متخصصان تغذیه و سلامت مدام التأکید میکنند که پیشگیری از بیماریهای ناشی از غذا از آشپزخانه آغاز میشود. دکتر پریتیش تاش، یکی از پزشکان بیماریهای عفونی از مرکز تخصصی مایو کلینیک آمریکا، در این زمینه نکات مهمی را یادآوری کرده است. به گفته این پزشک، راهکارهای آمادهسازی غذا در آشپزخانه میتواند از شیوع عفونت و برخی بیماریهای گوارشی جلوگیری کند. اکثر بیماریهای ناشی از غذا در آشپزخانه ناشی از آلودگی گوشت خام خواهد شد.
دکتر تاش افزود در هنگام آمادهسازی گوشت خام، دقت لازم ضروری است. نگهداری و استفاده صحیح از مواد خوراکی که به صورت خام مصرف میشوند، الزامی است. بر اساس توصیههای این متخصص، شستن دستها در زمان آمادهسازی مواد غذایی اجتنابناپذیر است. این نکته ساده اما بسیار مهم است که پس از تماس با گوشت خام و پیش از آمادهسازی سایر مواد غذایی، دستها به خوبی شسته شوند. بر اساس گزارش میدیکال اکسپرس، برای جلوگیری از انتقال باکتری از گوشت خام به سایر مواد، هر آنچه قابل شستشو باشد از جمله مواد خوراکی و دستها باید شسته شود.
بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده (CDC)، سالانه نزدیک به ۴۸ میلیون آمریکایی دچار بیماریهای ناشی از تغذیه میشوند. در نتیجه، هر سال حدود ۱۲۸ هزار نفر به دلیل این بیماریها در بیمارستان بستری میشوند و نزدیک به ۳ هزار نفر جان خود را از دست میدهند. برخی از عفونتهای باکتریایی، قارچی و ویروسی ناشی از عدم رعایت اصول ایمنی غذایی عبارتند از سالمونلا، توکسوپلاسما، لیستریا، نوروویروس و ای.کولی. شایعترین بیماری ویروسی در میان موارد بالا، نوروویروس است که سالانه یک نفر از هر ۱۵ نفر در جمعیت آمریکا را مبتلا میکند. با این حال، باید توجه داشت که همه عفونتها میتوانند منجر به بیماری جدی و در مواردی حتی کشنده شوند.
کارشناسان ایمنی مواد غذایی بارها هشدار دادهاند که عادات و مقررات حیاتی زیادی باید در آشپزخانه رعایت شود، اما تعداد کمی از مردم به آنها دقت میکنند. روزنامه دیلیمیل فهرستی از کارهایی که نباید در آشپزخانه انجام دهیم را گردآوری و در این مقاله ارائه کرده است. در این مقاله دو متخصص برجسته تغذیه، چندین مسئله ضروری برای دور نگه داشتن شما از بیمارستان را بیان کردهاند که به شرح زیر است
تختههای برش و قاشقهای آشپزی را جداگانه نگه دارید
استفاده از یک چاقو و تخته برش برای غذاهای گوناگون، میتواند دستورالعمل سرایت متقاطع آلودگی باشد. برای مثال، خرد کردن سبزیها با همان چاقویی که برای برش مرغ استفاده میکنید، میتواند باعث گسترش باکتریهایی همانند سالمونلا شود که به طور معمول در محصولات حیوانی وجود دارند.

شستن ظروف، قاشقها و ابزار آمادهسازی در ماشین ظرفشویی نیز به دلیل دمای بالا، گزینه مناسبی برای از بین بردن عوامل بیماریزا است.
غذا را بیش از دو ساعت در دمای محیط نگذارید
دکتر دارین دتوایلر، کارشناس ایمنی مواد غذایی در دانشگاه نورتایسترن بوستون و مشاور سابق ایمنی مواد غذایی FDA و USDA میگوید که نگه داشتن غذا خارج از یخچال بیش از دو ساعت، میتواند باعث افت دمای آن شود که خطرناک است. اگر دمای غذا به کمتر از ۶۰ درجه سانتیگراد برسد (دیگر داغ نباشد) و در یخچال نگهداری نشود تا سردتر شود، در خطر آلوده شدن به عفونتهایی همانند سالمونلا و استافیلوکوکوس اورئوس قرار میگیرد. ابتلا به این عفونتها میتواند باعث حالت تهوع، استفراغ، اسهال، کمآبی بدن و افت فشار خون شود. دکتر دتوایلر توصیه میکند که برای کاهش این خطر، مواد غذایی را به جای یخزدایی در دمای محیط، در یخچال یخزدایی کنید.
