حق عیدی کارگران اخراجی و مشمول قانون کار؛ جزئیات محاسبه و زمان پرداخت, عیدی یکی از مزایای مالی مهم است که کارگران در پایان سال دریافت میکنند. این پرداخت با هدف افزایش انگیزه و پوشش بخشی از نیازهای مالی در آغاز سال نو تدوین شده است.\اساس قانونی و میزان عیدیبر اساس ماده ۷۵ قانون کار ایران، کلیه کارگران مشمول این قانون (دائم، موقت و پارهزمان) حق دریافت عیدی را دارند.
میزان عیدی معمولاً برابر با دو تا سه برابر حقوق پایه ماهیانه است، با شرطی که از سه برابر حداقل حقوق مصوب شورای عالی کار تجاوز نکند.\کارگران مشمول و غیرمشمولهمه کارگران شاغل در بخشهای دولتی، خصوصی و عمومی که تحت قانون کار قرار دارند، مشمول عیدی هستند. این شامل کارگران قراردادی، آزمایشی، ساعتی، نیمهوقت و فصلی میشود.
ید سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، تأکید کرد که کارگرانی که به هر دلیلی شغل خود را از دست دادهاند، همچنان مشمول دریافت عیدی هستند.
کارفرما موظف به پرداخت این حق برای کارگران آزمایشی، ساعتی، نیمهوقت و فصلی است.بر اساس ماده ۱۱ قانون کار، اگر قرارداد کارگر آزمایشی از جانب کارفرما فسخ شود، کارفرما ملزم به پرداخت کلیه حقوق دوره آزمایشی است. در صورت قطع رابطه از سوی کارگر، کارگر مستحق دریافت حقوق و مزایا به نسبت زمان کار است.ماده ۳۹ قانون کار نیز مقرر دارد مزد و مزایای کارگران نیمهوقت و کمتر از ساعات قانونی، به نسبت ساعات کار انجامشده محاسبه شود.
مبنای ۶۰ روز و به نسبت ایام کارکرد محاسبه میشوند.\زمان مناسب پرداخت عیدیفتاحی توصیه کرد کارفرمایان عیدی را در ماههای دی و بهمن پرداخت کنند تا کارگران بتوانند نیازهای عید نوروز را به موقع تامین کنند و از خریدهای لحظه آخر در اسفند جلوگیری شود.
پرداخت زودرس بار مالی آخر سال را روی کارفرماها سبکتر میکند و رضایت کارگران را افزایش میدهد.بسیاری از کارفرمایان علاوه بر عیدی قانونی، بستههای معیشتی، آجیل و شیرینی نیز توزیع میکنند که نشاندهنده قدرشناسی از زحمات کارگران است.\پیگیری حقوق در صورت عدم پرداختاگر کارفرما از پرداخت عیدی خودداری کند یا تأخیر نماید، کارگر میتواند از طریق مراجع قانونی مانند اداره کار شکایت کند.
مشکلات مالی شرکت نمیتواند بهانهای برای از بین بردن حق قانونی کارگران باشد. آگاهی از حقوق و استفاده از ابزارهای قانونی، مانع تضییع مزایای کارگران میشود.
