پوست کردن و خرد کردن پیاز تجربهای است که تقریبا همه در آشپزخانه با آن روبرو شدهاند و معمولا با اشکریزی همراه میشود. پیاز اگرچه طعمدهنده و جزء جداییناپذیر بسیاری از غذاها است، اما سوزش چشمان ناشی از بریدن آن اغلب مزاحم کار میشود.
چرا پیاز هنگام بریدن باعث اشکریزی میشود؟
دکتر آبی تیل، پژوهشگر علوم مواد غذایی و مجری کانال یوتیوب توضیح میدهد که حس سوزش در چشمان یک مکانیسم دفاعی در پیاز است. او میگوید این سوزش در واقع سازوکار دفاعی گیاه پیاز برای جلوگیری از خورده شدن آن است. بسیاری از گیاهان مکانیسمهای دیگری همچون خار، تیغ یا طعم تلخ برای حفاظت از خود دارند.
دکتر تیل افزود که این سیستم دفاعی از ساختار سلولی پیاز ناشی میشود که دارای محفظههای مختلفی برای جداسازی مواد در زمان واکنش است. دکتر برایان کوآک لی، پژوهشگر دانشگاه پاسفیک لوترن در پارکلند، واشنگتن بیان کرد هنگامی که محفظههای سلولی با چیزی مانند چاقو دچار آسیب میشوند، یک آنزیم و یک اسید آمینه با هم ترکیب شده و ترکیبات گوگردی و آنزیمی دیگر را راهاندازی میکنند که بخار را به هوا و در نهایت به چشمان شما میفرستد.
دکتر تیل ادامه داد این بخار پس از واکنش با رطوبت موجود در چشم، مقادیر کمی اسید سولفوریک تشکیل میدهد که قرنیه را تحریک کرده و باعث ریزش اشک میشود.
استفاده از پنکه برای هدایت بخار
دکتر تیل یک روش عالی برای کاهش اشکریزی را معرفی میکند قرار دادن یک فن یا پنکه کوچک برای کنار زدن هوای اطراف پیاز. او میگوید به این ترتیب وزش باد مولکولهایی را که معمولا وارد چشم شده و باعث اشکریزی میشوند، با خود میبرد.
محافظت از چشمان با عینک
هرچند ایده خوبی به نظر نرسد، اما به گفته تیل، استفاده از عینک شنا یا عینک ایمنی روشی بیخطر و مطمئن است. این عینکها از چشمان در برابر مولکولهای موجود در هوا محافظت میکنند.
سرد کردن پیاز با احتیاط از دست رفتن طعم
به گفته دکتر کوآک لی، یخچال، فریزر یا یک کاسه آب یخ میتواند مفید باشد. فریز کردن پیاز میتواند بافت آن را تغییر دهد، بنابراین این روش تنها زمانی مناسب است که بخواهید غذایی مانند سوپ تهیه کنید. دکتر لی تأکید میکند که نگهداری پیاز در یخچال باعث میشود مقداری از طعم آن از دست برود. او پیشنهاد میدهد پیازها را در جای خشک و خنک نگه دارید و حدود ۲۰ دقیقه قبل از خرد کردن، در یخچال یا آب سرد قرار دهید.
استفاده از حرارت با توجه به تغییر بافت
دکتر لی میگوید گرما میتواند به کاهش بخارهای خروجی از پیاز کمک کند، به همین دلیل میتوانید پیاز را قبل از بریدن در مایکروویو قرار دهید. بسته به اندازه پیاز، این کار بین ۳۰ ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد. اما او تنها زمانی این روش را پیشنهاد میکند که بافت پیاز در غذا اهمیت نداشته باشد، زیرا استفاده از مایکروویو میتواند در بافت پیاز اختلال ایجاد کند.
افزایش اسیدیته برای حفظ طعم و کاهش اشک
دکتر لی بیان میکند اسیدهای اضافه شده به پیاز میتوانند هم به کاهش سوزش در چشم و هم به افزایش طعم در حس چشایی کمک کنند. آنزیمی که اسیدهای آمینه پیاز را به عامل سوزش چشم تبدیل میکند، در محدوده خاصی از عمل میکند. اضافه کردن اسیدی مانند لیمو یا سرکه میتواند فعالیت آنزیم مربوط به تشکیل بخار را کاهش دهد که باعث اشکریزی میشود. به گفته آقای لی، کند کردن این آنزیم مزیت دیگری هم دارد اسید آمینه را دستنخورده نگه میدارد که به پیاز توانایی افزایش طعم در غذا میدهد.
روشن کردن شمع روش تضمینی نیست
برخی افراد به روشن کردن شمع هنگام خرد کردن پیاز اعتقاد دارند. دکتر لی توضیح میدهد که این کار ممکن است تا حدی موثر باشد، اما میگوید این روش ممکن است موثر باشد، اما واقعا به نوع شمع بستگی دارد. شمع میتواند جلوی بخارهای پیاز را بگیرد یا شمع معطر ممکن است با بخار واکنش نشان دهد و حس خوبی ایجاد کند. او در نهایت معتقد است این شیوه نمیتواند یک روش تضمینی محسوب شود. خانم تیل نیز میافزاید که این روش احتمالا تنها با ایجاد بوی خوشبو حواس شما را پرت میکند.
نگه داشتن نان در دهان اثر قطعی ندارد
دکتر لی، نویسنده کتاب پاسخ به ۱۵۰ سوال علوم غذایی در مورد نگه داشتن تکه نانی در دهان برای جلوگیری از اشکریزی میگوید پاسخ به این سوال سخت است. او افزود که برخی افراد ممکن است حس کنند این روش سوزش و اشک را کاهش میدهد، اما روشی نیست که هر بار قابل اعتماد باشد. او درباره صحت نظریه پشت آن یقین ندارد، اما احتمالا نان میتواند بخار پیاز را جذب کند یا این روش یک القای روانی باشد.





