اقتصاددان و کارشناس بازنشسته سازمان برنامه و بودجه، پازوکی، در گفت‌وگو با انصاف نیوز بر ضرورت کوچک‌سازی واقعی دولت و حذف سازمان‌های موازی و بی‌کاربرد تأکید کرد. او گفت مفهوم کوچک‌سازی دولت، ادغام‌های بی‌ضابطه‌ای نیست که در دولت محمود احمدی‌نژاد انجام شد و هزینه‌های اداره کشور را به شدت افزایش داد.
سازمان‌های موازی و هدررفت منابع
پازوکی افزود در نتیجه آن مدیریت غیر‌کار‌شناسی، وزارتخانه‌ای داریم که نه به راه و بندر و فرودگاه می‌رسد، نه به ساخت مسکن، نه به سامان‌دادن شهر‌ها و نه به احیای بافت‌های فرسوده. اگر تعارف را کنار بگذاریم، فهرست بلندبالایی از سازمان‌های اضافی، موازی و کج‌کارکرد وجود دارد که حذف آن‌ها هیچ زیانی به نظام اداره کشور نمی‌رساند. ما یک بروکراسی عریض و طویل تشکیل کرده‌ایم که تنها منابع محدود کشور را هدر می‌دهد.
نمونه‌های بارز تکرار کارکرد
این اقتصاددان به سازمان امور اجتماعی وزارت راه و شهر‌سازی اشاره کرد و گفت ما یک سازمان بهزیستی داریم، اما در وزارت راه نیز یک سازمان امور اجتماعی با بودجه بالا تاسیس شده است. ماموریت‌های پشتیبانی، امداد و کمک‌رسانی متولیان مشخصی در کشور دارند؛ هلال احمر، بهزیستی و کمیته امداد در این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند، بنابراین نیازی به سازمان اجتماعی ذیل وزارت راه نیست.
پازوکی همچنین به تشکیل معاونت‌های موازی در نهاد ریاست جمهوری در دوره خاتمی، ادغام موسسه نیاوران با مرکز تحقیقات استراتژیک در دولت احمدی‌نژاد، و تاسیس موسسه آینده‌نگری در دولت روحانی انتقاد کرد. او گفت این موسسات با جذب نیرو‌های غیر‌متخصص، هیچ مساله‌ای از مشکلات مردم و کشور را حل نکردند. در سال گذشته برای پنهان ماندن و دریافت بودجه، این سازمان‌ها ذیل وزارت علوم قرار گرفتند، در حالی که وزارت علوم خود تعداد زیادی پژوهشکده بی‌مصرف و بی‌خاصیت دارد که تنها بودجه می‌گیرند و خروجی روشنی ندارند.
افزایش بودجه نهادهای نظارتی و پژوهشی
پازوکی با اشاره به افزایش بودجه شورای نگهبان از ۲۷۱ می‌لیارد تومان در ۱۴۰۱ به ۶۳۰ می‌لیارد تومان در سال جاری، گفت این شورا در ۳۱ استان دفا‌تر تشکیل داده است، در حالی که می‌توانست در مواسم انتخابات از چند اتاق در استانداری‌ها استفاده کند. استدلال نظارت باید دائمی باشد قابل قبول نیست، چون وزارت اطلاعات و نهادهای امنیتی و انتظامی برای این کار وجود دارند. قانون صراحتا مقرر دارد شورای نگهبان برای نظارت از مراجع چهارگانه استعلام کند، پس چه نیازی به دفا‌تر سراسری دارد؟ آیا شورای نگهبان حزب سیاسی است که تشکیلات خود را تا شهرستان‌ها گسترش دهد؟
او افزود در دوره‌های اول تا ششم مجلس که این دفا‌تر وجود نداشتند، کشور چه زیانی کرد؟ آیا کیفیت قانون‌گذاری افزایش یافته است؟ همه متفق‌القول‌اند که مجلس اول، که بدون سخت‌گیری‌های رایج برگزار شد، باکیفیت‌ترین مجلس پس از انقلاب بوده و افراد برجسته زیادی در آن حضور داشتند.
پژوهشکده‌های موازی در قوه قضائیه و حوزه‌های مذهبی
پازوکی تاسیس پژوهشکده برای شورای نگهبان و پژوهشگاه قوه قضائیه را نیز بی‌معنا دانست و گفت ماموریت شورای نگهبان نظارت بر مصوبات مجلس است، نه تدوین استراتژی‌های توسعه. اگر نیاز به کار علمی دارند، می‌توانند از دانشگاه‌های دولتی قرارداد ببندند. قوه قضائیه نیز می‌تواند برای سنجش کیفیت قوانین و رضایت مردم از دانشکده‌های حقوق دانشگاه‌ها پشتیبانی بگیرد، نه اینکه برای هر نیاز سازمانی جداگانه بسازد.
