>> نتایج آزمایش در الاچسی ثابت کرد نظریه نسبیت خاص اینشتین همچنان بر کوارکهای سر حکم میرد >> صد و بیست سال پس از تدوین نظریه نسبیت خاص توسط آلبرت اینشتین، این قابلیتسنجی همچنان در برابر چالشهای علمی tác القا میکند.
بر اساس گزارشهای اخیر، محققان با بهرهگیری از دادههای برخورد دهنده بزرگ هادرونی (LHC) توانستند بیشترین دقت تا کنون را برای آزمون این نظریه بر روی سنگینترین ذره بنیادی شناختهشده، یعنی کوارک سر، به دست آورند. اهمیت کوارک سر در فیزیک ذرات کوارک سر که با نامهای کوارک تی یا کوارک حقیقت نیز شناخته میشود، پرجرمترین ذره بنیادی در مدل استاندارد فیزیک است. جرم این ذره نزدیک به ۳۴۰ هزار برابر جرم یک الکترون برآورد میشود.
دانشمندان منذ معتقدند که خواص منحصر به فرد این کوارک میتواند درهای به سوی فیزی فراتر از مدل استاندارد باز کند، زیرا حساسیت بالایی نسبت به پارامترهای بنیادین طبیعت دارد. آزمایش تقارن لورنتز در مقیاسهای جدید هدف اصلی این تحقیق، بررسی صحت تقارن لورنتز به عنوان ستون فقرا نظریه نسبیت خاص بوده است.
این اصل بیان میکند که قوانین فیزیک برای همه ناظران در حالت حرکت یکنواخت ثابت هستند و به جهتگیری در فضا وابسته نیستند. تیم محققان آزمایشی را طوری طراحی کردند که نرخ تولید جفتهای کوارک سر در برخوردهای پروتون را در طول روز و با توجه به چرخش زمین رصد کنند. چون که پرتوهای پروتون در الاچسی جهت ثابتی در فضا دارند، چرخش محوری زمین باعث میشود جهت نسبی این پرتوها و ذرات حاصل از برخورد نسبت به آزمایشگاه روی زمین تغییر کند.
اگر جهت ترجیحی در فضا-زمان وجود داشته باشد (نقض تقارن لورنتز)، باید نرخ تولید کوارکهای سر با دوره ۲۴ ساعته نوسان نشان دهد. نتایج هیچ نشانهای از نقض تقارن یافت نشد تحلیل دادههای گردآوری شده نشان داد که نرخ تشکیل جفتهای کوارک سر در طول روز کاملاً ثابت مانده و هیچ وابستگی به جهتگیری یا زمان نجومی ندارد.
این مشاهدات با پیشبینیهای نظریه نسبیت خاص اینشتین در همراستایی کامل است و تقارن لورنتز را در سطح انرژیهای بسیار بالا تایید میکند. نویسندگان مقاله تأکید کردند که محدودیتهای جدید حاصل از این آزمایش، تا ۱۰۰ برابر دقیقتر از محدودیتهای قبلی بر روی پارامترهای احتمالی نقض تقارن لورنتز هستند. این دقت بیسابقه، بازه جستجوی فیزیک تازه را به شدت تنگ کرده و مسیر آزمونهای آتی را جهتیافتهتر میسازد.
آینده پژوهشها در های بالا اگرچه اینشتین باز هم در این تست سختکوشان پیروز خارج شد، اما محققان دلایل قوی برای ادامه جستجو در مقیاسهای دقیقتر دارند. نتایج منتشر شده در مجله فیزیک B، پایهای vữ ắc برای طراحی آزمایشهای نسل بعد فراهم آورده که میتواند در صورت وجود انحرافهای جزئی از نسبیت خاص، آنها را آشکار سازد. >>





