به گزارش نیواطلس، محققان دانشگاه ژنگژو در چین با انتشار نتایج یک مطالعه پیشرو در مجله پیشین، په از یکی از مهمترین عوامل بیولوژیک کاهش باروری در زنان میانسال برداشتهاند. این پژوهش که برای اولین بار مسیر مولکولی مستقیم میان پیری سلولی و افت کیفیت تخمک را آشکار میکند، افقهای تازهای را برای درمانهای ناباروری النوی باز کرده است.
تخمدان سریعترین اندام در فرآیند پیری
بر خلاف بسیاری از اندامهای بدن که با سرعت نسبی واحد پیر میشوند، تخمدانها نوسانهای سنی بسیار تندتری را تجربه میکنند. از دهه سوم زندگی، به ویژه پس از سن ۳۵ سالگی، پایگاه ذخیره تکثیر کمرنگ شده و کیفیت تخمکها به شدت کاهش مییابد. این پدیده نه تنها شانس بارداری طبیعی را کاهش میدهد، بلکه نرخ موفقیت روشهای کمکی مانند آیویاف را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در حالی که درمانهای باروری موجود هزینههای بالا و خطرات جانبی غیرقابل انکاری دارند، شناخت ریشههای بیولوژیک این افت میتواند راهکارهای ایمنتر و کارآمدتر را فراهم آورد.
نقش کلیدی آنزیم و افت سطح NAD+
تیم علمی رهبریت چینگلینگ یانگ، با مقایسه پروفایل بیان ژن در موشهای جوان (دو ماهه) و میانسال (هشت ماهه)، متوجه افزایش قابلتوجه فعالیت ژن در کلیه اندامها، بهویژه تخمدانها شدند. این آنزیم بهعنوان یک نشانگر سنتی پیری شناخته شده، وظیفه تجزیه کوإنزیم حیاتی NAD+ را بر عهده دارد. NAD+ در تنظیم متابولیسم سلولی، ترمیم دیانای و حفظ کارکرد میتوکندری نقشی محوری ایفا میکند و کاهش طبیعی آن با سن یکی از ستونهای فقرات بیولوژی پیری محسوب میشود.
نتایج نشان داد که با افزایش سن، سطح NAD+ در بافت تخمدانی به شدت کاهش مییابد و این افت مستقیما با بیکیفیت شدن سلولهای سوماتیک و تخمکها همبستگی دارد. یانگ تأکید میکند که NAD+ یک زنجیره اثرات مخرب را در سطح سلولی راه میاندازد که نهایتا بر باروری زنان تأثیر منفی میگذارد. این کشف مکانیسمی واحد و قابل هدفگذاری را برای مداخله در پیری تخمدان فراهم میآورد.
مهندسی ژنتیک و درمان فارماکولوژیک دو مسیر موازی
در گام بعد، محققان با حذف ژن در موشهای مسن، بهبودی چشمگیر در کیفیت تخمکها و افزایش تعداد نوزادان مشاهده کردند. با توجه به چالشهای اخلاقی و فنی مهندسی ژنتیک در انسان، تیم به جستجوی یک مولکول مهارکننده کوچک پرداخت و ترکیب ۷۸ را شناسایی کردند. تزریق این ترکیب به موشهای هشت ماهه منجر به افزایش سطح NAD+ در تخمدان، بهبود کیفیت تخمک و افزایش قابلتوجه اندازه کوزه شد. این نتایج نشان میدهد که مداخله فارماکولوژیک در مسیر + میتواند جایگزین عملی برای درمانهای باروری فعلی باشد.
در میانه این مسیر علمی، نکتهای که اغلب کمتر مورد توجه قرار میگیرد، تأثیرات سیستمیک افزایش NAD+ بر سلامت کلی مادربزرگ است. بهبود عملکرد میتوکندری در بافتهای دیگر نظیر عضله، مغز و کبد میتواند نه تنها بستر را برای بارداری سالمتر فراهم آورد، بلکه ریسکهای همرویهای مانند دیابت حاملگی، پیشاکلامپسی و کبد را نیز کاهش دهد. این رویکرد هولیستیک، مرز را میان درمان باروری و پزشکی پیشگیرانه میانسالی برهم میزنید و یک پارادایم جدید در مراقبتهای زنانه تعریف میکند.
از آزمایشگاه به بستر بیمار چالشهای پیش رو
با وجود نتایج امیدوارکننده، محققان هشدار میدهند که تمام دادههای فعلی بر مبنای مدلهای موشی بهدست آمدهاند و تعمیم مستقیم به بشر نیازمند احتیاط است. فیزيولوژی تخمدان، عمر زیست و متابولیسم NAD در انسان تفاوتهای بنیادینی با گزنداران دارد. با این حال، خبر خوشایند این است که چندین آزمون بالینی ز یک و دو در حال حاضر در حال اجرا است تا ایمنی و اثربخشی پیشکرسورهای NAD (مانند NMN و NR) را در زنان تحت درمان ناباروری ارزیابی کنند. این دراسات نه تنها نرخ موفقیت را میسنجند، بلکه اثرات جانبی احتمالی و دوزینهبندی بهینه را نیز مشخص خواهند کرد.
نگاه به آینده نشان میدهد که درک عمیقتر بیولوژی پیری تخمدان میتواند راه را برای درمانهای شخصیسازی شده باز کند که بر اساس پروفایل مولکولی هر بیمار تدوین میشوند. ترکیب استراتژیهای افزایش NAD+ با روشهای موجود آیویاف، انتخاب بویضههای با کیفیت بالاتر و حتی حفظ باروری در زنان دچار سرطان یا بیماریهای خودایمنی، از جمله افقهای در دسترس است. این پژوهش نه تنها یک تمرین آکادمیک، بلکه نقطه عطفی در حرکت به سمت پزشکی باروری مبتنی بر مکانیسم و دقیق است که میتواند زندگی میلیونها زن را در جهان متحول کند.





