبت به سال ۱۴۰۱ رشدی ۲.۶ درصدی داشته است.

مسئله ۱۲- وزن صادرات (بدون نفت خام) به نزدیک به ۱۳۶.۴ میلیون تن بالغ شد که رشدی ۹.۸ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است.

مسئله ۱۳- صادرات کالاهای پتروشیمی در سال ۱۴۰۲ به مقدار ۴۸.۸ میلیون تن به قیمت ۱۹.۴ میلیارد دلار بوده است که افت ۲۸.۶ درصدی در قیمت را ناظر بوده است که ناشی از افت قیمت متوسط اقلام صادراتی پتروشیمی از ۴۹۶ دلار در سال ۱۴۰۱ به ۳۹۸ دلار در سال ۱۴۰۲ بوده است.

چرا قیمت صادرات محصولات پتروشیمی کم شد؟

مسئله ۱۴- متوسط قیمت اقلام صادراتی پتروشیمی در سال ۱۴۰۲ نزدیک به ۳۹۸ دلار بوده که نسبت به عدد ۴۹۶ دلاری سال ۱۴۰۱ متوسط قیمت کاهشی ۹۸ دلاری نزدیک به ۲۰ درصدی داشته است. به تعبیری اگر حجم صادر شده در سال ۱۴۰۲ با متوسط قیمت سال ۱۴۰۱ صورت می گرفت قیمت صادرات اقلام پتروشیمی بجای ۱۹ میلیارد دلار به ۲۴ میلیارد دلار بالغ می‌شود.

مسئله ۱۵- در بین ۱۰ قلم کالاهای صادراتی بیشترین رشد قیمت متعلق به گازهای نفتی (۶۳ درصد)، سنگ‌آهن (۶۲.۵ درصد) و قیر (۲۲ درصد) بوده است.

مسئله ۱۶- در بین ۱۰ قلم عمده کالاهای صادراتی بیشترین افت در قیمت به ترتیب متعلق بوده به گاز طبیعی مایع شده (۵۹ درصد) پروپان مایع شده (۱۹ درصد) و بوتان مایع شده (۶ درصد).

مسئله ۱۷- متوسط قیمت هر تن کالاهای صادراتی ۳۶۲ دلار بوده که افت ۱۷ درصدی نسبت به‌سال ۱۴۰۱ داشته است.

مسئله ۱۸- وزن واردات با نزدیک به ۳۹ میلیون تن ناظر افزایش ۴.۴ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است.

مسئله ۱۹- بیشترین افزایش از لحاظ قیمت در کالاهای وارداتی به ترتیب متعلق است به شمش طلای استاندارد ( یقیناً با لحاظ کردن مسئله ۷)، تراکتور ۹۳ درصد رشد و قطعات منفصله جهت تشکیل خودروی سواری با رشدی ۷۸ درصدی. (در کد تعرفه ۹۸۸۷۰۳۱۲)

افت ۵۰.۴ درصدی واردات گندم در سال قبل

مسئله ۲۰- در بین ۱۰ قلم کالای وارداتی بیشترین افت به لحاظ قیمت به ترتیب متعلق بوده است به گندم ۵۰.۴ درصد، برنج ۴۲.۶ درصد و دانه سویا با ۲۴.۳ درصد افت نسبت به سال ۱۴۰۱.

مسئله ۲۱- اقلام اساسی شامل ذرت دامی، دانه سویا، برنج، روغن دانه آفتابگردان، کنجاله سویا و گندم حاضر در فهرست ۱۰ قلم اول کالاهای وارداتی در کل از نظر وزنی ۴۸.۶ درصد و از نظر ارزشی ۱۵.۴ درصد از کل واردات سرزمین بوده است.

سهم کالای اساسی از کل قیمت واردات ۲۹.۴ درصد است

مسئله ۲۲- مقدار واردات ۲۵ قلم کالای اساسی در ۱۲ ماهه ۱۴۰۲ بالغ بر ۲۴.۷ میلیون تن و به قیمت ۱۹.۵ میلیارد دلار می بود که ۶۳.۴ درصد از وزن و ۲۹.۴ درصد از قیمت کل واردات را به خود تعلق داده‌اند.

مسئله ۲۳- در بین اقلام اساسی وارداتی اگر فقطً اقلام خوراکی را لحاظ نماییم به اعداد دلنشین ۲۳.۵ میلیون تن (۶۰ درصد از کل واردات سرزمین از لحاظ وزن) به قیمت ۱۴.۳ میلیارد دلار (۲۲ درصد از کل واردات سرزمین از لحاظ قیمت) می رسیم.

مسئله ۲۴- متوسط قیمت گمرکی هر تن کالای وارداتی ۱۶۹۷ دلار بوده که نسبت به رقم ۱۶۱۴ دلار در سال ۱۴۰۱ رشدی ۵ درصدی داشته است.

۲۲۴ میلیون دلار ماشین داخل سرزمین شد/ واردات تلفن همراه به ۳.۲ میلیارد دلار رسید

مسئله ۲۵- واردات خودروی سواری نو (ذیل تعرفه ۸۷۰۳) بالغ بر ۱۱ هزار و ۲۳۶ دستگاه به قیمت ۲۲۴ میلیون دلار بوده است.

