به گزارش پایگاه خبری تخصصی، دانشمندان سالهاست که کیسهی پر از مایع محیطکننده ریهها را تنها یک مانع فیزیکی در برابر ضربات بیرونی میدانستند، اما یک پژوهشی نوین نشان میدهد این فضا مقری است برای سلولیهای ایمنی قوی که در هنگام عفونت آنفلوانزا به سمت بافت ریوی مهاجرت میکنند و التهاب را سرکوب مینمایند.
بر اساس نتایج منتشرشده در نشریهی معتبر پیانایاس، این سلولیها ماکروفاژ نام دارند و از جنس فاگوسیتهای بدنی هستند، نه باکتریفاجهای عادی. ژولیت موریسون، ویروسشناس ارشد دانشگاه کالیفرنیا ریورساید و رهبر تیم تحقیق، بیان میکند ماکروفاژها باکتری، ویروس، سلولیهای سرطانی و مرده را میبلعد و هر عامل بیگانهای را از میان میبرند. شگفتی محققان از یافتن این جمعیت در حفره ریه ناشی از این واقعیت بود که پیش از این کسی حضور آنها را در این ناحیه ثبت نکرده بود.
موریسون تأکید میدارد که این کشف دیدگاه کلاسیک را دگرگون میسازد؛ نه تنها رویدادهای درون ریه، بلکه پویاییهای بیرون از آن — در حفره ریه — نقشی تعیینکننده در شدت بیماری و سلامت بافت تنفسی ایفا میکنند. مایع موجود در این کیسه از فروپاشی ریه جلوگیری میکند، اما اکنون معلوم شده که این فضا یک اندام ایمنی پنهان را در خود جای داده که در لحظه نیاز فعال میشود.
مسیر رسیدن به این نتیجه با تحلیل دادههای ژنومیک موشهای مبتلا به آنفلوانزا آغاز شد. محققان الگوهای بیان ژن را در موشانی که جان باختند و موشانی که زنده ماندند مقایسه کردند و با بهکارگیری الگوریتمهای پیشرفته، پیشبینی نمودند کدام سلولیهای ایمنی در بافت ریوی در طول عفونت ظاهر میشوند. در این مرحله موریسون دریافت که یک منبع ناشناخته از سلولیها باید در حال ورود به ریه باشد.
برای تأیید این فرضیه، تیم تحقیق از تکنیک جداسازی مبتنی بر لیزر استفاده کرد و ماکروفاژهای مهاجر را در ریه موش ردیابی نمودند. نتایج عینی نشان داد که اگر این سلولیها از ریه حذف شوند، پیشروی بیماری شتاب میگیرد و التهاب ریوی به شدت افزایش مییابد. این مشاهده نقش حیاتی ماکروفاژهای حفره ریه در کنترل عفونت را قطعی کرد.
یک زاویه تازه که در این پژوهش برجسته میشود، امکان استخراج راهبردهای درمانی مبتنی بر تقویت سیستم دفاعی میزبان به جای تکیه صرف بر داروهای ضدویروسی است. موریسون معتقد است که هدفگیری از پروتئینهای سیگنالی که مهاجرت ماکروفاژ را هدایت میکنند، میتواند به توسعه درمانهایی منجر شود که تعداد یا فعالیتی این سلولیها را ارتقا دهند. چنین رویکردی میتواند اثربخشی طولانیتری نسبت به داروهای ضدویروسی کلاسیک داشته باشد و ریسک ظهور مقاومت دارویی را کم نماید.
موریسون امیدوار است که روش تحلیل دادههای نوین او، محققان دیگر را به بازبینی مجموعههای دادهی قدیمی تر تشویق کند تا کشفهای مشابهی از پنهان بماندهها به سطح بیاید. او میگوید ما تنها با نگاه تازه به اطلاعات موجود، توانستیم واقعهی جدیدی را ببینیم؛ این الگو میتواند در حوزههای دیگر ایمونولوژی هم تکرار شود.
آمارهای مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا نشان میدهد که سالانه بیش از دو میلیون و هشتصد هزار عفونت مقاوم به دارو در این کشور رخ میدهد و ناشی از آن بیش از سی و پنج هزار نفر فوت میکنند. استفاده نادرست و بیش از حد از آنتیبیوتیکها و ضدویروسیها این بحران را تشدید کرده است. تقویت مکانیزمهای ذاتی ایمنی، به ویژه از طریق تحریک ماکروفاژهای بومیان، میتواند استراتژی پایدارتری برای مقابله با آنفلوانزا و عفونتهای ویروسی فصلی ارائه دهد.
گام بعدی تیم پژوهش، شناسایی دقیق پروتئینها و مسیرهای سیگنالسازی است که ماکروفاژها را از حفره ریه به سمت بافت آلوده فراخواندند. درک این مکانیزمها، راه را برای طراحی داروهای تقویتکننده پاسخ ایمنی باز میکند که نه تنها بر آنفلوانزا، بلکه بر طیف وسیعی از عفونتهای تنفسی تاثیرگذار خواهند بود. این کشف، درک ما از ایمونولوژی بافتهای حفرهای را تغییر داده و افقهای تازهای برای پزشکی پیشگیرانه و درمانی باز کرده است.





