حذف مقاله هیدروکسیکلروکین از آرشیو الزویر؛ از پرارجاعترین تا رسوایی علمی, یک مطالعه علمی که در سال ۲۰۲۰ هیدروکسیکلروکین را به عنوان درمان موثر کووید-۱۹ معرفی کرده بود، به طور رسمی از آرشیو مجله بینالمللی عوامل ضد میکروبی حذف گردید.
انتشارات الزویر، ناشر این مجله، در بیانیهای اعلام کرد که این تصمیم بر اساس نگرانیهای جدی در مورد رعایت اصول اخلاقی پژوهش و دقت روششناسی انجام شده است.\نویسندگان خود خواستار حذف نام شدندبر اساس گزارش مجله نیچر، این مقاله پرارجاعترین پژوهش مرتبط با کرونا است که تا به امروز حذف شده و دومین مقاله پرارجاع در تمام حوزههای علمی محسوب میشود.
نکته قابل توجه این است که سه نفر از نویسندگان اصلی مقاله، از جمله ژوهان کورجون، والری جیورداننگو و استفان اونوره، نگرانی خود را نسبت به روش تحقیق و تفسیر نتایج اعلام کرده و درخواست حذف نام خود از لیست نویسندگان را داشتهاند.\دلایل فنی و اخلاقی حذف مقالهبررسیهای تیم اخلاق نشر الزویر و انجمن بینالمللی شیمیدرمانی ضد میکروبی نشان داد که این مطالعه دچار اشکالات اساسی است.
از جمله موارد میتوان به عدم امکان تایید اینکه بیماران قبل از اخذ مجوزهای اخلاقی لازم انتخاب شدهاند، و عدم اطمینان از رعایت اصول تصادفیسازی بین گروه آزمایش و گروه کنترل اشاره کرد.
همچنین مبهم بود که آیا شرکتکنندگان رضایت آگاهانه برای دریافت آزیترومایسین به عنوان بخشی از پروتکل درمان دادهاند یا خیر.\تأییدیه اضطراری FDA و ترویج سیاسیدر مارس ۲۰۲۰، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مجوز اضطراری استفاده از هیدروکسیکلروکین برای درمان برخی بیماران بستری را صادر کرد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، این دارو را داروی معجزهآسا نامید و ادعا کرد به صورت پیشگیرانه از آن مصرف میکند.
این ترویجهای سیاسی و رسانهای باعث شد تجویز این دارو به شدت افزایش یابد.\شواهد جدید بر زیانرسانی داروتحقیقات اخیر منتشر شده در مجله نشان داد که بیماران دریافتکننده هیدروکسیکلروکین، ۱۱ درصد ریسک بیشتری برای مرگ بر اثر کووید-۱۹ داشتهاند.
این یافتهها با ادعاهای مقاله حذفشده در تضاد مستقیم بود و مبنای تصمیم نهایی برای حذف را تقویت کرد.\واکنش جامعه علمی یک رسوایی جهانیانجمن داروشناسی و درمانشناسی فرانسه با انتشار بیانیهای، این مطالعه را مثالی آشکار از تخلف علمی و یک رسوایی جهانی توصیف کرد.
این انجمن تأکید کرد که دستکاری دادهها و سوگیری در تفسیر نتایج با هدف اثبات اثربخشی نادرست هیدروکسیکلروکین، باعث تجویز بیش از حد این دارو به میلیونها بیمار شده، ریسکهای غیرضروری ایجاد کرده و احتمالاً به هزاران مرگ قابل پیشگیری منجر گردیده است. بیانیه تصریح میکند اصول بنیادین پزشکی نادیده گرفته شده و پیامدهای فاجعهباری به همراه داشته است.





