گزارش دانش‌دوست نشان می‌دهد که کرم وانادیس، موجودی دریایی شفاف و ریز که در اطراف جزیره پونزا ایتالیا زندگی می‌کند، دارای چشمانی است که نسبت به اندازه بدنش بی‌نسبت بزرگ هستند. اگر چشم‌های انسان به همین نسبت بزرگ بودند، وزن آن‌ها حدود صد کیلوگرم برآورد می‌شود و برای حمل آن‌ها به عضلات بسیار قوی نیاز داشته باشیم.
این کرم‌های شب‌زی در طول روز غیر‌قابل‌مشاهده هستند و تنها در شب برای تغذیه و جفت‌گیری فعال می‌شوند. آندرس گارم، زیست‌شناس عصبی و دریایی از دانشگاه کپن‌هاگ، می‌گوید تحقیقات نشان داده است که بینایی این کرم‌ها به قدری پیشرفته است که می‌تواند اجسام کوچک را ردیابی کند، حال آن که مغز آن‌ها بسیار ساده و کوچک است.
بینایی فرا‌بنفش و زبان مخفی
محققان متوجه شده‌اند که کرم‌های وانادیس طول موج‌های نور فرا‌بنفش (UV) را می‌بینند که برای چشم انسان نامرئی است. گارم توضیح می‌دهد ما فرضیه داریم که خود این کرم‌ها نیز زیست‌تاب فرا‌بنفش تولید می‌کنند و از طریق این نور با هم‌زادگان خود در تاریکی دریا ارتباط برقرار می‌کنند. این سیستم سیگنال‌دهی برای شکارچیان نامرئی باقی می‌ماند، چرا که اکثر حیوانات دریایی نور فرا‌بنفش را نمی‌بینند.
اگر این فرضیه تأیید شود، اولین نمونه ثبت‌شده از زیست‌تاب فرا‌بنفش در جهان حیات خواهد بود. شفافیت بدن این کرم‌ها، به استثنای چشمان، نشان می‌دهد که دیده‌نشدن برای بقای آن‌ها حیاتی است؛ بنابراین مزایای تکاملی چشمان بزرگ باید بسیار بیشتر از هزینه‌های آن باشد.
الهام‌بخش برای علم رباتیک
این کشف توجه محققان رباتیک در دانشگاه جنوب دانمارک (SDU) را به خود جلب کرده است. آن‌ها در حال بررسی هستند که آیا می‌توان مکانیزم ساده اما کارآمد چشم‌های وانادیس را برای توسعه تکنولوژی‌های بینایی مصنوعی به کار برد. گارم می‌افزاید این چشمان در مدت زمان تکاملی نسبتا کوتاه چند می‌لیون ساله به پیچیدگی خود رسیده‌اند، که نشان می‌دهد بینایی پیشرفته می‌تواند به سرعت و به صورت مستقل از چشم مهره‌داران تکامل یابد.
