به گزارش محققان دانشگاه گوتنبرگ، مطالعهای بر روی بیش از سه هزار و دویست و نود و دو دندان متعلق به وایکینگهای ساکن شهر وارنهایم در سوئد نشان میدهد که نیمی از این جمعیت دچار پوسیدگی دندان بودند.
کارولینا برتیلسون، نویسنده اصلی گزارش، توضیح داد که دندانها به دلیل غنای مواد معدنی پس از مرگ باقی میمانند و منبعی منحصر به فرد برای شناخت رژیم غذایی و بیماریهای دهانی جوامع باستانی محسوب میشوند.
تیم تحقیق ۱۷۱ فرد متعلق به قرنهای دهم تا دوازدهم میلادی را معاینه کرد و با استفاده از پراب دندانپزشکی و روشهای رادیوگرافی نتایج را ثبت نمود.
در گروه بزرگسالان که سن آنها بین ۱۴ تا ۵۰ سال متغیر بود، ۶۲ درصد نشانههای پوسیدگی دندان و ۴ درصد عفونت ریشهای مشاهده شد. همچنین ۲۳ درصد از دندانها از دست رفته بودند.
میانگین سن مرگ در این جمعیت ۳۵ سال برآورد شده و هیچکدام از ۳۸ کودک زیر ۱۲ سال نشانهای از پوسیدگی نداشتند.
رژیم غذایی وایکینگهای وارنهایم شامل گوشت گاو، گوسفند، ماهی، لبنیات، نان، پوره، کلم، شلغم، ترهفرنگی، قارچ و فندق بوده و آنها احتمالا آبجو، شیر و شهدآب مصرف میکردند.
برتیلسون بیان کرد که شیوع پوسیدگی در وایکینگها مشابه سایر جوامع اروپایی آن دوره بوده، اما علت اصلی در دوران باستان تجمع کربوهیدراتهای طبیعی و عدم بهداشت الفم بود، در حالی که امروز مصرف قند پراکنده و غذاهای فرآوریشده عامل اصلی است.
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده که تقریبا نیمی از جمعیت جهان دچار پوسیدگی دندان هستند که این مسئله را به شایعترین مشکل بهداشتی تبدیل کرده است.
محققان شواهد کشیدن دندان و برش دادن دندان را نیز مشاهده کردند؛ احتمالا این اقدامات برای نشان دادن هویت قبیلهای یا تقلید از رسوم دینی انجام میشد، هرچون اثری از عفونت پس از کشیدن دندان یافت نشد.
در عصر حاضر، استفاده از خمیردندانهای فلوریده و مراقبتهای پیشگیرانه الگوهای پوسیدگی را متحول کرده، اما افزایش مصرف قند همچنان ریسک را بالا نگه داشته است.
این یافتهها نه تنها تصویری از روزمره اسکاندیناویها در قرون وسطی ترسیم میکنند، بلکه برای دندانپزشکان امروزی نیز درسهایی در مورد تأثیر رژیم غذایی سنتی بر سلامت دهان ارائه میدهد؛ مطالعه الگوهای غذایی که بر پایه پروتئین حیوانی و سبزیجات تازه استوار بود، میتواند راهنمایی برای طراحی برنامههای پیشگیری مبتنی بر تغذیه باشد.
با پیشرفت تکنولوژیهای تصویربرداری و تحلیلهای ایزوتوپی، محققان امیدوارند بتوانند جزئیات دقیقتری از نحوه تکامل بیماریهای دهانی و پاسخهای فرهنگی جوامع باستانی به آنها آشکار سازند؛ چنین درکای میتواند پایههای سیاستهای بهداشت دهانی جهانی را در آینده تقویت کند.