مسئله ۲۶- واردات گوشی تلفن همراه در همه انواع (تعرفه‌های ۸۵۱۷۱۲۱۰، ۸۵۱۷۱۳۹۰، ۸۵۱۷۱۲۲۰، ۸۵۱۷۱۴۲۰) در دو رویه تجاری و مسافری ۱۴.۷ میلیون دستگاه به قیمت ۳.۲ میلیارد دلار بوده است.

مسئله ۲۷- آمار واردات قطعی کشنده (کامیون) نزدیک به ۶ هزار و ۵۰۰ دستگاه به قیمت ۸۵۰ میلیون دلار بوده است.

مسئله ۲۸- واردات اجزا و قطعات موتورسیکلت به وزن ۹۱ هزار تن نزدیک به ۷۸۲ میلیون دلار بوده است.

مسئله ۲۹- واردات اجزا و قطعات ماشین به وزن ۶۴۳ هزار تن نزدیک به ۶ میلیارد دلار بوده است.

مسئله ۳۰- بیشترین حجم مبادلات تجاری (جمع واردات و صادرات) بدون نفت به ترتیب در گمرکات استان های هرمزگان (۳۴ میلیارد دلار ۲۹ درصد کل مبادلات تجاری سرزمین از حیث قیمت)، تهران (۱۵.۴ میلیارد دلار ۱۴ درصد کل مبادلات تجاری سرزمین از حیث قیمت) و خوزستان (۱۵.۱ میلیارد دلار ۱۳ درصد کل مبادلات تجاری سرزمین از حیث قیمت) بوده است.

مسئله ۳۱- از نظر قیمت صادراتی، گمرکات استان‌های هرمزگان، بوشهر، خوزستان، کرمانشاه، آذربایجان‌غربی و تهران در صدر جدول می باشند و از نظر قیمت وارداتی، گمرکات استان‌های هرمزگان، تهران، خوزستان، کرمان، بوشهر و مازندران در صدر بوده اند.

بزرگ‌ترین مقاصد تجاری در سال ۱۴۰۲

مسئله ۳۲- بزرگترین مقاصد تجاری در سال ۱۴۰۲ عبارت بودند از چین (۱۳.۹ میلیارد دلار)، عراق (۹.۲ میلیارد دلار)، امارات متحده عربی (۶.۶ میلیارد دلار) ترکیه (۴.۲ میلیارد دلار) و هند (۲.۲ میلیارد دلار). این ۵ سرزمین در کل سهمی نزدیک به ۷۴.۵ درصدی از نظر وزن و ۷۳ درصدی از نظر قیمت به خود تعلق داده است.

مسئله ۳۳- بزرگترین مبادی واردات (کشورهای طرف خرید وفروش واردات) به ترتیب امارات متحده عربی ۲۰.۸ میلیارد دلار)، چین (۱۸.۵ میلیارد دلار)، ترکیه (۷.۵ میلیارد دلار)، آلمان (۲.۲ میلیارد دلار) و هند (۱.۹ میلیارد دلار) بوده است. این ۵ سرزمین در کل از نظر وزن نزدیک به ۶۵ درصد و از نظر قیمت ۷۷ درصد از کل واردات سرزمین را به خود تعلق داده اند.

مسئله ۳۴- مجموع تجارت با ۱۵ سرزمین همسایه در سال ۱۴۰۲ به نزدیک به ۶۰.۸ میلیارد دلار بالغ شده است که رشدی ۱.۴ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته که شامل ۲۸.۳ میلیارد دلار صادرات به ۱۵ سرزمین و ۳۲.۵ میلیارد دلار واردات از ۱۵ سرزمین بوده است.

چین بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران

مسئله ۳۵- بزرگترین شریک تجاری سرزمین با لحاظ کردن مجموع مبادلات (واردات و صادرات) بدون نفت به ترتیب عبارت هستند از چین (مجموع ۳۲.۴ میلیارد دلار)، امارات متحده عربی (۲۷.۴ میلیارد دلار)، ترکیه (۱۱.۷ میلیارد دلار) و عراق (۹.۸ میلیارد دلار).

مسئله ۳۶- تراز تجاری سرزمین بدون نفت با چین، امارات و ترکیه منفی و با عراق مثبت است.

مسئله ۳۷- در سال ۱۴۰۲ برای واردات قطعات منفصله ماشین در همه کد تعرفه‌ها (۶ میلیارد دلار)، اجزا و قطعات موتور سیکلت (۷۸۲ میلیارد دلار)، کشنده (۸۵۰ میلیون دلار)، خودروی سواری نو (۲۲۴ میلیون دلار)، اتوبوس (۲۵ میلیون دلار) و آمبولانس و … مجموعاً ۸.۲ میلیارد دلار منبع های
ارزی سرزمین صرف شده است.

ترانزیت خارجی سرزمین به ۱۷.۸ میلیون تن رسید

مسئله ۳۸- ترانزیت خارجی سرزمین در ۱۲ ماهه ۱۴۰۲ نزدیک به ۱۷.۸ میلیون تن بوده است که رشدی ۳۶.۵ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است.

مسئله ۳۹- بیشترین رشد ترانزیت خارجی در گمرکات پرویزخان، آستارا، باشماق و سرخس بوده است.

مسئله ۴۰- صادرات فرش دستباف ایران از رکورد ۲ میلیارد دلاری سالانه خود در دهه هفتاد و میانگین نیم میلیارد دلاری در سال در ۱۰ سال پیش از تحریم‌های ظالمانه آمریکا به کمتر از ۵۰ میلیون دلار در سال ۱۴۰۲ رسیده است.