غذاهای باقیمانده را بیش از چهار روز نگه ندارید
بسیاری از مردم، به ویژه افراد شاغل، وعدههای غذایی چند روزه خود را در ابتدای هفته آماده میکنند تا از دردسر آشپزی در آخر روزهای پرمشغله رها شوند. اما کارشناسان میگویند که هرگز نباید از یک هفته قبل غذا تهیه کنید. حتی اگر غذا در ظروف عایقبندیشده، سرد و ایمن نگهداری شود، پس از چهار روز باکتریها میتوانند شروع به رشد کنند. اگر راهی دیگر ندارید، به جای نگهداری غذا در یخچال، آن را در فریزر بگذارید.
هرگز گوشت را قبل از پختن نشویید
متخصصان هشدار میدهند که هرگز گوشت خام را نشویید. آنها میگویند اگرچه مردم فکر میکنند شستشوی گوشت میتواند به خلاص شدن از برخی باکتریهای روی آن کمک کند، اما این کار در واقع خطر آلوده شدن سینک و میز را افزایش میدهد چون همه چیز به اطراف پاشیده میشود. خیساندن گوشت در آبنمک نیز اگرچه به آن طعم میبخشد، اما بر اساس نظر کارشناسان USDA، هیچ فایدهای برای ایمنی مواد غذایی ندارد.
از پاستوریزه بودن لبنیات مطمئن شوید
دکتر دتوایلر پیشنهاد میکند در مورد غذاهایی که پاستوریزه نشدهاند، احتیاط کنید. اگرچه اکثر محصولاتی که در سوپرمارکتها پیدا میکنید پاستوریزه هستند، محصولات مزارع و بازارهای کوچکتر اغلب پاستوریزه نیستند و ممکن است حاوی پاتوژنهای زیانآور باشند. پاستوریزه بودن مواد غذایی از جمله شیر و تخممرغ به معنی استریل کردن آنها با استفاده از دما برای محافظت در برابر میکروبها و افزایش ماندگاری آنهاست.

صدمهپذیرترین جمعیتها در برابر آلودگیهای غذایی، کودکان کوچک، سالمندان، زنان باردار، یا افرادی هستند که سیستم ایمنی ضعیفی دارند و اغلب به دلیل ابتلا به این عفونتها در بیمارستان بستری میشوند یا جان خود را از دست میدهند.
خرید غیرحضوری مواد غذایی از سوپرمارکتها را با احتیاط انجام دهید
اگر زمان کافی برای خرید مواد غذایی ندارید، خدمات تحویل مواد غذایی میتوانند راهکارهای مناسبی برای تهیه این مواد باشند. با این حال، دکتر دتوایلر میگوید که این میانبر با خطراتی همراه است. اگر خودتان در خواربارفروشی نباشید، تشخیص نشانههای کهنگی یا خرابی محصولات غذایی دشوارتر است. دکتر دتوایلر میگوید که مردم بر خلاف مواقعی که خودشان به فروشگاه میروند، توجهی به بررسی غذاهایی که با پیک به دستشان میرسد، نشان نمیدهند. او میگوید اگرچه این روش راحت باشد، اما اگر به این موضوع فکر کنید، متوجه میشوید که اساسا تمام مسئولیت و تصمیمگیری در فروشگاه مواد غذایی را به فروشنده واگذار میکنید.
از ظروف کوچک استفاده کنید
دکتر دتوایلر میگوید نگهداری غذاها در ظروف یا سینیهای بزرگ میتواند آنها را در برابر میکروبها آسیبپذیر کند. او نگهداری غذاهایی همانند پوره سیبزمینی و ماکارونی را مثال میزند که اغلب با همان ظرفي که در آن پخته یا آماده شدهاند، تنها با پوششی از فویل نازک در یخچال نگهداری میشوند. اما این کار میتواند بر دمای غذا تأثیر بگذارد چون بخشهای مختلف غذا با شدتهای مختلف خنک میشوند و لایههای درونی آن در برابر رشد باکتری آسیبپذیر خواهد شد.
ترازو و دماسنج را از یادتان نرود
دکتر دتوایلر میگوید که خودش هرگز بدون تعیین وزن مواد، غذا نمیپزد. دلیل این کار این است که زمان لازم برای رسیدن غذا به دمای ایمن به وزن مواد غذایی بستگی دارد. برای مثال اگر دو برش مرغ با اندازههای مختلف را در یک زمان بپزید، احتمال اینکه برش بزرگتر نیمپز بماند، بیشتر است. توبی آمیدور، متخصص تغذیه و کارشناس ایمنی مواد غذایی در شهر نیویورک نیز برای تشخیص پختهشدن کامل غذا، به ویژه تکههای بزرگ گوشت، پیشنهاد میکند که از دماسنج اختصاصی پختوپز استفاده کنیم. او میگوید نشانههای بصری برای تشخیص پخته شدن گوشت، مرغ و ماهی به اندازه کافی قابل اعتماد نیستند. به همین دلیل است که من همیشه با استفاده از یک دماسنج، ضخیمترین تکه غذا را آزمایش میکنم تا بدانم که کاملا پخته شده است یا خیر.
