تا به امروز ذهن انسان یک معمای واقعی باقی مانده است. با وجود پیشرفت‌های وسیع علم، سوالات بی‌شماری درباره نحوه کارکرد مغز و پتانسیل‌های واقعی آن بی‌پاسخ مانده‌اند.

با وجود دشواری پذیرش، بسیاری از کار‌هایی که با ذهن انجام می‌دهیم همچنان فاقد توضیح دقیق‌اند. علم هنوز به جزئیات چرایی و چگونگی رویا دیدن، نحوه شکل‌گیری خاطرات و مکانیزم‌های رشد و تحول احساسات نرسیده است.

ذهن چیست؟

افکار در ذهن شکل می‌گیرند و پردازش می‌شوند؛ ذهن جنبه‌ی آگا‌هانه‌ای است که اطلاعات را از محیط بیرون دریافت کرده و با پردازش عصبی به فکر تبدیل می‌کند.

مغز شما سخت‌افزار و ذهن شما نرم‌افزار است. این سیستم‌عامل با بهره‌گیری از منابع پردازش گسترده مغز، اطلاعات را جمع‌آوری، ذخیره و مدیریت می‌کند.

مغز و ذهن از هم جدا ناپذیرند و بخشی از یک موجودیت واحد محسوب می‌شوند؛ در واقع هیچ‌کدام نمی‌توانند بدون دیگری کار کنند. مغز حاوی نزدیک به می‌لیارد‌ها سلول عصبی است که سیستم عصبی مرکزی را راه‌اندازی می‌کنند.

هر روز آزمایش‌های بی‌شماری در سراسر جهان با هدف کشف رشته‌های پنهانی که ذهن ما را در حرکت می‌آورند، در حال انجام است و روزبه‌روز اطلاعات جدیدی آشکار می‌شود که ما را شگفت‌زده می‌کند.

در ادامه هجده حقیقت دلنشین و شگفت‌انگیز را مرور می‌کنیم

شگفتی‌های ذهن

۱- دانشمندان ثابت کرده‌اند که مردم با افرادی که در حین گفتگو ساعد‌های دست‌شان را به خود می‌چسبانند و بیش‌تر با گوش راست به سخنان گوش می‌دهند، دقت و ملاطفت بیش‌تری نشان می‌دهند و بیش‌تر با آن‌ها همدلی می‌کنند.

۲- وقتی فردی در می‌انه‌ی گفتگو به سمت بالا و گوشه‌ی راست نگاه می‌کند، در حال ساخت و خلق چیزی جدید است؛ اما اگر نگاهش به سمت پایین و گوشه‌ی چپ معطوف شود، در حال تلاش برای به یاد آوردن چیزی است که قبلا در خاطرش بوده است.

۳- افرادی که در مصاحبه شغلی عینک می‌زنند، شانس بسیار بالا‌تری برای پذیرفته شدن دارند. تأثیر عینک بر ذهن طرف مقابل به صورت ناخودآگاه اثری مثبت دارد؛ ذهن عینک را به طور نمادین نشانه‌ی تخصص یا هوش بالا می‌شناسد.

۴- می‌انگین زمان لازم برای فرا‌موش کردن یک عشق بزرگ از دست رفته بین ۲۶ روز تا ۱۷ ماه برآورد می‌شود.

۵- نتایج پژوهش‌ها در باب کارکرد مغز نشان می‌دهد که وقتی فردی دچار سوختگی می‌شود، شبکه‌های عصبی خاصی فعال می‌شوند. نکته‌ی جالب این است که همان شبکه زمانی که فرد از یک رابطه عاشقانه کنار گذاشته می‌شود یا طرد می‌شود، نیز فعال می‌شود.

۶- افراد افسرده سه برابر افرادی که غمگین نیستند، خواب می‌بینند.

۷- وقتی صدمه می‌بینید و جایی از بدن‌تان درد می‌کند، نگاه کردن به عکس عزیز‌ترین فردتان می‌تواند تا ۴۴ درصد درد جسمی را کاهش دهد. این تأثیر تقریبا شبیه تأثیر مصرف یک داروی مسکن معمولی است.

۸- مغز کودکان که در دوران کودکی در خانواده مورد خشونت قرار گرفته‌اند، الگو‌های فعالیتی مشابه سربازانی دارد که در جنگ شرکت کرده‌اند. حقیقت این است که هر فکری در معنی واقعی کلمه یک مسیر فیزیکی است که در مغز شکل می‌گیرد. هرچه فکر خاصی را بیش‌تر تکرار کنید، ردپای این مسیر عمیق‌تر شده و ورود مجدد آن فکر به ذهن آسان‌تر می‌شود؛ به همین دلیل خوب است که همیشه افکار مثبت و نشاط‌بخش داشته باشیم.

