نمونهبرداری از سم حلزون دریایی برای تولید داروی پیشرفته دیابت, حلزون دریایی مخروطی با نام علمی از استراتژی منحصربهفردی برای شکار بهره میبرد. به جای قدرت عضلانی، این موجود از ترکیبی از سموم پیچیده استفاده میکند که عملکرد فیزیولوژیکی طعمهها را فلج کرده و امکان بلعیدن آنها را فراهم میسازد.
محققان متوجه شدهاند که در میان این ترکیبات سمی، مولکولی وجود دارد که قابلیت تقلید از یک هورمون حیاتی انسانی را دارا است و امید جدیدی برای توسعه داروهای نسل جدید ایجاد کرده است.\کشف مولکول کنسوماتین و شباهت به سوماتواستاتینبه گزارش دانش دوست، تیمی از محققان دانشگاه یوتا در همکاری با همکاران بینالمللی، نتایج مطالعات خود را در نشریه معتبر منتشر کردهاند.
آنها عاملی در زهر این حلزون شناسایی کردهاند که عملکردی مشابه هورمون سوماتواستاتین دارد. این هورمون در بدن انسان نقش کلیدی در تنظیم سطح قند خون و کنترل فرآیندهای متابولیک دیگر را ایفا میکند.
نکته شگفتانگیز این است که نسخه حلزونی به نام کنسوماتین نه تنها هورمون را تقلید میکند، بلکه از نظر پایداری ساختاری و انتقاصی عملکرد، بر آن تفوق دارد.\مزیت مکانیزم عمل انتقاصی در کاهش عوارض جانبیسوماتواستاتین انسانی با طیف وسیعی از پروتئینها در بدن تعامل برقرار میکند که میتواند منجر به عوارض جانبی نامطلوب در درمانهای دارویی شود. در تضاد، کنسواتین تنها یک پروتئین هدف مشخص را با دقت بسیار بالا هدف قرار میدهد.
این ویژگی مکانیزمی، پتانسیل توسعه داروهایی را فراهم میآورد که قند خون و سطح هورمونها را با اثربخشی بالا و عوارض جانبی بهشدت کاهشیافته تنظیم کنند.\پایداری بالا و بازده درمانی بهبودیافتهاز نظر بیوشیمیایی، کنسواتین مقاومتر در برابر انزیمهای تجزیهکننده است، زیرا حاوی اسیدهای آمینه غیرمعمولی است که عمر نصفی طولانیتری به آن میبخشد.
برای محققان داروسازی، این پایداری بدنی به معنای امکان طراحی داروهایی است که با دفعات مصرف کمتر، اثربخشی طولانیتر و نتایج درمانی بهتری برای بیماران دیابتی ارائه میدهند.\الهام از تکامل میلیونساله برای دقت داروسازیدکتر هلنا صفوی، دانشیار بیوشیمی دانشگاه یوتا و نویسنده ارشد مقاله، توضیح میدهد موجودات سمی مانند این حلزون، طی میلیونها سال تکامل، سموم خود را برای هدفگیری دقیق از مولکولهای حیاتی در بدن طعمهها بهینه کردهاند.
همین دقت تکاملی، پایه و اساس کشف داروهای هدفمند و موثر در پزشکی مدرن است.\در طبیعت، کنسواتین درهمکنش با سم دیگری که عملکردی مشابه انسولین دارد، باعث افت ناگهانی و شدید قند خون ماهیها شده و آنها را در حالت فلجی میاندازد تا فرار نکنند.
مطالعه این دو مولکول در کنار هم، درک تازهای از مکانیزمهای کنترل قند خون فراهم آورده و افقهای نوینی برای درمانهای پیشرفته دیابت گشوده است.\افقهای آینده کشف سموم ناشناخته برای درمان دیابتمحققان فرضیه دارند که زهر این حلزون همچنان ترکیبات ناشناختهای را در خود نگهداشته است که میتوانند بر متابولیسم قند اثرگذار باشند.
شناسایی و بررسی این مولکولهای پنهان، میتواند راه را برای نسل جدیدی از داروهای ضد دیابت هموار سازد و امید واقعی به میلیونهای بیمار در سراسر جهان بدهد.