این اقتصاددان به تعدد پژوهشگاه‌های مذهبی در بودجه اشاره کرد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (قم)، موسسه پژوهشی و فرهنگی انقلاب اسلامی (بودجه از ۸۵ به ۲۱۵ می‌لیارد تومان)، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی (از ۳۶ به ۹۰ می‌لیارد)، مرکز تحقیقات کامپیو‌تر علوم اسلامی (از ۳۴ به ۱۱۰ می‌لیارد)، موسسه دارالمعارف فقه اسلامی (از ۷ به ۲۲ می‌لیارد) و مرکز الگوی ایرانی-اسلامی پیشرفت (بیش از ۲۸ می‌لیارد تومان) همه از بودجه عمومی تأمین می‌شوند با کارکرد‌های تداخلی.
الگوی ادغام از بنیاد سعدی تا دانشگاه پیام‌نور
پازوکی به افزایش بودجه بنیاد سعدی از ۲۱ به نزدیک ۷۰ می‌لیارد تومان در دو سال (بیش از دو برابر) در حالی که حقوق کارکنان دولت ۴۰ درصد افزایش یافته، اعتراض کرد. او راهکار سه‌گانه را پیشن‌هاد داد اول، جلوگیری از گسترش این نهاد‌ها. دوم، ادغام آن‌ها در ساختار‌های موجود (مثلا بنیاد سعدی زیر نظر دانشکده ادبیات دانشگاه تهران). سوم، حذف آن‌ها از فهرست دریافت بودجه.
در مورد دانشگاه‌ها نیز همین الگو قابل اجرا است دانشگاه پیام‌نور و دانشگاه جامع علمی و کاربردی می‌توانند در دانشگاه‌های دولتی هر شهر ادغام شوند. پیام‌نور سمنان در دانشگاه سمنان، پیام‌نور شیراز در دانشگاه شیراز با تمام کارکنان، ساختمان‌ها و دارایی‌ها. این‌گونه کارخانه‌های مدرک‌سازی دیگر گسترش نمی‌یابند.
خبرگزاری‌های دولتی و هدررفت منابع عمومی
پازوکی به تعدد خبرگزاری‌های دولتی (ده‌ها عدد) و خبرگزاری مجلس و روزنامه‌های صداوسیما انتقاد کرد هیچ کشوری در دنیا این تعداد خبرگزاری دولتی ندارد، هیچ پارلمانی خبرگزاری ندارد، هیچ تلویزیون دولتی روزنامه منتشر نمی‌کند. هر کس می‌تواند از جیب خود دانشگاه بسازد یا خبرگزاری تاسیس کند، اما حق نداریم از بودجه عمومی برای این موارد هزینه کنیم.
بنیاد مسکن و توزیع نامنصفانه وام‌ها
این اقتصاددان گفت بنیاد مسکن به یک بنگاه بزرگ معاملات ملکی تبدیل شده است. در بهترین نقطه رامسر برای کارکنان خود مسکن ساخته است. من یک حاجی بازاری ساکن فرمانیه تهران را می‌شناسم که با وام مسکن روستایی بنیاد مسکن در دماوند برای خود ویلا ساخته است! منابعی که باید به دست مردم می‌رسید و باعث کاهش قیمت مسکن می‌شد، کاملا برعکس عمل کرده است.
دعوت به اقدام شفاف و کنترل تورم
پازوکی تأکید کرد آقای پزشکیان باید گزارشی شفاف و دقیق از این سازمان‌ها و نهادهای اضافه تهیه کند و از رهبری نظام مجوز ادغام و انحلال آنان را بخواهد. مهم‌ترین مسئله اقتصاد ایران، بی‌ثباتی اقتصادی و مهم‌ترین شاخص آن، تورم فزاینده است. اگر دولت تورم را کنترل نکند، معیشت مردم، به‌ویژه طبقات می‌انی و پایین، روزبه‌روز بدتر می‌شود. مهم‌ترین عامل تورم در ساختار جاری، کسری فزاینده بودجه است؛ مخارج از درآمد‌ها فزونی گرفته و این یعنی چاپ پول بی‌پشتوانه، افزایش نقدینگی و در نهایت تورم.
او نتیجه گرفت تورم یعنی فقیر‌تر شدن فقرا و فقیر شدن طبقه متوسط. راحت‌ترین راه کنترل آن، کنترل هزینه‌هاست. دولت پزشکیان باید هزینه‌های غیر‌ضروری را متوقف کند و فکر می‌کنم این رئیس‌جمهور می‌تواند اجماعی برای حذف نهادهای بودجه‌خوار بی‌خاصیت ایجاد کند.