مراقب آلودگیهای مرتبط با حیوانات خانگی باشید
بسیاری از حیوانات خانگی انگلهایی دارند که خود حیوان را بیمار نمیکنند اما در انسان باعث بیماری میشوند. علاوه بر این، اگر در حین غذا خوردن یا آشپزی، حیوانات خانگی در اطراف شما باشند، ممکن است غذا را با عوامل بیماریزایی که حیوانات حمل میکنند، آلوده کنید. بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا (CDC)، یکی از رایجترین میکروبها، است که حیوانات خانگی را بیمار نمیکند اما میتواند باعث التهاب، تب، استفراغ و اسهال در انسان شود.
چند قانون آشپزخانه برای کودکان
زمان گذراندن در آشپزخانه میتواند برای کودکان یک فعالیت سرگرمکننده و ارزشمند باشد، اما از آنجا که برخی لوازم آشپزی ممکن است برای کودک خطرآفرین باشند، لذا رعایت نکات ایمنی پیش از آغاز آشپزی برای نگهداری سلامت و امنیت او اهمیت بسیار زیادی دارد.

در ادامه به نقل از هلتلاین به چند پیشنهاد ایمنی برای بهرهگیری کودکان از این فضا اشاره شده که یادآوری آنها حائز اهمیت است
– قبل از آشپزی از والدین خود اجازه بگیرند.
– دستهای خود را در صورت استفاده از مواد غذایی با آب و صابون بشویند.
– برای آمادهسازی مواد از سطوح و ابزار آشپزی تمیز استفاده کنند.
– لباس تمیز به تن داشته باشند و موهای خود را با کلاه بپوشانند.
– مراقب سطوح داغ و ابزار تیز و برنده باشند.
– از خمیری که حاوی تخممرغ خام یا آرد خام است مزه نکنند.
چند نکته در مورد ضدعفونی کردن سطوح با آب ژاول
استفاده درست و اصولی از مواد شوینده و ضدعفونیکننده برای از بین بردن میکروبها و بدون آسیب رساندن به سلامتی خود و خانوادهتان امری ضروری است. سطوحی که تماس با آنها در خانه و آشپزخانه بیشتر است باید بیشتر از سایر نقاط ضدعفونی شوند. برای ضدعفونی کردن این سطوح، ابتدا محل را با آب گرم و تمیز همراه با صابون بشویید تا آشغالها و گرد و غبار از بین برود. در مرحله بعد باید از ماده ضدعفونیکننده همانند مواد سفیدکننده (آب ژاول) استفاده کنید.

اینچنین خواندن و پیروی از دستورالعملهای ایمنی در مورد هر محصولی که از آن استفاده میکنید، اهمیت بسیار زیادی دارد. به نقل از ایسنا، در ادامه چند نکته به نقل از پایگاه خبررسانی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده آمریکا (CDC) برای استفاده ایمن و موثر از محصولات ضدعفونیکننده آورده شده که به شرح زیر است
– هرگز مایع سفیدکننده را با آمونیاک یا هیچ ماده پاککننده دیگری مخلوط نکنید.
– در هنگام استفاده از مواد شیمیایی ضدعفونیکننده از دستکشهای لاستیکی یا سایر دستکشهای غیرمتخلخل، چکمهها و محافظهای چشم استفاده کنید.
– سعی کنید در بخار ناشی از این محصولات تنفس نکنید. در صورت استفاده از این محصولات در فضای بسته، درها و پنجرهها را باز بگذارید و اجازه دهید هوای تازه جریان داشته باشد.
– از سفیدکنندههای خانگی معمول و بیبوی پنج یا شش درصد مطابق دستورالعمل زیر استفاده کنید یک پیمانه مایع سفیدکننده معادل ۲۴۰ میلیلیتر را با پنج گالن آب معادل ۱۸.۹ لیتر مخلوط کنید.
سطوح مورد نظر خود را ابتدا با آب و مواد شوینده معمول شستشو داده و به خوبی آبکشی کنید. سپس از مخلوط آب و مایع سفیدکننده برای ضدعفونی کردن سطح مورد نظر استفاده کرده و تا زمان خشک شدن آن با هوای آزاد از تماس با آن خودداری کنید. از این روش میتوانید علاوه بر سطوح گوناگون پرتماس، برای ضدعفونی کردن خریدهایی همانند قوطیهای کنسرو نیز استفاده کنید.





