کودکانی که زیر شش سال سن دارند، می‌توانند به شکل متفاوتی افترا بگویند؛ برای مثال وقتی از آن‌ها خواسته می‌شود اتاقشان را مرتب کنند، تمام اسباب‌بازی‌ها را زیر تخت می‌ریزند. با رسیدن به سن مدرسه ابتدایی، کودکان ممکن‌است به طور عمدی دروغ بگویند تا فضایی از آزادی و حریم خصوصی برای خود ایجاد کنند.
چرا کودکان دروغ می‌گویند؟
برای حل این مسئله، والدین باید سن کودک، شرایط و دلایل دروغگویی و تعداد تکرار این رفتار را در نظر بگیرند. بسیاری از کودکان زیر شش سال نمی‌توانند به وضوح بین خیال و واقعیت تمایز قائل شوند و دروغ‌های آن‌ها ممکن‌است صرفا بیان تخیل‌هایشان باشد. با این حال، بر اساس گزارشی که وب‌سایت فیری ویل فمیلی منتشر کرده، یک کودک چهار ساله کاملا قادر است به طور عمدی دروغ بگوید تا دچار مشکل نشود یا چیزی را که می‌خواهد به دست آورد.
در این گزارش به برخی از دلایل رایج دروغگویی در میان کودکان مدرسه‌ای اشاره شده که عبارتند از پرداختن به بازی‌های تخیلی، ترس از مجازات، لاف زدن در برابر دوستان یا همکلاسی‌ها برای ارتقای جایگاه، اجتناب از انجام کار‌هایی که نمی‌خواهند انجام دهند مانند جمع‌آوری اسباب‌بازی‌ها، میل به ناامید نکردن والدین وقتی انتظاراتشان بالا است، حس نارضایتی از شرایط زندگی، و تلاش برای جلب توجه.
نشانه‌های دروغگویی در کودکان
اکثر کودکان در یک مقطع زمانی دروغ می‌گویند و گاهی تشخیص این موضوع دشوار است، اما وب‌سایت پرنتس ارکال برخی علائمی را که نشان‌دهنده دروغگویی کودک است، تشریح کرده است
اجتناب یا تغییر موضوع گفتگو اگر فرزندتان در پایان مکالمه درباره موضوع خاصی حس آسودگی داشت. خودداری از تماس چشمی معمولا کودکان بزرگ‌تر هنگام دروغ‌گفتن از نگاه کردن به والدین پرهیز می‌کنند. جابجایی وزن بدن از یک پا به پای دیگر در حین صحبت این می‌تواند نشانه ناخرسندی و پنهان کردن واقعیت باشد. حرکات فیزیکی نشان دادن واکنش‌های دفاعی مانند حرکات دست، لمس صورت یا بینی، یا خاراندن گوش که علامت‌های پنهانی دروغگویی محسوب می‌شوند. توضیح جزئیات بیش از حد وقتی فرزندتان درباره موضوعی اطلاعات بیش‌تری از حد معمول می‌دهد. تاخیر در پاسخ‌دهی تکرار سوال قبل از جواب یا مکث طولانی ممکن‌است به این معنی باشد که کودک در حال تدوین دروغی است که واقعیت را منعکس نکند. روایت متناقض وقتی داستان کودک تضاد دارد و پیوند‌های گمشده‌ای پیدا می‌شود. تغییر در لحن صدا گاهی کودکان با صدای خیلی آهسته یا بلند صحبت می‌کنند که می‌تواند نشانه تلاش برای دروغ‌گفتن باشد. عبارات قانع‌کننده تلاش برای دروغ‌گفتن می‌تواند با احساسات ترس، خرسندی، خشم یا درد همراه باشد. حفظ فاصله جسمی اگر کودک فاصله خود را با والدین حفظ کند یا کتاب یا بالشی را عمدا به سینه بفشرد، این یک نشانه غیر‌کلامی مشکوک‌کننده است.
چگونه باید واکنش نشان داد؟
پروفسور روان‌شناسی آلمانی کریستینا سوخوتسکی توصیه می‌کند والدین از تنبیه شدید کودک به خاطر دروغ‌گفتن خودداری کنند، زیرا این کار نتیجه عکس می‌دهد. نتایج یک مطالعه اخیر کانادایی نشان می‌دهد کودکان که بیش‌تر برای رفتارشان تنبیه می‌شوند، بیش‌تر و قانع‌کننده‌تر از کودکان مجازات‌نشده دروغ می‌گویند.
سوخوتسکی تنبیه شدید را پیشن‌هاد نمی‌دهد، بلکه تأکید دارد که والدین باید به صراحت با کودک درباره دروغ‌گفتن گفتگو کنند و به او بگویند این رفتار نادرست و غیر‌قابل‌قبول است. آن‌ها باید در جستجوی علت واقعی باشند که کودک را به دروغ وادار کرده، مانند ترس از تنبیه. علاوه بر این، موارد زیر مد نظر قرار گیرند
دهان دادن اطمینان به نفس به کودک و تشویق او به گفتن حقیقت بدون توجه به شرایطی که در آن قرار دارد. در لحظه گفتن حقیقت، او را ستایش و پاداش دهید. از طریق داستان‌هایی که تأثیر مثبت صداقت را نشان می‌دهند، نه پیامد‌های منفی دروغ، کودک را به راستی ترغیب کنید. مهم است که والدین با عدم دروغ‌گفتن در حضور کودک، برای او الگو باشند.