۹- بازی‌های ویدیویی می‌توانند اعتیادی به شدت هروئین ایجاد کنند. این موضوع مربوط به مکانیزم‌هایی است که اراده را فعال می‌کنند، زیرا قوت اراده تا حد زیادی به مقدار اکسیژن و گلوکز در مغز شما بستگی دارد.

۱۰- وقتی خسته یا گرسنه هستید، گفتن نه یا حفظ یک هدف خاص برای شما سخت‌تر خواهد بود.

۱۱- در مورد خستگی، تخمین زده می‌شود که یک فرد به طور متوسط بعد از ۹۰ دقیقه تمرکز مداوم بر روی یک موضوع، تمرکز خود را از دست می‌دهد. اهمیت استراحت در طول یک کار مهم در اینجا نهفته است.

۱۲- در درون مغز، نورون‌ها از راه‌های مختلفی به هم متصل می‌شوند. به طور دقیق‌تر، یک می‌لیون به توان ده راه گوناگون وجود دارد. اگر مغز یک هارد دیسک بود، ظرفیت ذخیره‌سازی ۴ ترابایت اطلاعات را داشت. در واقع، هر یک از ما روزانه نزدیک به ۷۰ هزار فکر داریم، اگرچه تعداد زیادی از آن‌ها تکراری هستند.

۱۳- به همین دلیل است که مغز با وزن متوسط ۱.۵ کیلوگرم، ۲۰ درصد انرژی و اکسیژن مصرفی بدن را به خود اختصاص می‌دهد.

۱۴- در مطالعه‌ای که در ایالات متحده انجام شد، ثابت شد افرادی که غذا‌های بدون رنگ مصنوعی یا مواد نگهدارنده مصرف می‌کنند، توانستند ۱۴ درصد نمرات بالا‌تری در تست‌های هوش کسب کنند. از این رو، آنچه می‌خوریم بر نحوه کارکرد و عملکرد مغز ما تأثیر می‌گذارد.

۱۵- مغز انسان با وجود توانایی‌های بالا، تمایز خوبی بین تجربه‌های خیالی و واقعی ندارد. به همین دلیل، فرد می‌تواند یک فیلم را به گونه‌ای تجربه کند که انگار اتفاقات در دنیای واقعی رخ داده است. شما می‌توانید غم، ترس یا اشتیاق را به همان شکلی که اگر واقعا آن اتفاقات را تجربه می‌کردید، حس کنید. بنابراین مراقب آنچه می‌بینید باشید.

۱۶- مردم برخی خاطرات را به اشتباه مال خود می‌دانند. در یک آزمایش، برخی عکس‌ها داوطلبان را فریب دادند؛ به این معنی که آن‌ها خود را در سناریو‌های غیر واقعی که مربوط به آن‌ها نبوده، به یاد آوردند. تعداد زیادی با دیدن این تصاویر به یاد افراد افتادند و حتی جزئیاتی از وقایع رخ داده را بیان کردند.

۱۷- اگرچه باور کردنش سخت است، اما اکثریت مردم بیش‌تر به جملاتی که قافیه و ریتم دارند، باور دارند تا به آن‌هایی که قافیه ندارند.

۱۸- این مورد شاید شگفت‌انگیز‌ترین باشد وقتی دو نفر به هم علاقه و دلبستگی شدیدی دارند، اگر یکی از آن‌ها ضربه‌ای فیزیکی دریافت کند و درد را حس کند، فرد دیگر نیز بدون اینکه صدمه دیده باشد، همان درد را تجربه می‌کند. این پدیده به این دلیل است که سلول‌هایی در مغز به نام نرون‌های آینه‌ای وجود دارند که این تجربه را بازتولید می‌کنند، انگار شما فردی هستید که آن را زندگی می‌کنید.

سخن پایانی

احتمالا پیش از این نیز درباره کارکرد‌های شگفت‌انگیز مغز بسیار شنیده‌اید، شاید بسیاری از موارد بالا را می‌دانستید، اما آنچه در اینجا حائز اهمیت است این است که

اگر افکار و ایده‌های مثبت به ذهنمان بدهیم، بازخورد مثبت آن را به عینه در زندگی‌مان خواهیم دید.

سلامت ذهن ما در گرو سلامت جسم ماست. حکمت کهن عقل سالم در بدن سالم را جدی بگیریم.

غذا‌های سالم بخوریم؛ تحرک داشته باشیم و با طبیعت مهربان باشیم.

بکوشیم از خستگی و گرسنگی اجتناب کنیم و بدن خود را دوست داشته باشیم.

قدر بودن در کنار عزیزانشان را بدانیم. با هم مهربان باشیم و سپاسگزار لحظات نشاط باشیم که در کنار یکدیگر می‌گذرانیم.

با کودکان مهربان باشیم، عشق بی‌کران و بلاتعویض را نثار کودکانمان کنیم.

از یوگا و مراقبه غافل نشویم.